PlusDe Erelijst

Rampetampende drie-akkoordenmuziek: New York Dolls

In deze rubriek bespreekt de muziekredactie van Het Parool een klassieker uit de geschiedenis van pop, jazz of klassieke muziek die het waard is opnieuw te beluisteren. Dit keer: het titelloze debuutalbum van de New York Dolls uit 1973.

New York Dolls uit 1973. Beeld
New York Dolls uit 1973.

Zondag was het 46 jaar geleden dat een einde kwam aan de originele bezetting van punkvoorlopers New York Dolls. Tijdens een tumultueuze tournee door de Verenigde Staten hielden gitarist Johnny Thunders en drummer Jerry Nolan het op 25 april 1975 voor gezien. Er werd tot in 1976 nog wat aangeklooid met vervangers, maar het leidde tot weinig. In 2004 herenigden de groepsleden, voor zover nog in leven, zich. We trekken hun titelloze debuutalbum uit 1973 uit de kast, een cultplaat bij uitstek, maar zeer invloedrijk.

Terug in de tijd

Punk leek in 1977 in New York en Londen vanuit het niets te komen, maar het genre had wel degelijk zijn voorlopers. Voordat de muziek zo heette maakten in de jaren zestig The Velvet Underground en Iggy and The Stooges al punk. En vroeg in de jaren zeventig waren er de New York Dolls. Too Much Too Soon heette hun tweede, in 1974 verschenen album veelzeggend; ze waren gewoon te vroeg met hun rampetampende drie-akkoordenmuziek. Vandaag de dag luisterend naar hun debuutalbum zonder titel kun je je bijna niet voorstellen dat het voorafging aan de punkexplosie; het heeft precies de muzikale estethiek die we kennen van latere platen van The Ramones en The Sex Pistols en al die andere groepen van the class of 1977.

Een reputatie van gevaar en verderf hadden de New York Dolls ook. Producers stonden dan ook niet in de rij om met de groep te werken. Opvallend genoeg werd hun debuut geproduceerd door Todd Rundgren, als popmuzikant zelf bekend van heel verfijnde en complexe, tegen de progrock aanhangende platen. Het knetterde naar verluidt nogal tijdens de opnames. Rundgren ergerde zich aan de maar beperkte muzikale capaciteiten van de ‘Dolls’, maar hij slaagde er uitstekend in de energie van de groep vast te leggen op een album dat klinkt als een live-plaat zonder publiek.

Waarom nu herbeluisteren?

Omdat die energie al die jaren later nog steeds aanstekelijk werkt. En Rundgren mocht de New York Dolls dan amateurmuzikanten vinden, ze wisten wel hoe je een pakkende popsong schrijft. Ze werden daarbij geïnspireerd door de glamrock van die tijd, maar ook door de Amerikaanse hitparadepop van de jaren zestig. Het gesproken intro van Looking For a Kiss werd zelfs rechtstreeks ontleend aan een oude hit van meidengroep The Shangri-Las. En met Johnny Thunders had de groep de misschien wel beste punkgitarist aller tijden in huis – hij zou na New York Dolls nog veel van zich laten horen. De hoes, met daarop een foto van de vijf Dolls als verlopen travo’s, is ook fijn.

Verder luisteren

De albums die New York Dolls na de reünie in 2004 opnamen, zijn hooguit leuk. Wel echt goed is het bovengenoemde Too Much Too Soon uit 1974. In het solo-oeuvre van de in 1991 overleden Johnny Thunders is het heerlijk dramatische So Alone (1978) het hoogtepunt, het album is tevens het bewijs dat ook punk een gevoelige kant had.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden