PlusTheaterrecensie

Recensie Isotopia: utopisch paradijs blijkt beklemmend systeem

Met Isotopia heeft Liliane Brakema een beklemmende voorstelling neergezet over wat er gebeurt als twee mensen zonder hoop in een ‘utopisch paradijs’ belanden, dat veel weg heeft van klassiekers als 1984 en The Circle.

Pleun Brink
Anna Raadsveld en Ali Ben Horsting als Valerie en Bas in Isotopia. Beeld Sanne Peper
Anna Raadsveld en Ali Ben Horsting als Valerie en Bas in Isotopia.Beeld Sanne Peper

Een spot gaat aan. Valerie zit op een stoel en kijkt het publiek aan. “Achteraf,” zegt ze, “is het makkelijk praten.”

Isotopia van &Brakema Producties vertelt het verhaal van Valerie en Bas, gespeeld door Anna Raadsveld en Ali Ben Horsting. Valerie en Bas hebben een goed leven, als plotseling de crisis toeslaat. Ze zijn ingehaald door de technologie, verliezen hun baan en wonen in hun auto. Tot ze worden benaderd voor een nieuw leefproject, Isotopia, waar ze een baan, huis en normaal leven kunnen krijgen. Ze moeten alleen af en toe een beoordeling geven. Over hun baan, huis, leven. En over elkaar.

Alle bewoners van Isotopia dragen een bit, die alles meet en bijhoudt – denk aan bestseller The Circle van Dave Eggers. Ook George Orwells 1984 is duidelijk als inspiratiebron gebruikt: overal hangen camera’s en microfoons. Die doen in principe niks, tenzij je raar beweegt, scheldwoorden gebruikt of op een andere manier afwijkt van de norm. “Wij hebben toch niks te verbergen?” vraagt Bas herhaaldelijk aan Valerie. Zij denkt inmiddels dat ze gek wordt, maar dan gaat de knop om. “Nee, wij hebben inderdaad niks te verbergen.”

Brakema is onder andere opgeleid door NITE, het interdisciplinaire collectief waar onder andere het veelgeprezen dansgezelschap Club Guy & Roni onder valt. Daarnaast hielp de Portugese danseres Maria Ribas haar met het ontwikkelen van deze choreografie. Dat is duidelijk terug te zien in de dansscènes: soms lijkt het net alsof Bas en Valerie elkaars spiegelbeeld zijn. De aard van hun relatie wordt in de bewegingen duidelijk zichtbaar; ondanks alle ongemakken en uitgesproken irritaties is er nog steeds veel liefde.

Beklemmende herhaling

Doordat woorden – van ‘het gaat goed met ons’ en ‘wij zijn gezond’ tot ‘alles is hier perfect’ en ‘veiligheid staat altijd op nummer 1’ – constant worden herhaald, merk je dat de personages langzaam in psychisch verval raken. Ze blijven zichzelf aanpraten dat wat ze doen oké is. In deze herhaling zit ook de beklemming die steeds meer toeneemt: hoe vaker je de woorden hoort, hoe minder je ze begint te geloven.

Ook hun handelingen worden repetitief uitgevoerd. Zo wordt een ruzie op repeat gespeeld en krijgt met name Bas last van stuiptrekkingen. Valerie begint steeds vaker te zingen. In het begin is het nog een soort gefluister, later gebeurt het steeds vaker en langer. De lieve melodie en haar zachte, trillende stem geven een onheilspellend gevoel.

De herhaling is soms zo absurdistisch dat je er als publiek om moet lachen. Maar is dat in het begin nog wel plezierig, langzamerhand lach je steeds meer uit ongemak. Totdat er op een gegeven moment niks meer te lachen valt.

Isotopia

Door: &Brakema Producties
Gezien: 2/12 in Theater Bellevue
Nog te zien: 8/12 in de Kunstlinie, Almere, 3/2/2023 in de Meervaart, 4/2/2023 in het Bijlmer Parktheater

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden