Plus

Redmond O'Hanlon over bouwkundige verstikking in Almere

De Britse schrijver Redmond O'Hanlon woonde en werkte drie jaar in Almere. Met gemengde gevoelens, zo blijkt uit zijn boek De Groene Stad.

Vrouw met hond in Almere Haven.Beeld Hollandse Hoogte

De eerste kennismaking met het centrum van Almere deed de schrijver gruwen. 'Dit was zo lelijk als de moderne stad maar kan worden,' valt Redmond O'Hanlon op de eerste pagina's van zijn boek met de deur in huis.

'Ik zocht naar ­redenen. Was het geld op? Waren de goede ­architecten allemaal in de weer met Lelystad en bleven alleen de pas afgestudeerde tweederangs figuren over?'

Dat zal vermoedelijk niet de boodschap zijn die zijn opdrachtgevers in gedachten hadden, toen zij de Britse schrijver en avonturier drie jaar geleden naar Almere haalden als writer in residence.

Verstikking
De Groene Stad, woensdag ten doop gehouden, laat zich lezen als de weerslag van de worsteling van een schrijver die zich in het woud van Borneo en Congo als een vis in het water voelde, maar in Almere dreigt te sneven.

Om te ontsnappen aan de dood door stedenbouwkundige verstikking volgt O'Hanlon zijn hartstocht: natuur, wetenschap en geschiedenis.

Hij gaat op stap met stadsecoloog Ton Eggenkamp, die hem meeneemt naar de kolonie knobbelzwanen in het Weerwater.

O'Hanlon noteert over de populariteit van de watervogel bij de mens: 'Geen enkele andere vogel zorgt voor die verbinding met zo'n minimum aan irritatie.'

Natuur heeft Almere in overvloed. Zeker voor een jonge stad, waar de oudste boom dertig jaar oud is. De schrijver citeert een kennis uit Amsterdam, die het een voordeel noemde dat de bomen in Almere zo jong zijn: je kunt je er niet verhangen van ellende.

Maar in dat jonge bos vindt de schrijver wel sporen van bevers en everzwijnen - en boven zijn hoofd zweeft een zeearend. 'De natuur trekt zich niets aan van leeftijd.'

Geestesvader
Fraai is het hoofdstuk over Ebenezer Howard, de Britse uitvinder die met zijn gedetailleerde plan voor een Garden City met ruimte en groen aan het begin van de 20ste eeuw de basis legde voor het ontwerp van Almere.

Howard heeft een naar hem vernoemd park gekregen in de stad. O'Hanlon voegt daar nog een klein monument aan toe, een eerbetoon aan de visionair die tijdens zijn leven geen poot aan de grond kreeg.

Met de groene ambities van Almere mag de gastschrijver graag de spot drijven. Hij doet de suggestie aan de hand het nijlpaard te introduceren in de Oostvaardersplassen en de olifant, de kameel en het rund vrij te laten rondlopen in de stad, naar het voorbeeld van de grote steden in India.

'Daar komen 's nachts luipaarden de stad in om te jagen op de loslopende honden. Hoeveel groener wil je het hebben?'

Intussen is Almere na Wassenaar wel de gemeente met het grootste percentage groen op het grondgebied. En dan moet de Floriade nog komen.

Kunstgras
O'Hanlon vraagt zich peinzend af hoe deze stedelijke ambities zich verhouden tot de werkelijkheid in de uitgestrekte woonwijken, waar de bewoners de tuinen achter hun huizen massaal laten betegelen of stofferen met kunstgras en groen tapijt.

De vergelijking met Amsterdam zweeft als een doem boven Almere en ook boven het boek. O'Hanlon spreekt over de hoofdstad als de mooiste stad van de wereld, maar voorspelt Almere een grote toekomst.

Britse reisschrijver schreef een boek over zijn tijd als writer in residence in AlmereBeeld ANP

'Het is een kwestie van tijd, dunkt me, alvorens Amsterdam, platgelopen door toeristen, ondergraven, gereduceerd wordt tot een bescheiden voorstad van ­Almere.'

Pioniersgeest
Het vermoeden bestaat dat hier sprake is van die ragfijne Britse ironie, vermengd met goede manieren richting opdrachtgevers. Wethouder Hilde van Garderen, in Almere verantwoordelijk voor onder meer cultuur en citymarketing, nam het visioen gretig over.

"Amsterdam heeft de geschiedenis, wij schrijven elke dag nieuwe geschiedenis," drukte de VVD-bestuurder de aanwezigen op het wild bonzende hart.

Ook het hart van de schrijver klopt tegenwoordig wat sneller als hij zich richting Almere ­begeeft. Het stadshart kan hem nog steeds gestolen worden, maar de voortdurende pioniersgeest in het groene landschap heeft hij leren waarderen.

'Ik ben langzaamaan verliefd geworden op deze stad,' schrijft hij aan het slot van zijn boek. 'De rest van de wereld kan nog veel leren van deze grote Nederlandse overwinning.'

Redmond O'Hanlon: De Groene Stad. Atlas Contact, €18,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden