PlusRecensie

Prachtig opgebouwde ode aan de traagheid in Van Manen Variations

Dans

Van Manen Variations

Choreografie Hans van Manen
Door Het Nationale Ballet en Het Balletorkest
Gezien 28/2 (livestream)
Te zien 4/3 en 5/3 (herhaling van livestreams 27/2 en 28/2)

'Sarcasmen' Beeld Hans Gerritsen
'Sarcasmen'Beeld Hans Gerritsen

De camera zoomt in. De camera zoomt uit. Indien nodig beweegt de in de zaal opgestelde camera mee met de verplaatsingen van de dansers. Meer niet. De registratie van het door Het Nationale Ballet uitgevoerde programma Van Manen Variations mag sober worden genoemd, of minimalistisch.

Tijdens de lockdowns zagen we steeds vaker voorstellingen waarin camera’s als het ware meedraaiden in hun eigen choreografie. Met als hoogtepunt de gelivestreamde theatermarathon Romeinse Tragedies van Internationaal Theater Amsterdam. Hans van Manen doet niet mee aan die trend. “Ik heb het zelf al geregisseerd,” zei de choreograaf daarover onlangs in de Volkskrant. “Wil een cameraman een dansfilm maken, dan creëert hij zelf maar een ballet.”

Door de droge registratie ligt de focus op de zes balletten die HNB selecteerde uit Van Manens oeuvre. Het programma opent met de klassieker Adagio Hammerklavier uit 1973. Drie paren – de mannen met ontbloot bovenlichaam en een halsband, de vrouwen met jurkjes van ragfijne wapperstof – voeren als groep en in duetten een balanceeract uit op extreem langzaam gespeelde pianomuziek van Beethoven. De uitstekende dansers van HNB doen in hun beheerste uitvoering recht aan Van Manens ‘ode aan de traagheid’.

'Adagio Hammerklavier'
 Beeld Hans Gerritsen
'Adagio Hammerklavier'Beeld Hans Gerritsen

Wat meer traagheid had ik ook wel willen horen in de uitvoering door pianiste Olga Khosianova van Trois Gnossienes. Zo langzaam als Reinbert de Leeuw de muziek van Erik Satie speelde en populair maakte hoeft nou ook weer niet, maar nu krijgt de dans toch een wat gejaagd gevoel. Dat gaat dat ten koste van de timing en de droogkomische interactie tussen de vrouw die als een ledenpop beweegt en de man die haar als een poppenspeler manipuleert. Het enige andere punt(je) van kritiek: wat is het nut van na elk ballet buigen en applaus halen in een publiekloze theaterzaal? Het uitblijven van respons geeft de thuiskijker een unheimisch avondklokgevoel dat afbreuk doet aan de sfeer van de voorstelling.

Verder niets dan lof voor dit mooi opgebouwde en prachtig uitgevoerde Van Manenprogramma, dat afgelopen weekend twee keer gedanst werd door verschillende casts. Indrukwekkend was de uitvoering door Timothy van Poucke en Salome Levereshvi van Sarcasmen, het befaamde ‘treiterduet’ waarin de vrouw de man in zijn kruis grijpt. Plagerig als jong geliefden en met erotische spanning pakken de aanstormende talenten elkaar én de toeschouwer in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden