PlusKunst

Reinier Lucassen maakt kunst uit kitsch en chaos

Lucassen, Herdersond waakt over Nederlands cultureel erfgoedBeeld -

‘Heb een voorkeur voor het interpreteren van objecten en/of voorstellingen die gelden als cliché of banaal, onecht of kitsch. Kiezen dus voor dat wat de slechte smaak heet,’ schreef Reinier Lucassen in 1966 voor zijn toenmalige Amsterdamse galerie.

Door rijkelijke citaten van voorbeelden als Walt Disney, Max Ernst, Hergé en Mondriaan zette Lucassen destijds vraagtekens bij de begrippen originaliteit en werkelijkheid. Vijftig jaar later blijkt dit uitgangspunt nog springlevend. In de Polarroom van W139 laat Lucassen (1939) nu kunstwerken zien die hij zelf rubriceert als ‘assemblages’ en ‘modifications’. Hij maakt ze al tientallen jaren naast zijn schilderijen en tekeningen.

Theezeefje

Modifications zijn schilderijen die Lucassen op rommelmarkten koopt en naar believen verandert. Op een associatieve manier voegt hij voorwerpen toe of hij schildert over de bestaande afbeelding heen. Assemblages zijn driedimensionale werken die allerlei bestaande voorwerpen combineren. Net als de modifications gaat het vaak om banale voorwerpen uit het dagelijks leven. Een nachtkastje, theezeefje, wandelstok of gieter krijgen bij Lucassen een tweede leven. Hij combineert de voorwerpen op zo’n manier dat een nieuwe inhoud ontstaat.

In zijn chaotische atelier omringt Lucassen zich met honderden voorwerpen die hij op een associatieve manier bij elkaar brengt. Daar zitten inderdaad nogal wat spullen bij die gelden als kitsch. Herdershond waakt over Nederlands cultureel erfgoed. Bijvoorbeeld de molens en buiten discussie de klompen (2017) is de titel van een van de modifications.

Haagse school

De basis van dit werk is een schilderij van een schelpenvisser op het strand, een motief dat vooral in de tweede helft van de negentiende eeuw onder schilders van de Haagse school razend populair was. De harmonieuze relatie tussen landschap, mens en dier wordt door Lucassen aangetast doordat hij de kunstmatigheid van het tafereel benadrukt.

Hij voorzag het schilderij van een medaillon met een Delfts blauwe molen en de letters DUTCH. Aan het paard werd een plaatje van een auto toegevoegd, alsof hij daarmee aangeeft dat veel taken van het paard in de twintigste eeuw zijn overgenomen door de auto. De lucht in de achtergrond kreeg een kitscherige maan en in de verte vliegt een spaceshuttle tussen de zeemeeuwen.

De herdershond uit de titel is aanwezig als plastic figuurtje dat voor het hele schilderij is geplaatst. De hond kijkt naar het paard, het paard kijkt naar de visser en de visser tuurt naar de branding, op zoek naar schelpen. Zo lukt het Lucassen om van de meest uiteenlopende dingen toch een betekenisvol geheel te maken.

Assemblages en modifications
Reinier Lucassen
Waar W139, Warmoesstraat 139
Te zien t/m 7/7

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden