Plus Interview

Regisseur Carlos Reygadas: ‘Alles in de ­cinema draait om mysterie’

Regisseur Carlos Reygadas. Beeld Franco Origlia/Getty Images

Met Nuestro tiempo vertelt Carlos Reygadas (47) het kleinst mogelijke verhaal in de grootst mogelijke beelden. ‘Mijn films zijn als lege hulzen, die je als kijker invult.’

 Hoe intiemer de films van de Mexicaanse regisseur Carlos Reygadas (47) worden, hoe grootser ze voelen. En veel intiemer dan Nuestro tiempo wordt het niet: Reygadas speelt zelf de hoofdrol; zijn vrouw, actrice ­Natalia López speelt zijn vrouw, en zijn kinderen ­spelen hun ­kinderen.

Die intimiteit moet niet verward worden met autobiografie, benadrukt Reygadas op het filmfestival van Venetië, waar zijn film al in 2018 in première ging. “Veel critici, vooral de Amerikaanse, denken dat we ons eigen leven ­naspelen,” schampert de regisseur. “Die snappen blijkbaar niet hoe je films maakt. Het zijn personages, we acteren, we spelen Juan en Esther. Daarom was ik ook niet ­jaloers toen Natalia voor haar rol een andere man zoende – het is wérk. Als ze in een film iemand neerschiet, maak ik me toch ook geen zorgen dat ze echt een moordenaar is?”

Hoewel de echtelieden Reygadas-López ook in de film een echtpaar spelen, wordt er inderdaad met anderen ­gezoend. Nuestro tiempo draait om een stel dat hard probeert elkaar vrij te laten binnen hun huwelijk, en om de problemen die ontstaan als de vrouw die theorie in praktijk brengt. Dat piepkleine plot wordt gevat in grootse beelden, waarin de natuur rond de ranch van Juan een hoofdrol speelt.

Reygadas wil films maken die open zijn, zegt hij. Open voor de wereld, voor alles wat zich voor het neutrale oog van de camera ontvouwt tijdens de opnames. “Waar ik steeds meer naar streef, is de realiteit de ruimte te geven, om zo het mysterie van het bestaan te tonen. Alles in de ­cinema draait om mysterie.”

Precies daarom wil Reygadas geen moraal opleggen – niet aan de kijker en niet aan zijn personages. “Daarvoor is cinema als kunstvorm te nauw verbonden aan het leven, aan het bestaan. Dat is wat de camera doet: het bestaan vastleggen. De wereld, de kosmos, planten, dieren, die hebben geen moraal – ze zijn gewoon. De dieren die je in de film ziet, kun je zien als een metafoor voor allerlei dingen waarover de film gaat. Maar tegelijkertijd zijn het ­gewoon dieren.”

In hoe hij zijn films maakt, draait het steeds meer om ­intuïtie, zegt Reygadas. “Als je mij vraagt: waarom zit dit of dat in je film, weet ik het vaak niet – omdat intuïtie niets met weten te maken heeft. Als je creëert op basis van je ­intuïtie, staat je film open voor alles wat zich aandient, dingen die je op voorhand nooit had kunnen bedenken. Dat is hoe het leven onderdeel van de film wordt, en hoe er mysterie ontstaat.”

Actrice ­Natalia López, de vrouw van regisseur Carlos Reygadas, speelt ook in de film zijn vrouw.

Antifeministische macho

De jaloezie die bij Juan opborrelt als Esther een ander gaat zien, uit zich in steeds extremere vormen. Voor sommige critici was dat reden de film te zien als een afwijzing van toxische masculiniteit, voor anderen om Reygadas af te serveren als antifeministische macho. De regisseur haalt zijn schouders erover op. “Mijn films zijn als lege hulzen, die jij als kijker invult. De meeste films werken andersom: alles is duidelijk, iedereen weet precies waarover het gaat. De meeste films, zelfs de meeste zogenaamde auteursfilms, bieden hooguit een kopie van de realiteit. Of vaker nog een kopie van een eerdere kopie. Alles is hetzelfde, de mensen lijken hetzelfde en de films drukken op dezelfde knoppen – en dus leeft er niets in die films.”

De meeste filmmakers, verduidelijkt Reygadas, volgen de spelregels die decennia geleden in Hollywood werden geschreven – de filmtaal waarin alles duidelijk is en er geen enkele ruimte gelaten wordt voor ambiguïteit. “Ik ben ­ervan overtuigd dat je dingen anders kunt doen. Daarom wil ik bij elk shot nadenken over hoe ik dingen toon en waarom.”

Die instelling leidt Reygadas ook in Nuestro tiempo weer naar volstrekt unieke beelden. Zoiets simpels als een vliegtuig dat aanvliegt op de landingsbaan, in de meeste films een wegwerpshot, wordt in zijn handen heruitgevonden als een overweldigend filmmoment. “De filmtaal is pas net geboren, er kan nog zoveel ontdekt worden,” zegt hij. “Als we alles standaardiseren, draaien we de ­cinema de nek om.”

Nuestro tiempo is te zien in Eye, Filmhallen en Rialto

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden