PlusDansrecensie

Raymonda: virtuoze draaiingen, spectaculaire lifts, maar te weinig drama

Vier jaar werkte Het Nationale Ballet aan een eigen versie van de Russische balletklassieker Raymonda. Met een opgefriste choreografie, een schitterende aankleding en spectaculaire uitvoeringen is de voorstelling een aanwinst voor het gezelschap. De vertelling blijft echter problematisch.

Fritz de Jong
Dansers: Semyon Velichko (als kruisridder Jean de Brienne) en Maia Makhateli (Raymonda).
 Beeld Marc Haegeman
Dansers: Semyon Velichko (als kruisridder Jean de Brienne) en Maia Makhateli (Raymonda).Beeld Marc Haegeman

Het Nationale Ballet danste wel eens delen uit Marius Petipa’s laatste choreografiesucces Raymonda. Een integrale uitvoering van dit romantische ballet uit 1898 bleef uit. Rachel Beaujean, adjunct-artistiek directeur van HNB, nam ruim vier jaar geleden het initiatief om een avondvullende Raymonda naar Amsterdam te brengen.

Zodoende kan het Nederlandse danspubliek in het zestigste jubileumjaar van HNB eindelijk kennismaken met de laatste klassieker van Petipa: de Fransman in Russische dienst, die ook de passen maakte voor Het Zwanenmeer, La Bayadère en De Schone Slaapster.

Sprankelen

Met geestdriftige applauzen voor, tijdens en na de uitvoering maakte het premièrepubliek duidelijk dat dit precies was waarop ze op dit moment zaten te wachten. Zo is de vormgeving door Jérôme Kaplan om door een ringetje te halen. In decors die zijn aangekleed met geometrische patronen brengt hij de vroege middeleeuwen van de Hongaarse prinses Raymonda samen met het negentiende-eeuwse perspectief van Petipa. Folkloristisch gerokte bloemenmeisjes dansen hier zij aan zij met gothic droomcreaturen met tutu’s en sluiers, en statige officieren in huzarenuniforms.

Het Balletorkest, onder leiding van Vello Pähn, moet ook worden genoemd. Aleksandr Glazoenov mag dan bekend staan als een ouderwetse componist, de bezield spelende musici laten horen dat de Rus in zijn orkestratie kon sprankelen als geen ander.

Uiteindelijk draait het natuurlijk om Petipa’s choreografie, met hulp van voormalig HNB- en Marijinskidanser Grigori Tchitcherine gereconstrueerd en in diverse scènes aangevuld door Beaujean. De technisch en conditioneel uitdagende reeks solo’s, duetten en groepsdansen blijkt een ideaal vehikel voor premièresolisten Maia Makhateli en Young Gyu Choi. Met virtuoos uitgevoerde draaiingen, atletische sprongen en spectaculaire lifts brengen zij het publiek in vervoering.

Maar dan het verhaal. In de oorspronkelijke versie werd de christelijke Raymonda ontvoerd door Abd al-Rahman, de wrede islamitische vorst van Andalusië, waarna de hoofse kruisridder Jean de Brienne haar bevrijdt uit zijn klauwen. In Beaujeans versie kiest Makhateli’s eigenzinnige Raymonda zelf al in eerste akte voor de exotische charmes van Choi’s al-Rahman, in een spannende ijsblauwe droomscène.

Als de jaloerse ridder (Semyon Velichko) in de tweede akte al-Rahman uitdaagt tot een zwaardduel, leidt dat, door tussenkomst van Raymonda, slechts tot schaaf- en snijwondjes. In Beaujeans met de traditie brekende derde akte trouwt Raymonda met al-Rahman in plaats van met De Brienne.

De vreemdelingenhaat en islamofobie uit het origineel – die er decennia voor zorgden dat gezelschappen er hun vingers niet aan wilden branden – is daarmee ondervangen. Het kleine beetje daadwerkelijk drama dat het vlakke libretto ooit bezat is hierdoor helaas ook uit de voorstelling gespoeld.

Raymonda

Door Het Nationale Ballet en Het Balletorkest
Gezien 3/4, Nationale Opera & Ballet
Nog te zien t/m 23/4, aldaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden