Plus

Richard Groenendijk: 'Dat BN'er zijn stelt verder niets voor'

Met comedyshow Sterke Verhalen keert cabaretier Richard Groenendijk (46) terug op televisie. Het is geen onverdeeld genoegen. 'Bij tv word je als ster binnengehaald en vertrek je door de achterdeur.'

Richard Groenendijk: 'Ik ben 23 jaar bezig waarvan de eerste 15 gewoon ploeteren waren.' Beeld Daniel Cohen

Nee, hij wordt niet de nieuwe presentator van Ranking the Stars. Het klopt dat BNNVara hem vroeg als opvolger van de naar RTL vertrokken Paul de Leeuw. Maar Richard Groenendijk, jarenlang vast lid van het panel met bekende Nederlanders in de spelshow, wist meteen: dat ga ik niet doen.

"Vooral vanwege Paul. Dat zou een rotgevoel geven. Paul had Ranking the Stars heel graag meegenomen naar RTL. Het was zijn kindje. En daarbij heeft hij mij ook binnengehaald als panellid. Als ik dan op zijn plek zou gaan staan, voelt het toch alsof ik die van hem afpak. Ook al zei hij dat ik het van hem mocht doen, ik wilde het niet."

Hij vertrekt ook als vaste deelnemer. "Het is gewoon mooi geweest. Ik snap goed waarom de makers mij er graag bij hadden. Zelfspot blijkt bij bekende Nederlanders dun gezaaid. Hoe vaak mensen niet oprecht gekwetst waren over een grapje over hun postuur. Kom op, zeg. Daarvan hoorde ik er elke uitzending minstens tien. Moet ook. We zitten daar niet bij Natuurmonumenten, hè."

"Maar ik ben er wel klaar mee. Een paar jaar terug was het ineens mode: paar grappen nodig? Richard bellen. Op een gegeven moment was ik op oudejaarsavond op drie netten tegelijk te zien. Dat leidt te veel af van wat ik als mijn echte taak beschouw: goede theaterprogramma's maken."

Waarom begint u er dan weer aan, als teamcaptain Sterke Verhalen?
"Omdat dit echt te gek is. Ken je het origineel van BBC, Would I Lie to You? Al zo lang als ik hem ken, probeert Peter Pannekoek het naar Nederland te krijgen. Nu hij zelf ook is doorgebroken als cabaretier is het hem gelukt. Als het net zo goed wordt als de eerste aflevering die we hebben opgenomen, kan dit programma echt een hit worden en misschien wel net zo lang meegaan als Dit was het nieuws!"

Wat wordt uw rol?
"Ik krijg als teamcaptain elke week twee bekende Nederlanders naast me. Rapper Keizer of Dave von Raven van The Kik bijvoorbeeld. En dan gaat het om rare verhalen uit onze jeugd. De vraag voor de tegenstanders: is dat verhaal waargebeurd? Aan mij dan de taak om ook een volkomen verzonnen verhaal geloofwaardig te brengen. Het is pure comedy. Met Sanne Wallis de Vries in de rol van strenge spelleidster."

Klopt het dat u ook werkt aan een 'amusementsshow voor de hele familie'?
"Die is in de maak, ja. De eerste pilot vond ik zelf 'mwah'. BNNVara vond hetzelfde. Dus we denken verder. Joop van den Ende adviseert, zijn dochter produceert."

Wat moet het gaan worden?
"Groot amusement, een personalityshow. Ik heb eraan geroken met De Jopie Parlevliet Show bij RTL. Ik heb heus geen ambitie om de nieuwe Mies Bouwman te worden, maar mijn ego is groot genoeg om een aanbieding als deze heel serieus te nemen."

Leidt het allemaal niet af van die belangrijkste taak waarover u het net had, het cabaret?
"Ik ga in het volgende seizoen niet spelen in de theaters, dus heb de tijd. Maar goed, er is nog niets hè? Het zijn nog ideeën op papier."

Met zo'n prominente show begeeft u zich in de wereld van zenderdirecteuren, netmanagers en dwingende kijkcijfers.
"Ik weet dat ik voor het eerst in Wie ben ik? zat. Begon de ochtend na de uitzending in alle vroegte mijn telefoon als een gek te piepen. Ik schrok nog: er is vast iemand dood in de familie. Wat blijkt? Iedereen was als een gek de kijkcijfers van de vorige avond aan elkaar aan het appen."

De show rond uw alter ego Jopie Parlevliet is daardoor gesneuveld, toch?
"Ja, op 1,2 miljoen kijkers en een marktaandeel van 23 procent! Hoger kan bijna niet."

RTL schrapte De Jopie Parlevliet Show omdat die te oude kijkers had, niet de ­felbegeerde 'boodschappers'.
"Ja, alsof mijn moeder van 68 geen boodschappen doet. Da's toch ongelooflijk? Die minachting van de kijker! Wat is er zo erg aan oude kijkers? Die mensen zijn niet seniel, hoor. Bij Jopie voelde ik het al aankomen. Dan moest er van hogerhand ineens een YouTuber in als gast. Dan zouden de kijkcijfers stijgen. Terwijl ik denk: zo'n jongen zit niet voor niets op YouTube. Daar kijken YouTubeliefhebbers naar!"

"Omroep Max is een van de weinige omroepen die nog snappen waar de tv-kijker zit. Zoiets als Heel Holland bakt. Dan denk ik: Zouden andere omroepen daar nou niet van leren? De jongste tv-kijkers zijn tegenwoordig ongeveer 35, toch? Dan zou ik zeggen: houd die mensen nog 40 jaar vast. Dat is je publiek van de toekomst."

Was u gekrenkt dat u moest stoppen?
"Ik snapte het niet. Ik werd echt met bloemen en applaus binnengehaald daar. Dat ze uiteindelijk met Jopie stopten, moest ik van de producent horen. Van Erland Galjaard (de toenmalige programmadirecteur van RTL4, red.), die trouw elke keer bij mij in de zaal zat om te kijken, heb ik nooit meer iets gehoord. Dat is toch raar?"

"Ik ben er niet van afhankelijk dankzij mijn theaterwerk. Maar je zult toch elk jaar moeten ­afwachten of je tv-contract wel wordt verlengd. Vooral als ouder wordende vrouwelijke presentatrice moet dat zenuwslopend zijn. Want je kunt zeker in die categorie van de een op de andere dag worden bedankt. Daarop heb ik me zelf nu ook ingesteld: over het algemeen word je bij de televisie als ster binnengehaald en vertrek je door de achterdeur."

Lijkt me geen prettige wereld.
"Het werkt bij die zenders af en toe zo raar. RTL kocht bijvoorbeeld de rechten voor mijn theatershow Met de mantel der liefde. Is allemaal ­betaald, maar die banden liggen al twee jaar te verstoffen op de plank. Dan bel ik: 'Jongens, zullen we het niet een keer uitzenden?' Hoor ik: 'Nou, er is nu even geen plek in het schema.' Onnavolgbaar, toch?"

"Daarom zeg ik tegen iedereen die over Sterke Verhalen zegt dat we het tweede seizoen alvast in de agenda kunnen zetten: 'Het enige waar zeker een nieuw seizoen van komt is mijn eigen theatershow'."

Ik vraag me toch af waarom u dan bij de televisie blijft werken.
"Het gaat mij om het maken, het bedenken van een idee en het uitvoeren. Dat vind ik hartstikke leuk om te doen. Ik verheug me nu weer enorm op het samenwerken met Peter en Sanne."

"En inderdaad: alles bij elkaar is die wereld minder aantrekkelijk dan ik me vooraf had voorgesteld. Daarom doe ik tegenwoordig ­gewoon mijn werk en dat is het. Bij de borrel na afloop neem ik een bitterbal, drie slokken van een spa'tje en ben weg. Voor je het weet beland je toch weer in een discussie over werk. Een paar jaar eerder maakte ik er een hobby van me daarmee te bemoeien. Tegenwoordig denk ik: doe dat maar lekker zonder mij."

Hoe ging dat dan vroeger?
"Ik stond sowieso overal met mijn snufferd vooraan. Vergeet niet: voor ik zeven jaar geleden mijn vriend ontmoette, ben ik achttien jaar alleen geweest. Ik haalde mijn identiteit toen volledig uit mijn werk. En in de weekenden had ik niets te doen. Dus als het moest ging ik nog naar de opening van een envelop. Ik heb ze nooit echt leuk gevonden, die feestjes. Iemand die je drie zoenen geeft en bij de derde al kijkt of er achter je niet iets interessanter staat."

CV
Geboren 24 september 1972 in Dirksland
Opleiding Hbo communicatiekunde in Rotterdam
Loopbaan Debuteert in 1998 met de voorstelling Mind of the Gap.
Voor zijn achtste voorstelling Alle Dagen (2011) ontvangt hij de Poelifinario voor de beste cabaretvoorstelling van het seizoen.
Sinds 2013 vast panellid van tv-spelshow Ranking the Stars.
Groenendijk is nog t/m mei 2019 te zien met de voorstelling Om Alles.

Uw collega Jochem Myjer zei in 2012 over u: 'Richards valkuil is dat hij graag een BN'er wil zijn.'
"Hij had gelijk. Ik wilde bekend zijn om zo mijn theaterzalen vol te krijgen. Jochem had in die zin makkelijk praten. Bij hem puilden de zalen al uit. Ik heb inderdaad een tijd bijna overal ja tegen gezegd. Het heeft gewerkt."

"Het fijne is dat er nu ook erkenning is. Als ik nu een tv-producent of theater bel met een leuk idee, wordt er gezegd: 'Kunt u volgende week komen praten?' Vroeger werd er nog net niet meteen opgehangen. Verder stelt dat hele BN'er zijn natuurlijk niets voor. Aan dat ego-deel van 'Kijk mij eens' heb je helemaal niets. Dat zag ik vroeger niet zo, hoor. Toen leek het me machtig interessant. Nu denk ik: dat laat ik lekker aan die types met hun reallifesoaps over."

U worstelde met het verschil tussen herkenning en erkenning?
"Ja. Als ik nu beelden van mezelf van een jaar of zes geleden terugzie, denk ik: ach jongen toch. Wat was je eager. Wat was je bezig om je plekje te veroveren. Ik ben zo blij dat ik dat krampachtige heb kunnen loslaten. En natuurlijk, dat gaat een stuk makkelijker als je zalen intussen vol­lopen."

U heeft daarvoor lang moet knokken.
"Ik ben 23 jaar bezig waarvan de eerste 15 gewoon ploeteren waren. Pas sinds Alle Dagen, waarmee ik in 2012 de Poelifinario won, is er buiten de Rijnmond echt belangstelling voor me. Ik heb de waardering die ik zocht. De recensies zijn goed, de zalen zitten vol. En ook fijn: ik kan er sinds een paar jaar ook echt van genieten. Laatst stond ik in Capelle aan den IJssel. Dat theater zat vijf keer voor me vol. Terwijl ik daar begonnen ben met 35 man en van die donkere schermen om de lege stukken van de zaal te verbloemen."

"Daar vertelde ik een verhaal over hoe ik per abuis op een erotisch feest belandde. Op de eerste rij zag ik een vrouw die letterlijk met haar handen op de vloer moest steunen om niet van haar stoel te glijden van het lachen. Allemachtig, dacht ik toen, wat heb ik toch een ontzettend leuk beroep. Ik krijg nog kippenvel als ik het vertel, zie je dat?"

Wat heeft u nog te wensen?
"Weinig. Ik ben me er juist erg van bewust dat dit dé tijd is waarin het gebeurt. Ik ben 46 en mag komend voorjaar voor het eerst in mijn loopbaan naar Carré. Veel beter wordt het niet. Ik heb altijd moeite met artiesten van een jaar of 72 die dan roepen: 'Let op! Het beste moet nog komen.' Dat is dus gewoon niet waar. Het beste is nu. Ongeveer tot je zestigste denk ik. Dit is de tijd waarover ik over 25 jaar zeg: 'Ach, wat was het toen een gouden tijd qua werk'."

"Ik hoop dat ik op die leeftijd kan zeggen: 'Ik heb een gouden tijd gehad, ontzettend veel leuke dingen gedaan, maar het is mooi geweest.' Je zult mij niet met een looprek het toneel op zien komen om een laatste beetje applaus te halen."

Sterke Verhalen is vanaf zondag 9/12 wekelijks te zien op NPO 1 om 21.30 uur.

Opgebiecht

Leermeester
"Die heb ik niet. Ik heb geleerd door zo veel mogelijk naar anderen te kijken. Ik pakte iets van Brigitte Kaandorp, ik zag iets bij Youp of ik vond iets goed bij Doe Maar. En ik heb goede zanglessen gehad van Karin Bloemen en acteerlessen van Luc Lutz. De wereld om je heen is je leermeester."

Beste uit het vak
"Voor altijd Toon Hermans. Kijken naar het kleine en daarvan theater maken, daarin is nog altijd niemand beter. Maar als het gaat om het je eigen maken van een lied staat er ook eentje op eenzame hoogte: Jenny Arean. Een stem als een klok. Kijk op YouTube naar Het is over met het Metropole Orkest en je begrijpt waarom."

Slechtste uit het vak
"De collega's die, omdat ze beroemd zijn en de zalen toch wel vol zitten, denken dat ze half voorbereid aan een show kunnen beginnen. Kom op zeg, een goede voorstelling vergt anderhalf jaar schaven en sleutelen. Wat kan ik me ergeren aan het gemak waarmee sommigen beginnen. En als de zaal uiteindelijk maar halfvol zit, zeggen: 'Ja, het is crisis hè'."

Het beste advies
"Van Adèle Bloemendaal. Ik was een jaar of 21 en werkte als chauffeur van de figurantenbus van tv-komedie In de Vlaamsche Pot. Ik vertelde haar dat ik ook het vak in wilde. Ze zei: 'Wat je ook doet, zorg dat je je eigen toko in je klauwen hebt.' Dat heb ik altijd onthouden."

Het slechtste advies
"Dat kwam van cabaretregisseur Bert Klunder. 'Je moet elke voorstelling zorgen dat je er geen zin in hebt. Als je met tegenzin het podium opgaat, worden het de beste optredens.' Ik snap wel dat tegenzin samenhangt met onzekerheid en de drang het goed te doen, maar ik heb er gewoon altijd veel zin in."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden