Raquel van Haver: ‘Mijn doel is ook om met kunst veel mensen aan elkaar te koppelen.’

Plus Interview

Raquel van Haver: ‘Ik vind inclusief een moeilijk woord’

Raquel van Haver: ‘Mijn doel is ook om met kunst veel mensen aan elkaar te koppelen.’ Beeld Eva Plevier

Negen kunstenaars en instellingen zijn genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst 2019, de grootste cultuurprijs van de hoofdstad. Raquel van Haver maakt kans op de Stimuleringsprijs.

Raquel van Haver (1989, Bogotá, Colombia) is kunstenares. Ze woont en werkt in de Bijlmermeer. In 2012 studeerde ze af aan de HKU, ­Fine Arts ­departement in Utrecht. Van Haver maakt naar ­eigen zeggen ‘luide’ ­schilderkunst. Met haar monumentale doeken waarop de verf dik is aangebracht, wil ze vooral de overeenkomsten tussen groepen mensen benadrukken. Begin dit jaar had ze een solo­tentoonstelling in het Stedelijk Museum: ­Spirits of Soul.

Van Haver reist veel voor haar werk. De foto’s die ze tijdens die reizen maakt, inspireren haar voor haar schilderijen. Het gaat haar om overeenkomsten die ze laat zien in compilaties gemaakt van foto’s die ze tijdens haar onderzoek naar die groepen maakt. Achtergrond, haar ­directe omgeving, afkomst en identiteit spelen daarbij een grote rol. Haar doeken zijn daardoor verweven met referenties naar heden, verleden en toekomst, persoonlijke ervaringen en ervaringen van een gemeenschap of een persoon.

Zelf zegt Van Haver over haar werk: “Ik ben vooral een verhalenverteller, en ik wil graag verhalen delen. Er valt namelijk veel te leren van verhalen.”

Wat kenmerkt uw genomineerde werk?

“Ik maak heel grote werken, daar sta ik om ­bekend. Daarnaast zet ik heel veel initiatieven op in binnen- en buitenland, en initieer ik ­projecten. Ik ben op dit moment bezig met een project in Colombia voor een tentoonstelling in het Bonnefantenmuseum van mijn schilderijen, foto’s, verhalen, instal­laties en films en met twee andere solopresentaties in binnen- en ­buitenland. Ik doe onderzoek naar vrouwelijke sociale leiders in Colombia, Venezuela en op ­Curaçao. Wat doen ze en waar staan ze voor?”

Amo a La Reina is de titel van dat grote, ­nieuwe project waarvoor ik vijf nieuwe schilderijen, een grote installatie, video’s en foto’s zal maken rond vrouwen in Latijns-Amerika die door de politieke en economische situatie, of door genderproblematiek, keuzes hebben ­moeten maken in hun leven. Met de focus op mijn eigen achtergrond en verhaal (Van ­Haver werd in Colombia geboren en groeide in Nederland op bij haar adoptieouders). Iedereen die ik spreek, krijgt een plek in de tentoonstelling.”

Hoe manifesteert u zich in Amsterdam? Wat voor raakvlakken heeft uw kunst met de stad?

“Ik woon hier, ik werk hier. Dit is mijn thuis­haven. De eerste paar jaar ging mijn werk over deze buurt, Zuidoost. Maar ook de Staatsliedenbuurt en Noord zijn mij niet vreemd. Ik hou van Amsterdam, en ik vind het fijn om dat naar buiten te brengen, daarover verhalen te vertellenen. Nu zit ik met mijn studio op het NDSM-­terrein. Een nieuwe plek en dus nieuwe inspi­ratie.”

Kunst in Amsterdam moet inclusiever, vindt wethouder Meliani; hoe gaat u daaraan bij­dragen?

“Het woord inclusief vind ik altijd een moeilijk woord. Het betekent dat er dus een groep is waar mensen bij kunnen horen of niet, zonder dat je hiervoor kan kiezen. Het moet ook, er moet een bredere representatie komen. We moeten er wel op heel veel vlakken aan gaan werken. Kunst op basisscholen bijvoorbeeld, moet voor iedereen beschikbaar worden gemaakt. Dat moet de norm worden, geen uitzondering. Er zal vooral geld in kunsteducatie worden gestoken. De gesprekken op scholen met jongeren moeten veranderen, iedereen moet zichzelf kunnen en mogen herkennen. Ook in de opleidingen. Toen ik op de Academie zat, was het merendeel van studenten en docenten van Nederlandse afkomst. Dat is niet normaal. Er moet dus een andere denkwijze over kunst komen, maar op kunstacademies moet ook les worden gegeven over kunst uit andere culturen, want dat gebeurt nog te weinig.

Nederland heeft veel mogelijkheden om zich veel breder te ontwikkelen op cultureel gebied. Maar we zijn er nog niet. Er kan en moet nog veel gebeuren. Ik zit in een groep, samengesteld door burgemeester Halsema en het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Hoe kunnen we Amsterdam weer interessant maken, hoe kunnen we weer grote, toonaangevende galeries krijgen? Kunst in Nederland is te veel van de elite, kunst mag niet gewaagd zijn, het moet veilig zijn. Kunst wordt te veel als een veilige investering gezien. Beurzen en galeries in Amerika en Zuid-Afrika bijvoorbeeld, investeren juist in heel jonge kunstenaars, want: wacht maar af. Dat moet hier ook gaan gebeuren.”

Wat doet u over vijf jaar?

“Ik hoop dat wat ik nu doe steeds groter kan worden, ik hoop dat mijn gebaren groter kunnen worden. Mijn doel is ook om met kunst veel mensen aan elkaar te koppelen. Ik hoop dan met mijn werk in een groot museum te hangen, maar mijn proces van maken en verbinden zijn niet los te koppelen van het presenteren en ­zullen daarom altijd hand in hand gaan. Die tentoonstelling in het Stedelijk heeft wel veel deuren voor me geopend. Ik merk dat buitenlandse galeries geïnteresseerd zijn in mijn werk. Er is dus ook aandacht voor wat ik daarnaast doe.”

Het prijzengeld bedraagt 35.000 euro. Wat gaat u daarmee doen als u wint?

“Ik wil dat graag in een aantal projecten stoppen. In kunsteducatie, maar ook educatie en kennis in het algemeen. Kunstenaars in de breedste zin met elkaar verbinden. Een plek creëren in Amsterdam waar ik mensen bij ­elkaar kan brengen, om zo een dialoog aan te kunnen gaan. Een plek voor mensen met een verhaal die dat verhaal willen delen, en waarvan mensen willen en kunnen leren. Zodat ­iedereen zich kan profileren tot een zelfstandig en gelijkwaardig mens, zonder onzichtbare grenzen.”

De Shortlist

Bewezen kwaliteit
- theatermaker/mime­speler Karina Holla
- modeontwerper Fong Leng
- choreograaf/directeur Het Nationale Ballet Ted Brandsen

Beste prestatie
- internationaal podiumkunstenfestival Flamenco Biënnale
- documentairemaker Aboozar Amini
- cabaretier Micha Wertheim

Stimuleringsprijs
- beeldend kunstenaar ­Raquel van Haver
- conceptuele club/sociëteit Sexyland
- filmmaker Sam de Jong

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden