Rijksmuseum verwerft bloemstilleven Van Spaendonck

Het Rijksmuseum heeft een schilderij verworven van Gerard van Spaendonck, de belangrijkste bloemstillevenschilder uit de tweede helft van de achttiende eeuw.

Gerard van Spaendonck, Bloemstilleven in albasten vaas. Beeld Carola van Wijk/Rijksmuseum

Het was een langgekoesterde wens van het museum om een belangrijk werk van Van Spaendonck in de collectie op te nemen. Bloemstilleven in albasten vaas uit 1783 is gekocht bij galerie Talabardon & Gautier in Parijs voor 900.000 euro. Het is vanaf woensdag in het Rijks te zien.

De in Tilburg geboren Gerard van Spaendonck (1746-1822) studeerde in Antwerpen en verhuisde in 1769 naar Parijs. Daar werd hij in 1774 op 28-jarige leeftijd benoemd tot miniatuurschilder aan het hof van Lodewijk XVI.

Hij bekleedde in zijn loopbaan veel belangrijke functies in het culturele leven van Parijs. Als docent bloemschilderen aan de Jardin des Plantes leidde hij botanische tekenaars op in een tijd waarin veel botanische ontdekkingen werden gedaan.

Nog geen schilderij
Jenny Reynaerts, senior conservator achttiende en negentiende-eeuwse schilderkunst: "We hadden in het Rijksmuseum een portrettekening in rood krijt van zijn hand, maar nog geen schilderij. Zijn geschilderde oeuvre is ook heel klein. Hij maakte voornamelijk aquarellen van planten en besteedde veel tijd aan het opleiden van leerlingen."

Toch werd hij beschouwd als de beste bloemenschilder van zijn tijd. Bloemstilleven in albasten vaas is een soort staalkaart van allerlei technische vaardigheden. Van Spaendonck combineert allerlei materialen en laat ze met elkaar contrasteren. Het marmer rechtsonder is afgezet tegen een donzen veertje en mos in een nestje met mereleieren.

Op het schilderij staan onder meer grote witte en kleinere roze pioenrozen, blauwe ridderspoor, paarse sering, en geel-paars gevlamde tulpen. Her en der zijn insecten te zien. Gerard van Spaendonck exposeerde het bloemstilleven op de Parijse Salon van 1783. Reynaerts: "Er is een verslag van de tentoonstelling waarin dit schilderij exact beschreven wordt. Vooral de levensechte insecten worden geprezen."

In het gepolijste oppervlak van de albasten vaas wordt het atelierraam van de kunstenaar weerspiegeld.

Status
Van Spaendonck is volgens Reynaerts een kunstenaar die gelet op zijn status gewoon in het Rijksmuseum hoort. "Nederlanders zijn altijd goed geweest in bloemstillevens. In de achttiende eeuw heb je Jan van Huijsum, Rachel Ruysch en dan krijg je Van Spaendonck. Dat zijn de topschilders die destijds door de Europese vorstenhoven werden verzameld. Dit schilderij beantwoordt aan alles waaraan een bloemstilleven destijds moest beantwoorden."

Het schilderij past in het aankoopbeleid van het Rijksmuseum om zich steeds internationaler te oriënteren. "Van Spaendonck was een Nederlander die het fantastisch deed in het buitenland en bovendien was de achttiende-eeuwse kunstmarkt heel internationaal."

Beeld Carola van Wijk/Rijksmuseum
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden