PlusFilm van de week

Raya and the Last Dragon: ­een nieuwe kijk op de Disneyprinses

Raya is Disneys dertiende prinses en de eerste Zuidoost-Aziatische prinses. Beeld Disney
Raya is Disneys dertiende prinses en de eerste Zuidoost-Aziatische prinses.Beeld Disney

Familiefilm Raya and the Last Dragon is een ambitieuze poging van Disney om een actueel politiek statement te maken, maar het is ook een collectieve verwerking van verdriet.

De nieuwste Disneyfilm speelt zich af in Kumandra, een koninkrijk dat is verscheurd na een plaag van ‘Druuns’, paarse wezens die zich voeden met onenigheid en wantrouwen en die alles wat ze tegenkomen in steen veranderen. De familiefilm Raya and the Last Dragon is een ­ambitieuze poging van Disney om een actueel politiek statement te maken, maar het is ook een collectieve verwerking van verdriet.

Kumandra is verdeeld in vijf stammen, elk met herkenbare gebruiken, kleuren en stereotypen, wier geografische locatie een deel van een draak vertegenwoordigt: Fang (Hoektand), Talon (Klauw), Spine (Ruggengraat), Tail (Staart), en Heart (Hart), het thuisland van krijgerprinses Raya (Kelly Marie Tran). De mythische draken – lange waterwezens zonder vleugels – die ooit de aarde ­bevolkten en voor rijkdom zorgden, zijn gebaseerd op Zuidoost-Aziatische folklore, en de beelden van de verschillende omgevingen op de geografie van de regio.

Internationaal diner

Heart heeft, zoals de naam suggereert, een geprivilegieerde positie: het is de plek waar een glanzende blauwe bol de Druuns buiten houdt – een bol die Raya en haar vader moet beschermen. Maar haar vader, die de vijf stammen dolgraag wil herenigen, blijkt de mensheid te veel te vertrouwen. Zijn uitnodiging voor een internationaal diner eindigt ermee dat de bol in vijf ongelijke stukken breekt, die elk in de handen van een stamleider valt. Door het breken van de magische bol verliest de wereld zijn delicate ecologische ­balans. In wat nu een droge woestenij is, kunnen de Druuns, die worden afgestoten door water, vrij rondlopen. De meeste mensen, inclusief Raya’s vader, worden versteend.

Raya and the Last Dragon bevestigt de nieuwe kijk op de Disneyprinses: Raya hoeft niet gered te worden, maar is juist van plan de wereld redden. Met huisdier Tuk Tuk gaat ze op zoek naar de laatste draak die de bol heel kan maken, om de Druuns te verslaan en haar vader te redden.

Wanneer Raya de laatste draak, Sisu, ontmoet, verandert de film in een grappige, maar oppervlakkige slapstick-heistfilm. Sisu en Raya, allebei getroffen door de Druunplaag, willen op totaal verschillende manieren proberen alle fragmenten uit de vijf regio’s in handen te krijgen. Sisu, ingesproken door comédienne, rapper en actrice Awkwafina (The Farewell, Crazy Rich Asians), is een bruisende, naïeve sidekick (denk aan Eddie Murphy’s Mushu in Mulan), die de stamleiders een geschenk wil geven om zo hun medewerking te krijgen. Raya, getraumatiseerd door het verraad van Fangmeisje Namaari, dat haar vertrouwen won met een geschenk, is sceptisch. Ze ­accepteert de onenigheid tussen mensen als iets natuurlijks en wordt zelf sluw.

Onzelfzuchtige opoffering

Ze blijken allebei ongelijk te hebben: Sisu’s vertrouwen wordt in elke regio geschaad, maar Raya’s oprechte vraag om hulp wordt keer op keer beantwoord. De film werkt duidelijk toe naar een standaard happy end, waarin noties van vertrouwen en eenheid worden ­gevierd. Dit vertrouwen is echter alleen mogelijk door de acceptatie van verlies, en de eenheid door de viering van verschil.

De onenigheid lijkt te ontstaan door de armoede in de stammen. Hun poging om de bol te stelen komt door hun (onjuiste) overtuiging dat de bol de oorzaak is van de rijkdom die alleen de Heartnatie bezit. De schrijnende ongelijkheid tussen de naties wordt nooit aangepakt, mensen worden gestraft voor hun ­poging een deel van de rijkdom te pakken. Disneys notie van vertrouwen heeft niets te maken met gelijke behandeling, maar is verbonden met onzelfzuchtige opoffering.

De film weet veel in minder dan twee uur te verpakken door slim voort te bouwen op de bekendste elementen van Disney (zonder de muzikale nummers). Het snelle tempo zorgt voor weinig inzicht in de karakters – en vooral Raya is onderontwikkeld. Door de sterke animatie en indrukwekkende worldbuilding slaagt Raya and the Last Dragon er echter toch in de standaardformule te overstijgen.

Dertiende prinses

Raya is Disneys dertiende prinses en de eerste Zuidoost-Aziatische prinses. Kumandra, het fantasieland waarin de film zich afspeelt, is geïnspireerd door de culturen van Laos, Thailand, Cambodja, Vietnam, Myanmar, Maleisië, Indonesië en de Filipijnen. Waar Mulan (2020) nog werd bekritiseerd om de culturele onnauwkeurigheden en de Nieuw-Zeelandse regisseur, probeerde Raya and the Last Dragon de culturele authenticiteit te handhaven door Zuidoost-Aziatische historici en antropologen te raadplegen en voornamelijk filmmakers van een Zuidoost-Aziatische afkomst in te huren, zoals scenarioschrijver Adele Lim (Crazy Rich Asians).

Raya and the Last Dragon

Regie Don Hall, Carlos López Estrada
Stemmen Kelly Marie Tran, Awkwafina
Te zien op Disney+

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden