PlusRecensie

Representatiekunst à la Lynn Hershman Leeson: een verademing

Staged Intimacy 1974-2019

Lynn Hershman Leeson

Waar A Rose is a Rose is a Rose is a Rose, Rozenstraat 59

Te zien t/m 29/5

Werk uit de tentoonstelling van Staged Intimacy 1974-2019 van Lynn Hershman Leeson.  Beeld Gert Jan van Rooij
Werk uit de tentoonstelling van Staged Intimacy 1974-2019 van Lynn Hershman Leeson.Beeld Gert Jan van Rooij

Lynn Hershman Leeson (1941) is een absolute pionier op het snijvlak tussen kunst en technologie, maar wordt pas sinds kort als zodanig erkend. Videodisc, touchscreens, robotica, biotechnologie, kunstmatige intelligentie – Hershman Leeson had de artistieke primeur.

Staged Intimacy 1974-2019 telt drie perfect gekozen werken, die draaien om de relatie tussen technologie en identiteit. Het oudste werk is Roberta Breitmore (1974-1978), vernoemd naar het alter ego dat de kunstenaar begin jaren 70 ontwikkelde. Een fotoreeks toont hoe met valse wimpers, pruik en make-up de transformatie binnen twintig minuten een feit is. Als avatar avant la lettre heeft Roberta ook een rijbewijs en creditcards, waarvoor Hershman Leeson door banken werd afgewezen. Ze heeft een eigen loopje, nerveuze tics en gaat op dates met mannen. Ze lijkt een persoon maar is een optelsom van de vele vrouwenlevens die Hershman Leeson om zich heen observeerde.

Het recentste werk, de video Shadow Stalker (2019), gaat over de huidige surveillancemaatschappij. Datamining, digitale gezichtsherkenning en algoritmen worden steeds vaker ingezet voor preventief politiewerk. Maar die vorm van bevei­liging pakt vaak slecht uit voor zwarte ­burgers. Shadow Stalker haalt de ‘neutraliteit’ van technologie hard onderuit en waarschuwt voor de systematische inbreuk op onze privacy.

Centerpiece van deze must-see tentoonstelling is Electronic Diaries (1984-2019). Lang voor het begrip ‘vlogger’ werd bedacht, nam Hersh­man Leeson bijna dagelijks plaats voor de camera. Ze vertelt openhartig over haar scheiding, mishandeling als kind en strijd tegen kanker. Dat oogt naturel, maar het is, zoals de expositietitel stelt, geënsceneerde intimiteit. Zoals we die nu kennen van zogenaamde ‘sociale’ media.

In een tijd waarin ‘identiteit’ geldt als toverwoord en aanleiding geeft tot een stroom representatiekunst (ik toon mezelf als vrouw, zwart, homo, etc), is het werk van Hershman Lee­son een verademing. Hoewel zij zich zeer bewust is van de uitsluitende en discriminerende mechanismen die verankerd liggen in maatschappelijke structuren – ze werd zelf een halve eeuw genegeerd! – weigert ze zich te bekennen tot eenduidigheid. Haar videodagboeken eindigen dan ook met een oproep aan jongere generaties: ‘edit your own life’.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden