PlusInterview

Regisseur Koen van Etten: liefde voor opera sinds Sensation White

Koen van EttenBeeld Lin Woldendorp

Sinds regisseur Koen van Etten (24) zichzelf op zijn zeventiende naar binnen praatte bij Sensation White, is hij bevangen door festivals en... opera. Zondag zou zijn The Death of Mefistofole in Nationale Opera en Ballet te zien zijn, maar coronamaatregelen gooien roet in het eten.

Als regisseur Koen van Etten (24), volledig in het zwart gekleed, zijn atelier binnenloopt aan de Nieuwe Keizersgracht, blijft ie even staan bij zijn computer. Hij zit hier niet toevallig, zegt hij. “Ik wilde in hetzelfde licht werken als Rembrandt.” Die woonde even verderop, aan de reeds verdwenen Zwanenburgerstraat. In Van Ettens atelier staan meerdere boxen, aangesloten op de computer.

Hij komt net van een repetitie, waar hij 91 man moest aansturen, die zondagavond zijn opera ten uitvoering zouden brengen: The Death of Mefistofole, naar Mefistofole van Arrigo Boito. Om dat even te vergeten, zet hij Insomnia op van Faithless – een klassieker, volgens hem. Een van de nummers die hem betoverden toen hij op zijn zeventiende zichzelf de Johan Cruijff Arena naar binnen praatte tijdens dancefestijn Sensation White. “Daar is die liefde voor opera ontstaan,” zegt hij. “Net als festivals zijn opera’s ­allesomvattend, groter dan jijzelf. Je ziet ­mensen genieten.”

Een bevrijding van kaders, noemt hij het. Van Etten had zichzelf juist al die kaders aangeleerd om controle en structuur te vinden in een wereld die anders zo chaotisch is voor hem, door zijn dyslexie en spraakproblemen: soms stottert hij nog.

Gelukkig heeft Van Etten – Haarlemmer van geboorte, opgegroeid in Hoofddorp en Amsterdammer in mentaliteit – z’n brutaliteit mee. Dus toen hij op zijn achttiende de regieopleiding aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK) voorbij zag komen, waarvoor je minstens 23 jaar oud moest zijn, heeft ie gewoon gelogen over zijn leeftijd. Na dat te hebben opgebiecht, mocht hij toch op gesprek. Zijn moeder bracht hem met de ­auto. “We stonden vast op het Museumplein, maar ik moest in de Jodenbreestraat zijn. Ik ben toen uitgestapt en gaan rennen: bezweet kwam ik een halfuur te laat aan.”

Commerciële jongen

Tot overmaat van ramp struikelde hij bij ­binnenkomst, ten overstaan van de selectiecommissie van de AHK. “Ik lag op de grond, met de mappen die ik mee had. En toen ben ik, vanaf de grond, gaan vertellen. Over wie ik ben, wat ik wil, ook over mijn ervaring op Sensation.”

Op de AHK is hij ‘volwassen geworden’, zegt hij, maar hij was er ook een vreemde eend in de bijt, met zijn voorliefde voor elektronische muziek. “In de hoek van de elektronische muziek ben ik ‘die jongen die noten kan lezen’. En in de opera word ik misschien gezien als ‘die commerciële jongen’. Dat is dan maar zo.”

Wie denkt dat Van Etten louter opera’s maakt met elektronische muziek eronder, heeft het mis. “Ik wil juist de opera naar buiten toe richten, naar de stad, in plaats van wat het nu is: letterlijk naar binnen toe gericht, met altijd die ­focus op het podium. Als ik artistiek directeur was, zou ik ook direct alle pluche uit de stoelen rukken. Het mag wel wat ruwer.”

Kwetsbaarheid

Wat hij voor zondagavond aanvankelijk voor ogen had, was een processie door de stad. Dat mocht niet vanwege de coronapandemie. Het alternatief was niet minder indrukwekkend: de opera zou zich afspelen rond een aantal kinderhoofden van twee meter hoog, gemaakt door scenograaf Django Walon. Ook die oplossing mocht niet baten, na de aangescherpte ­coronamaatregelen. “Het hele jaar al worden ­allerlei festivals geannuleerd, dit kan er ook nog wel bij.”

De hoofden van Django Walon, Van Etten zegt zich daarin te herkennen. “Die hoofden zijn van boven ook een beetje ingedeukt. Ik herken mezelf erin, want ze stralen kwetsbaarheid uit. En ik voel me, als persoon en als kunstenaar, altijd kwetsbaar. Zeker in deze maatschappij, in deze tijd.” Is er ook een moment waarop hij zich niet kwetsbaar voelt? “Als ik die 91 mensen aan het aansturen ben.”

The Death of Mefistofole zou zondag 4 oktober te zien zijn in Nationale Opera en Ballet (Amstel 3), maar vanwege de coronamaatregelen is de opvoering uitgesteld. Houd daarom operaballet.nl/offspring in de gaten voor de nieuwe datum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden