PlusAchtergrond

Richard van Kruysdijk: ‘Dansers zetten mijn muziek fysiek neer, die wisselwerking is interessant’

In The Square van Scapino Ballet Rotterdam staat Richard van Kruysdijk tussen de dansers. Hij leverde de muziek, het toneelbeeld en bedacht het thema voor de drie choreografen. ‘Hoe kom je voorbij je eigen grenzen en vind je jezelf opnieuw uit?’

Jacq. Algra
null Beeld Bas Czerwinski.
Beeld Bas Czerwinski.

“Vanaf de eerste dansvoorstelling waar ik aan meewerkte, merkte ik: dit klopt echt met mijn muziek.” Richard van Kruysdijk werkt graag met kunstenaars uit andere disciplines, en met choreografen en dansers blijkt het een bijzonder goede match te zijn. “Ik begrijp hun energie. Jouw muziek wordt fysiek neergezet door de dans, die wisselwerking vind ik interessant.”

Het opmerkelijke is: Van Kruysdijk is opgeleid als beeldend kunstenaar. “Ja, ik heb kunstacademie gedaan, maar ik heb altijd disciplines gecombineerd. En sinds het begin dat ik muziek maak, zat er een visuele component aan. Ik denk nooit: ik ben een schilder, dus ik maak elke keer een schilderij.”

Jaren geleden begon Van Kruysdijk met het componeren van de muziek voor producties van Itamar Serussi. Toen de Israëlische choreograaf een stuk bij Scapino Ballet Rotterdam mocht maken, nam hij hem mee. Het werd een mooie voorstelling, dus toen directeur Ed Wubbe het plan opvatte voor de tweede editie van The Square, nodigde hij Van Kruysdijk opnieuw uit. Idee erachter: een doorlopende voorstelling die is gemaakt door drie verschillende choreografen en een kunstenaar uit een andere discipline.

Opgesloten

“De audiovisuele performance die ik de afgelopen jaren heb ontwikkeld, vormt het uitgangspunt. Daarin maak ik livemuziek en wordt door het geluid ook beeld gegenereerd. Zelf sta ik achter een gaasdoek, in de projectie als het ware. Dat gegeven heb ik voor The Square verder uitgewerkt.”

Uiteindelijk produceerde Van Kruysdijk de muziek, die hij live speelt tijdens de voorstelling, leverde hij de videoprojectie en ontwierp hij met lichtontwerper en audiovisueel specialist Bart van Geldrop het toneelbeeld.

Van Kruysdijk bedacht ook de rode draad. “Ten tijde van de eerste voorbereidingen zaten we midden in alle coronarestricties. Die vielen mij nogal zwaar. Ik had heel veel te doen, maar doordat je niets kon delen met publiek doordat alle podia en musea dicht waren, voelde ik me opgesloten zitten.”

null Beeld Bas Czerwinski.
Beeld Bas Czerwinski.

“In die stemming vond ik dat de voorstelling eigenlijk Inferno moest heten, met de focus op de vraag: hoe ontworstel je jezelf aan beperkingen, zowel die van buitenaf als die je jezelf oplegt? The Square gaat over catharsis, jezelf opnieuw uitvinden. Want het was natuurlijk ook een heel inzichtgevende periode, waarin je erachter komt hoe je in elkaar steekt. Dat is het thema dat ik de choreografen heb meegegeven: hoe kom je voorbij je eigen grenzen?”

“De voorstelling begint met een projectie van de eerste zin uit La Divina Commedia, waarin iemand vertelt dat hij verdwaald is in een donker woud. Dat vond ik een mooi startpunt. Vanaf daar maken we helemaal ons eigen verhaal.”

Elke avond anders

Is er voor Van Kruysdijk tijdens de voorstelling ruimte om te improviseren? “Zeker, het is best wel vrij. Dat vind ik ook belangrijk, ik wil graag dat het elke avond anders is. Zo houden we elkaar scherp. Je moet die connectie houden op het podium en niet op de automatische piloot gaan. Ik hou er erg van om te improviseren met muzikanten, omdat al je voelsprieten dan helemaal op scherp staan, en als ik in deze voorstelling speel is dat ook zo. Met mijn gitaar en elektronica kan ik behoorlijk wat verandering sorteren en het beeld is dus ook elke keer weer anders.”

Van Kruysdijk vindt het heerlijk om met de dansers door het land te touren en is blij met het resultaat. Volgens hem hebben Mario Bermúdez Gil, Antonin Comestaz en Ryan Djojokarso in hun choreografie alle drie een compleet eigen draai aan het idee gegeven. “Maar ik zie duidelijk verbindingen tussen de delen, dat is mooi. De choreografen hebben natuurlijk allemaal een eigen stijl, maar het is één voorstelling geworden.”

“Qua dans heb ik me nergens mee bemoeid,” voegt Van Kruysdijk lachend toe. “De choreografen mochten helemaal hun eigen ding doen.”

The Square 2

Door Scapino Ballet Rotterdam
Te zien 21/4 Schouwburg Amstelveen, 3/5 ITA, 12/5 Theater De Vest Alkmaar, 13-14/5 Stadsschouwburg Haarlem

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden