PlusBoekrecensie

Recensie Tijd van zonde: Een wreed, onthutsend en meeslepend boek over het India van nu (maar wel met veel omwegen)

Met Tijd van zonde heeft Deepti Kapoor een groots epos over de sociale ongelijkheid en gecorrumpeerdheid van hedendaags India neergezet. Maar in de duizelingwekkende ontwikkelingen overspeelt ze ook haar hand.

Marjolijn de Cocq
In ‘Tijd van zonde’ is een grote rol weggelegd voor de Indiase deelstaat Uttar Pradesh. Beeld Rajesh Kumar Singh/AP
In ‘Tijd van zonde’ is een grote rol weggelegd voor de Indiase deelstaat Uttar Pradesh.Beeld Rajesh Kumar Singh/AP

Februari 2004, drie uur ’s nachts. Vijf daklozen, onder wie een zwangere vrouw, liggen dood langs de Inner Ring Road van Delhi, hun lichamen meegesleurd door een Mercedes die op topsnelheid over de stoeprand schoot. Vijf migranten uit Uttar Pradesh, de dichtstbevolkte noordelijke deelstaat van India. Achter het stuur een jongeman uit diezelfde deelstaat, Ajay, geboren in 1982. Aan zijn voeten een lege fles Black Label. Hij wordt veroordeeld als de ‘Mercedesmoordenaar’ en belandt in de hel van het gevangenisleven.

Kort door de bocht de ijselijke eerste acht pagina’s van Tijd van zonde van Deepti Kapoor, zelf geboren in Uttar Pradesh, journalist geweest in Delhi en nu woonachtig in Lissabon. En het is Ajay, geboren in de laagste kaste en anno 1991 verkocht aan mensenhandelaars die hem bij opbod doorverkopen, die, zelfs als het woord aan anderen is, het kloppend hart vormt van de overige ruim vijfhonderd bladzijden.

Op de Frankfurter Buchmesse tekenden vorig jaar uitgevers uit meer dan vijftien landen onmiddellijk voor vertaling van wat ook wel ‘India’s antwoord op de Godfather’ is genoemd, twintig filmproducenten boden om de rechten en een serie door FX is nu in de maak. Een groots epos heeft Kapoor neergezet, waarin ze whodunit, sociaal drama en maffiamachismo combineert in een plot dat je duizelend laat nabroeden.

Magnetische playboy

Tegenover Ajay, die als achtjarige dalit (de kaste van ‘onaanraakbaren’) vergat een geit vast te binden en daarmee de moord op zijn vader en de verkrachting van zijn zusje afriep, staat de wereld van de magnetische playboy Sunny Wadia. De nieuwste prins van Delhi, uit een meedogenloze clan die zijn klauwen steeds verder buiten Uttar Pradesh uitstrekt en de sloppen van Delhi leeg veegt en koloniseert voor megalomane projecten.

Sunny, de meesterbespeler van de jetset, is ook voor Ajay de zon om wie alle planeten draaien. Maar, krijgt hij te verstaan en ziet hij gebeuren in het klassieke vader-zoondrama dat Kapoor opvoert, reken nooit buiten God: Sunny’s vader Bunty, leider van ‘het syndicaat’ die gemene zaak maakt met deelstaatpremier Ram Singh van Uttar Pradesh. En als Bunty Wadia God is, kun je diens broer Vicky als Satan kenschetsen.

In een knappe constructie ontvouwt Kapoor het kernverhaal van de Mercedesmoordenaar driestemmig: na Ajay volgt de verveelde en verwende Neda, opgegroeid in de culturele elite van Delhi. Ze werkt als rechterhand van een bevlogen onderzoeksjournalist die de malversaties van de Wadia’s en Ram Singh ontrafelt.

Haars ondanks laat ze zich meeslepen in een affaire met Sunny – ‘Hij was de rook die me erop attendeerde dat er vuur was’ – en vindt ze zichzelf na de ravage in Delhi stuurloos en zwanger in Londen terug. En dan is er Sunny zelf, die op een februarimiddag in 2004 wakker wordt en ongeduldig Ajays naam roept omdat hij in zijn drugscoma is vergeten dat Ajay vanaf nu ‘alleen nog maar een naam’ is.

Megastad

Wreed, onthutsend en meeslepend is Tijd van zonde tot dan – en bevredigend. Maar Kapoor heeft ervoor gekozen het verhaal te vervolgen met een Sunny die de genade van zijn vader heeft ‘verdiend’ en zijn bouwplannen mag gaan verwezenlijken. Zij het niet in Delhi, maar in Uttar Pradesh, waar onder toezicht van diens zoon en kroonprins Dinesh op boerengrond een megastad zal verrijzen. Tijd van zonde is het eerste deel van een trilogie, maar het lijkt of hier het tweede deel al is begonnen.

Over naar Lucknow 2006, waar Dinesh een door drugs en drank uitgeholde, afgeleefde Sunny probeert wakker te schudden over het verderfelijke pact van hun vaders. Naar krantenartikelen van Neda’s collega wiens eerdere onthullingen onder druk van het syndicaat nooit zijn verschenen, maar die nu verslag doet van de kaste-ontstijgende boerenprotesten tegen de grondonteigeningen. Naar een speech van Dinesh Singh die zich met hen solidair verklaart tegen de ‘giftige en lege dromen van Bunty Wadia’. En naar giftige informatie die Dinesh Singh over Bunty Wadia bezit waarmee hij Sunny aan zijn kant kan krijgen.

Gelegenheidshuwelijk

Volgen een ontvoering, martelingen, droomflarden, wraakplannen, een nieuwe zijnlijn die schreeuwt van een teveel. Tenslotte een dag in januari die de drie echte protagonisten weer even verbindt: de dag waarop een tot op het bot gedrogeerde Sunny een door zijn vader beklonken gelegenheidshuwelijk zal sluiten. Neda verneemt ervan via Facebook en leest online alle roddels als de telefoon gaat en ze Sunny hoort ademen. Ajay krijgt een dag buitengewoon verlof en een gloednieuw safaripak – niet de absurde beloning voor vier stille, trouwe jaren voorarrest die hij denkt, Bunty Wadia heeft plannen met hem.

Maar is Sunny nog wel de ‘Wadiaman’ die hij zich die eerste glanzende maanden in Delhi had gedacht? Te veel omwegen in dit ene, eerste boek naar de apotheose. Maar die zindert dan toch als een konvooi van speciale politie-eenheden en veiligheidsdiensten de oprijlaan van de feestvilla komt oprijden en de huwelijksgasten op de vlucht slaan, op zoek naar hun chauffeurs en hun auto’s. En ze bereidt de weg voor wat nog komt.

Roman

Tijd van zonde
Deepti Kapoor
Vertaald door Marlies Weyergang en Arwin van der Zwan
Prometheus, €35,99
544 blz.

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden