PlusInterview

Regisseur Olivier Diepenhorst: ‘Ik zou graag een groot gezelschap willen leiden’

Dit jaar maakte regisseur Olivier Diepenhorst indruk met regies over vrouwen in de verdrukking, de pijn van Nederlands-Indië en nu een monoloog over wanen. Zijn werk leverde drie belangrijke nominaties op. ‘Als ik me maar met de juiste mensen omring, kan ik deze verhalen vertellen.’

Lorianne van Gelder
Regisseur Olivier Diepenhorst: ‘Ik inspireer, maar ik laat acteurs zelf de melodie ontdekken.’ Beeld Jennifer Gijrath
Regisseur Olivier Diepenhorst: ‘Ik inspireer, maar ik laat acteurs zelf de melodie ontdekken.’Beeld Jennifer Gijrath

Kun je het verhaal van een minderheid vertellen als je zelf niet tot die groep behoort? In de Verenigde Staten, altijd voorloper op het gebied van beladen relletjes rond politieke correctheid, vindt men tegenwoordig van niet. Homoseksuele personages moeten door gays worden gespeeld, wie gehandicapt is mag de rollen van fysiek beperkten spelen, zwarte verhalen mogen alleen door zwarte regisseurs worden verteld. Een nogal rigide opvatting van kunst, maar ook een reactie op decennialange toe-eigening van verhalen.

Olivier Diepenhorst (38), theaterregisseur, is zich van die discussie meer dan bewust. Toevallig regisseerde hij de afgelopen jaren meerdere voorstellingen over Nederlands-Indië, terwijl hij zelf geen Indisch verleden heeft. Dat begon met De tolk van Java, de toneelbewerking van het boek van Alfred Birney, en mondde uit in Lichter dan ik, dat als een van de indrukwekkendste voorstellingen van het afgelopen seizoen werd gezien, en waarvoor actrice Denise Aznam werd genomineerd voor een Colombina, de toneelprijs voor beste actrice in een ondersteunende rol.

Toch wordt Diepenhorst sinds zijn bewerking van De Tolk van Java vaker gevraagd voor regies over de onderbelichte kant van de Nederlandse koloniale bezetting van Indonesië. Ook voor Theater na de Dam, met voorstellingen aansluitend op de Nationale Herdenking op de Dam, regisseerde hij De Oost bevrijd? in Carré. En begin volgend jaar regisseert hij Gelukzoekers op Sumatra, naar twee romans van Madelon Szekely-Lulofs.

Scheepsjongens van Bontekoe

“Zo lang ik mezelf met de juiste mensen omring, vind ik dat het kan,” zegt Diepenhorst. Voor De Tolk van Java sprak hij veel met Alfred Birney, voor Lichter dan ik werkte hij intensief met Esther Scheldwacht, die ook Indische wortels heeft.

“Ik had altijd al een fascinatie voor de geschiedenis in Indonesië. Iets wat ooit begonnen is met De Scheepsjongens van Bontekoe, een boek dat ik nu niet meer zo snel zou voorlezen aan mijn kinderen,” zegt hij enigszins besmuikt.

Inmiddels weet hij ook dat er een paar Diepenhorsten op Sumatra rondliepen, maar er is geen directe link. “Maar we dragen die geschiedenis allemaal met ons mee. Dit zou ons allemaal moeten aangaan, wat daar toen is gebeurd, maar ook wat er nu aan de hand is.”

Diepenhorst maakte het afgelopen jaar opvallend veel indruk met de manier waarop hij regisseert. Acteurs roemen zijn rustige manier van werken, zijn scherpte, de vrijheid die ze krijgen. Hij kan werken voor de kleine, maar ook voor de grote zaal. Hij is secuur en muzikaal met taal. Zelf blijft hij bescheiden. “Ik inspireer, maar ik laat ze zelf de melodie ontdekken.”

Ooit de baas

Van grote producties schakelt hij net zo makkelijk weer naar een kleine lunchvoorstelling in Theater Bellevue, waar komende week De Wanen in première gaat, geschreven door Ingmar Heytze, Diepenhorsts favoriete dichter. Zijn stuk gaat over de fantasie en de onaangepaste geest. Heytze raakte geïnspireerd door zijn moeders werk in de ‘krankzinnigenzorg’, en verbleef een tijd in een voormalige psychiatrische kliniek. “Het is een heel poëtische voorstelling, maar raakt aan hoe we allemaal de wereld op een andere manier waarnemen.”

Hij regisseert zelf, maar doet net zo goed regieassistenties. Met Ivo van Hove werkte hij aan meerdere voorstellingen, waaronder als regieassistent bij The Damned, de eerste Bostheatervoorstelling van Internationaal Theater Amsterdam. Van Hove staat niet bekend om zijn makkelijke manier van samenwerken. Diepenhorst lacht: “Hij is veeleisend, maar zo kun je ook boven jezelf uitstijgen.”

Diepenhorst kan zich best voorstellen dat hij ooit een gezelschap als ITA leidt. De nieuwe Van Hove, zo u wilt. Hij zal het zelf niet te luid zeggen, maar wil dat best graag. “Ik zou willen dat mijn verantwoordelijkheid groter is dan een voorstelling.” Zijn missie is in elk geval in lijn met die ambitie: “We moeten blijven geloven in de kracht van theater. Voor mij is theater noodzaak. Het is zuurstof voor de geest.”

De Wanen, 22/09 t/m 16/10, 12.30 uur, Theater Bellevue.

CV

geboren in 1984 in Utrecht
2009-2013 regieopleiding theater aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten
Sinds 2012 af en aan regieassistent bij Toneelgroep Amsterdam en Ivo van Hove (ITA)
Vanaf 2013 regisseur bij o.a. Toneelschuurproducties, Theatergroep Suburbia en theaterproducent Korthals Stuurman
Sinds 2018 docent op de Theaterschool in Amsterdam
Olivier Diepenhorst woont met zijn vrouw en twee kinderen in Haarlem.

Nominatiemagneet

Olivier Diepenhorst werd indirect drie keer genomineerd dit jaar: Charlie Chan Dagelet kreeg de nominatie voor beste actrice (Theo d’Or) in Mamma Medea (Theatergroep Suburbia, regie Olivier Diepenhorst), Denise Aznam voor haar ondersteunende rol in Lichter dan ik, en die voorstelling werd ook nog geselecteerd op het Nederlands Theater Festival dat de beste theaterproducties van het afgelopen seizoen opnieuw laat zien. Diepenhorst: “In de eerste plaats zijn ze zelf ontzettend goed, maar de nominaties voor Denise en Charlie betekenden ook veel voor mij, het voelde als een kroon op mijn werk. Het is allemaal niet onopgemerkt gebleven.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden