PlusInterview

Prentenboek Bij jou: een lyrisch verhaal over vriendschap

In het prentenboek Bij jou verruilt Beer zijn hol en vriend Mol voor lentegroen, zomerbloemen en herfstbladeren. Een lyrisch verhaal van Milja Praagman over vriendschap – en bestuiving.

Beeld Milja Praagman

Ze had het idee al zo’n vijftien jaar geleden, toen ze net begon als illustrator van kinderboeken, vertelt Milja Praagman (49). “Ik bedacht het vanuit mezelf. Zolang ik me kan herinneren, neem ik overal vandaan zaden mee. Heel vaak blijven ze in mijn jaszak zitten en gaan ze mee in de wasmachine. Maar als ik eraan denk, gooi ik ze in de tuin. Daar staat nu een heel hoge plant met gele bloemen te bloeien, van zaden van een plant die ik op vakantie aan zee had gezien.”

Haar nieuwe prentenboek Bij jou gaat over Beer, die rollebollend door de seizoenen onbewust zaden in zijn vacht verzamelt. Zijn vriendin Bij geeft hem zomerse zoenen. In de winter keert hij terug naar zijn hol en naar vriend Mol die hij zomaar had achtergelaten. Maar eerst schudt hij buiten de ‘kriebels’ uit zijn vacht. Pas na zijn winterslaap ontdekt hij wat de verrassing is die Bij hem heeft beloofd.

“Aanvankelijk had ik een poes bedacht met een jurk met heel veel zakjes. Die poezen­mevrouw zou op reis gaan over heel de wereld en in die zakjes zaadjes verzamelen. En in slaap vallen bij haar huisje in de woestijn, waar niks groeit. Maar als ze ontwaakt, dan... Maar daarvoor moest ze weken slapen en ik dacht: dat klopt niet.”

Piet Oudolf

Het idee bleef liggen. Tot ze zichzelf zo’n drie jaar geleden trakteerde op een bezoek aan de privétuin van tuinarchitect Piet Oudolf. “Die is inmiddels niet meer toegankelijk, het was een van de laatste keren dat dat mogelijk was, waardoor het nog beter klonk. Hij vertelde in die tuin hoe het met zijn liefde voor tuinieren is gegaan. Zijn ouders hadden een café, maar hij trok als kind steeds de natuur in. Met het beeld voor ogen van dat jongetje dat zijn eigen droom volgde, bedacht ik: nee, mijn hoofdpersoon moet niet iemand zijn die zaden opbergt. De zaden moeten aan hém blijven hangen. In die tijd tekende ik veel beren en mollen in mijn schetsboek. En toen dacht ik: een winterslaap! Die is perfect, dat geeft de zaden de tijd te ontkiemen.”

Ze heeft nooit eerder meegemaakt bij haar boeken dat zoveel dingen samenvielen. En ­– ‘Het wordt steeds ingewikkelder’– ze voegde ook nog een vleugje Spinoza toe, over wie ze in de jaren dat Bij jou ontstond veel las. “Het idee dat je je eigen pad moet gaan, moet doen wat bij je past, is samengevallen met Beer die op zoek is naar een omgeving waar hij blij van en één mee wordt. Dat heb ik heel intuïtief verder ontwikkeld. In zijn vacht zie je de structuur van zijn omgeving terug.”

Culminatie

Ze heeft lang gezocht naar de vorm waarin ze het verhaal kon verbeelden. “Hoe laat je zien dat het zaadjes zijn in zijn vacht, hoe zie je dat die zaadjes plantjes worden? Gaandeweg werd steeds duidelijker dat ik het heel simpel moest maken, dat was de zoektocht. Een leuke puzzel, maar ik heb ook wel gedacht: hier ga ik nooit uitkomen. Als het af is, denk je: hoe kan het zo moeilijk zijn geweest?”

Het voelt als een heel persoonlijk verhaal, zegt Praagman, ze stelt zich er kwetsbaar mee op. “Het voelt als de culminatie van mijn werk, er zit heel veel in en daardoor vind ik het ook eng. Zien mensen wel alles wat ik er heb ingestopt? Of zien ze alleen het ‘oppervlakkige’ verhaal, van Beer die zijn vriend Mol begint te missen en terugkeert? Je kunt het in heel veel lagen lezen. Dat begint al met de plaat op de cover. Eerst had ik een echt hol getekend, met een opening naar buiten. Maar ik heb het hol later bewust dichtgemaakt, waardoor het bijna lijkt of Beer en Mol zelf een zaadje zijn. Dat zijn allemaal dingen waar ik over nadenk.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden