Plus Interview

Regisseur Miles Davis-docu: ‘Wát een virtuositeit’

Miles Davis en zijn eerste echtgenote Frances Taylor, jaren zestig. Beeld Piece of Magic

Miles Davis, de bekendste jazzmuzikant aller tijden, is het onderwerp van de volle en snelle documentaire Birth of the Cool van Stanley Nelson (68). ‘Wat een creativiteit, wat een virtuositeit.’ 

Stanley Nelson werkte drie jaar aan Birth of the Cool, maar was in zijn hoofd al zeker 25 jaar met de film bezig.

Hoe leerde u Miles Davis en zijn muziek kennen?

“Ik ken hem in feite mijn hele leven al. Mijn vader was een groot jazzliefhebber. Er klonk bij ons thuis altijd muziek en vaak was die van Miles. Toen ik in 1969 ging studeren, heb ik mijn vaders exemplaar van Kind of Blue gepikt. Op mijn studentenkamer draaide ik niet anders.”

Net als bij Picasso zijn in het werk van Miles Davis duidelijk verschillende periodes te herkennen. Welke is uw ­favoriet?

“Als u me deze vraag had gesteld toen ik begon aan de film, had ik beslist gekozen voor de Miles Davis ten tijde van Kind of Blue. Dat vind ik nog altijd een waanzinnige plaat natuurlijk, maar tijdens het werken aan Birth of the Cool ben ik gevallen voor de Miles Davis ten tijde van zijn tweede grote kwintet; van 1964 tot 1968, met Herbie Hancock op toetsen, Ron Carter op bas, Tony Williams op drums en later Wayne Shorter op sax. Wat een creativiteit, wat een virtuositeit.”

“Maar de elektrische Miles Davis is me ook heel lief. Ik weet nog goed dat in 1970 Bitches Brew uitkwam, de plaat waarop hij rock en jazz samenbracht. Hij boorde er een heel nieuwe generatie fans mee aan. Op de campus luisterde ineens iedereen naar Miles.”

Regisseur Stanley Nelson: ‘Verandering is het sleutelwoord in de ­muziek en het leven van Miles Davis.’ Beeld Getty Images

We zien in uw film Miles Davis telkens terugkeren als bokser. Kon hij er wat van?

“Zeker. Die beelden van een schaduwboksende Miles zijn afkomstig uit een door een vriend gemaakte homemovie. Ik vond het zulke mooie beelden dat ik er in de film een motief van heb gemaakt. Hij nam boksen heel serieus. Maar de opdracht aan zijn tegenstanders luidde altijd: niet op zijn gezicht slaan. Als hij aan zijn lippen gewond zou raken, zou hij geen trompet meer kunnen spelen.”

In Birth of the Cool leest Carl Lumbly verbindende teksten uit Miles Davis’ autobiografie. Stond die opzet van meet af aan vast?

“Hij leest niet voor, hij acteert. We zochten een manier om Miles deels zijn eigen verhaal te laten vertellen. Hier kwamen we op uit. Bij vroege screenings dachten kijkers dat het de echte Miles was die ze hoorden. Nu is er aan het ­begin van de film een mededeling dat hij wordt gespeeld door Carl Lumbly. We hadden Lumbly wat geluidsopnames van interviews met Miles Davis gestuurd met de vraag of hij er iets mee kon. Een paar weken later belde hij terug met de stem van Miles. We wisten meteen dat we niet verder hoefden te zoeken: hij was de juiste man voor deze rol.”

Een van de geïnterviewden in de film is Carlos Santana. Als rockgitarist is hij geen voor de hand liggende keuze.

“Maar hij is wel ’s werelds grootste Miles Davisfan. Bij een of ander event raakte ik in gesprek met hem en hij wist zo veel over Miles en had ook zulke interessante ideeën over hem dat hij beslist in de film moest. Miles en Santana kenden elkaar. Op een liefdadigheidsconcert voor ­Amnesty International in 1986 hebben ze ook een keer ­samen gespeeld.”

Stel: u had Miles Davis zelf iets kunnen vragen. Wat had u van hem willen weten?

“Ik weet niet precies hoe ik het zou formuleren, maar het zou zeker een vraag over zijn constante drang tot vernieuwing betreffen. Verandering is het sleutelwoord in de ­muziek en het leven van Miles Davis. Nooit achterom kijken, altijd recht vooruit. Wat dreef hem daartoe?”

Wat wordt uw volgende film?

“Ik ben met verschillende projecten bezig. Het grootste is Creating a New World, een meerdelige serie over de transatlantische slavenhandel. De serie laat zien hoezeer de moderne wereld is gebaseerd op die handel. Ik kom zeker ook filmen in Nederland.”

Lees ook het oordeel van onze recensent: deze documentaire bevestigt met klem wat voor grootheid Miles Davis was. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden