PlusInterview

Regisseur Isabel Lamberti: ‘Ik wilde de realiteit een beetje uitbreiden’

Isabel Lamberti (33) debuteert als speelfilmregisseur met La última primavera, over (en met) een familie in een sloppenwijk van Madrid die uit huis zal worden gezet.

Leden van de familie Gabarre Mendoza in La última primavera. Hun huis in de Madrileense sloppenwijk Cañada Real moet worden gesloopt.

“De enige manier om poverty porn of exotisme te vermijden, is door van binnenuit te werken,” stelt Isabel Lamberti. “De film moet gedreven worden door de personages. Zij moeten ons meenemen in de wereld waarin ze leven.”

Haar speelfilmdebuut La última primavera heeft een ­onderwerp waarbij dat risico van exotisme op de loer ligt. De film portretteert een familie in de Madrileense sloppenwijk Cañada Real (‘koninklijk dal’) in de laatste lente voordat ze uit haar huis zal worden gezet. De grond is verkocht en het huis dat pater familias David eigenhandig in elkaar timmerde en waar de familie Gabarre Mendoza al achttien jaar woont, gaat tegen de vlakte.

Lamberti’s film creëert een ingenieus weefsel van fictie uit de draden van de realiteit. De familie Gabarre Mendoza speelt versies van zichzelf, en de aanstaande huisuitzetting hing hen echt boven het hoofd. Maar de film is géén documentaire, benadrukt Lamberti. “Hij voelt heel documentair aan, maar het is eigenlijk gewoon ontzettend goed gespeeld. Er zit geen enkele ‘documentaire’ scène in.”

Dat de film toch zo levensecht aanvoelt, komt doordat er geen uitgeschreven dialogen waren. De scènes rond vooraf uitgedachte gebeurtenissen werden geïmproviseerd. Die werkwijze ontstond deels uit praktische overwegingen, zegt Lamberti. “Non-acteurs kunnen geen lappen tekst uit hun hoofd leren, en als ze dat wel doen komt het er vaak opgelezen uit. Het was aan mij om ze zoveel mogelijk zichzelf te laten zijn, zodat ze natuurlijk overkomen in een geconstrueerde setting.”

Op familiebezoek

Dit snijvlak van documentaire en fictie is waar Lamberti zich thuis voelt. Ze begaf zich er, op verschillende manieren, al in haar eerdere werk: Volando voy (2015), haar afstudeerfilm aan de Nederlandse Filmacademie, en de korte films Amor (2017) en Vader (2019). “Het liefst put ik mijn inspiratie uit échte verhalen, situaties en mensen,” vertelt ze. “Maar helemaal documentair werken wil ik niet – de werkelijkheid en niets dan de werkelijkheid vind ik ook beperkend.”

In haar afstudeerfilm Volando voy hadden leden van de familie Gabarre Mendoza al hoofdrollen. Sindsdien hield Lamberti contact met ze. “Ik zocht ze een paar keer per jaar op. Als ik in Madrid op familiebezoek ging bij mijn oma, ging ik ook altijd langs in de Cañada Real.”

Isabel Lamberti: ‘Ik wilde geen exposé-shots van de buurt maken; de kijker moest onderdeel worden van de familie, geen toerist in een sloppenwijk.’Beeld Robin Alysha Clemens

Het was niet alleen haar band met de familieleden, maar ook de plek die haar bleef aantrekken. “Voor mij was het op een gegeven moment ook een soort van ‘thuiskomen’ als ik daar over de zandwegen reed. De buurt trok me aan ­omdat het echt een totaal andere wereld is dan wat ik kende, en dat maar vijftien minuten van het centrum van ­Madrid. Een microkosmos met eigen regels, normen en waarden.”

Het is precies die wisselwerking tussen mens en omgeving die Lamberti eindeloos fascineert, zegt ze. “Ik denk dat het voortkomt uit het feit dat ik half Spaans en half ­Nederlands ben. Ik ben toevallig in Nederland opgegroeid, maar heb me altijd afgevraagd hoe mijn leven eruit zou zien als we in Spanje waren gebleven. Dan was ik ­inmiddels getrouwd, denk ik, en had ik minstens drie kinderen – een heel ander leven dan ik nu heb. Dat vind ik  ­interessant. Hoeveel invloed heeft de omgeving op wie je bent en wordt, en hoeveel komt uit jezelf?”

Geen chronologie

Toen de familie Gabarre Mendoza en al hun buren te ­horen kregen dat ze uit hun huizen zouden worden gezet, besloot Lamberti vrijwel direct dat ze er een film over wilde maken. “Maar het was onduidelijk wanneer dat zou ­gebeuren. Het kon binnen een maand zijn, maar het kon ook nog twee jaar duren. Daar konden we niet op wachten.”

Zo ontstond de ongebruikelijke mengvorm van haar film. Je zou kunnen zeggen dat La última primavera een documentaire is over dingen die nog moeten gebeuren. “De vrijheid die we ons permitteerden was dat we de chronologie van verleden, heden en toekomst hebben losgelaten,” legt Lamberti uit. “Dingen die zich in de realiteit in een ver verleden hadden afgespeeld, of die juist in de toekomst zouden plaatsvinden, haalden we in ons scenario naar het heden. Op die manier bleven we ver weg van te veel fictie, maar hadden we de ruimte om de realiteit een beetje uit te breiden.”

Daarbij stond dus voorop dat de film vanuit de gezins­leden zelf verteld zou worden – van binnenuit dus. “Een consequentie hiervan is bijvoorbeeld dat we geen enkel shot hebben gedraaid waar niet een van de personages in te zien is. Ik wilde geen exposé-shots van de buurt maken; de kijker moest onderdeel worden van de familie, geen toerist in een sloppenwijk.”

Juist omdat de familie haar verhaal mede vormgaf, heeft de film voor hen ook een therapeutische werking ­gehad, vertelt Lamberti. “Gedwongen worden om het zelf­gebouwde huis te verlaten waar je achttien jaar hebt ­gewoond, waar al je kinderen zijn opgegroeid, waar je ­buren je beste vrienden zijn, is in principe een traumatische ervaring. Vooral als je niet weet wanneer je weg moet of waar je naartoe wordt gestuurd, en je maar twee dagen van tevoren hoort wanneer je huis met bulldozers zal worden platgelegd. Voor de familie was het spelen in een film waarin dat alles gebeurt vóórdat het daadwerkelijk ­gebeurt een manier om zich er alvast emotioneel op voor te bereiden. Uit die onzekere tijd is voor hen nu óók iets positiefs ontstaan: een film waar ze heel trots op zijn.”

Isabel Lamberti 

Isabel Lamberti (1987) werd in Duitsland geboren als kind van een Spaanse vader en Nederlandse moeder. Ze studeerde filmwetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam en de Tisch School of the Arts in New York, en rondde in 2015 de Nederlandse Filmacademie af. La última primavera is haar eerste speelfilm en won de New Directors Award op het filmfestival van San Sebastian.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden