Plus

'Programmeren is als daten op Tinder: je swipet voor de beste match'

Met CinemAsia en De Roze Filmdagen beginnen er deze week twee filmfestivals in Amsterdam. Een vooruitblik met de directeuren Maggie Lee en Werner Borkes.

A Taxi Driver (2017) van de Zuid-Koreaanse regisseur Hun Jang.Beeld -

'Bij ons leer je meer over Azië dan op grote festivals'

Spannende dagen voor Maggie Lee als kersverse directeur van Cinem­Asia. Lee was al een drukke duizendpoot in de internationale filmwereld, maar in Nederland kenden we haar nog niet.

Dat zal snel veranderen als het aan haar ligt, want Lee is vastbesloten ­CinemAsia in de vaart der volkeren op te stoten - en daarbij kan ze haar geweldige netwerk in de Aziatische filmwereld inzetten.

De in Hongkong geboren Lee is programma-adviseur van het filmfestival in Tokio en Vancouver, betrokken bij het filmarchief in Hongkong en sinds zes jaar de belangrijkste criticus van Aziatische films bij het Amerikaanse filmvakblad Variety.

Europese premières
Daarnaast coacht ze Aziatische filmmakers en doceert ze her en der als gastdocent. Lachend zegt ze dat ze geen vaste woonplaats heeft, maar altijd onderweg is. En nu is ze een tijdje in Amsterdam voor CinemAsia.

Beleefd zegt ze te willen voortbouwen op het verleden van het veertien jaar geleden opgerichte festival ('Het enige in Nederland dat de diversiteit van de Aziatische cinema toont'), maar duidelijk is dat haar ambities groter zijn. Er moet meer publiek komen.

"Veel Amsterdammers zijn intellectueel en internationaal ingesteld. Met ruim dertig Aziatische films kom je bij ons meer te weten over Azië dan op grote internationale filmfestivals."

Veel films zijn Europese premières, en elke film krijgt de liefde die hij verdient, zegt Lee. "Programmeren is als daten op Tinder: je swipet voor de beste match. Als je weinig geld hebt, is het zinloos om op iemand te jagen die in driesterrenrestaurants wil eten en van dure cadeaus houdt."

"Ook ga je niet daten met iemand die al een date heeft. Zo is het ook met films: ik zoek de films die bij ons passen. Maar ook het omgekeerde gebeurt: sommige regisseurs kloppen zelf bij ons aan, omdat zij in ons geloven."

Serieuze zaken
Dat CinemAsia het hele spectrum vertoont, van arthousefilm tot blockbuster, zal onder de nieuwe directeur niet veranderen, maar de deur gaat op slot voor naar binnen gekeerde, hermetische arthousefilms. "Ik houd van films die een goed verhaal vertellen, zodat het publiek er makkelijk contact mee kan leggen."

Als voorbeelden noemt ze de Zuid-Koreaanse politieke drama's A Taxi Driver en 1987: When The Day Comes. "Beide gaan over de keihard neer­geslagen studentenprotesten in de jaren tachtig, die uiteindelijk tot de val van de dictatuur hebben geleid. In die door geweldige regisseurs gemaakte films spelen grote sterren, maar ze gaan over serieuze zaken."

Naast de competitie, waarin de nadruk ligt op filmmakers die nog niet meer dan drie films hebben gemaakt, zijn er nevenprogramma's, zoals de speciale landenfocus Indonesië en het LGBT-programma.

Lee wil ook de uitwisseling tussen de Nederlandse en Aziatische filmwereld. "Volgend jaar wil ik een locatietour organiseren voor Aziatische filmmakers, zodat ze geïnspireerd worden om in Nederland te komen filmen." Hoe lang ze het festival wil leiden? Lachend: "Voor altijd als het publiek liefde toont."

CinemAsia, 6 t/m 11 maart in Kriterion en Rialto

Evening Shadows van de Indiase regisseur Sridhar Rangayan.Beeld -

'Iedereen herkent zich in het anders zijn dan de meerderheid'

Goed nieuws: Werner Borkes heeft in zijn negen jaar als artistiek directeur van de Roze Filmdagen veel ten goede zien veranderen. "In veel films is de homoseksualiteit van de personages geen probleem meer en wordt dat niet benoemd."

Borkes haalt het drama My Days of Mercy (Tali Shalom-Ezer) aan. "Dat is een mooi romantisch drama waarin Ellen Page de dochter speelt van een tot de doodstraf veroordeelde man."

"Het wordt ingewikkeld als ze verliefd wordt op een vrouw die vóór de doodstraf is. Dat zij een verhouding met een vrouw krijgt, is geen punt in haar omgeving, maar wel dat die vrouw voor de doodstraf is."

Gehypet
Hij geeft nog een voorbeeld. "In de Nederlandse film Gewoon Vrienden (Ellen Smit) krijgen twee jongens een relatie. De ouders van één van hen hebben geen problemen met zijn homoseksualiteit, maar vinden zijn vriend te min. Het gaat om klassenverschil, niet om homoseksualiteit."

Borkes heeft een dubbel gevoel bij mainstreamfilms over homoseksualiteit. "Hartstikke mooi wat vorig jaar met Moonlight gebeurde, maar dat gehypete stuitte mij wat tegen de borst. Alle aandacht ging daarheen, waardoor andere goede films geen aandacht kregen. Ook niet in Nederland, want de meeste distributeurs wagen zich niet aan LGBTQ-titels."

Over LGBTQ gesproken: in het begin richtte de Roze Filmdagen zich op homo's en lesbiennes, maar in de loop van de tijd kwamen er steeds meer groepen bij. Dat is best wel een dingetje, zegt Borkes.

"Vroeger was het allemaal heel duidelijk, maar na wat gemor kwamen biseksuelen en transgenders erbij en daarna queers. We twijfelen of we het nog verder zullen uitbreiden en een plusteken achter de Q zullen zetten om aan te geven dat ook andere seksuele minderheidsgroepen welkom zijn."

"Onze twijfel heeft ook met het aanbod te maken, want als we groepen toevoegen, moeten er wel films over hen zijn."

Toevallige bezoekers
Borkes is trots op het regenboog­karakter van het festival. "Natuurlijk komt elke groep in eerste instantie naar zijn eigen films kijken, maar in veel onderwerpen, zoals het anders zijn dan de meerderheid en het er niet bij horen, herkent iedereen zich."

Het doet misschien zware films vermoeden, maar de tijd dat bezoekers overspoeld werden met ellende, is voorbij. "Veel filmmakers zoeken een positieve invalshoek. Zij zijn uit op empowerment."

In de Indiase film Evening Shadows (Sridhar Rangayan) bijvoorbeeld, over een fotograaf, die carrière heeft gemaakt in de stad en die zijn ouders op het platteland gaat vertellen dat hij samenwoont met een jongen.

"Het prachtige educatieve drama neemt vooroordelen weg en is de eerste homofilm die in India voor alle leeftijden is goedgekeurd. Bijzonder, omdat sinds 2013 homoseksualiteit in India feitelijk weer verboden is."

De Roze Filmdagen zijn voor Borkes geslaagd als toevallige wandelaars in het Westerpark het Ketelhuis binnenwaaien, een film meepikken en er enthousiast uit komen. "Dat maakt mij ontzettend blij, omdat het bevestigt dat we prachtige films vertonen."

De Roze Filmdagen, 8 t/m 18 maart in het Ketelhuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden