PlusAchtergrond

Podium Witteman verliest zijn boegbeeld, maar ook zonder Paul zou het programma zo verder kunnen

Podium Witteman, het programma met klassieke muziek op zondag, verliest zijn boegbeeld. Maar in de huidige vorm kan het nog jaren mee. Is Margriet Vroomans al gebeld?

Erik Voermans
Paul Witteman tijdens opnames van Podium Witteman. Beeld © JP Heijmans
Paul Witteman tijdens opnames van Podium Witteman.Beeld © JP Heijmans

Paul Witteman wilde ooit pianist worden, maar werd televisiehoofd. Miljoenen zagen hem op de buis als presentator van Achter het nieuws, Nova, Buitenhof, Het Lagerhuis en als de helft van het duo Pauw & Witteman.

Dat laatste programma hield het acht seizoenen vol, al dan niet toevalligerwijs precies even lang als Podium Witteman, het programma met klassieke muziek dat aanstaande zondag zijn laatste uitzending zal beleven. Witteman, nu 75, kondigde eerder deze maand aan dat hij het mooi geweest vindt. En geef hem eens ongelijk. Livetelevisie maken is slopend, zeker als de jaren beginnen te tellen.

Klassieke muziek was al vroeg een grote liefde in het leven van Witteman en daar kon ook een gesneefde conservatoriumopleiding niets aan veranderen. Hij studeerde een blauwe maandag piano en fluit in Den Haag. Je kunt je dus afvragen waarom hij tot in de herfst van zijn lange carrière heeft gewacht voordat hij op televisie met een programma over klassieke muziek kwam.

Verslaafd aan nieuwsprogramma's

In 2009, toen hij nog midden in de dagelijkse hectiek van Pauw & Witteman zat, liet hij daar in deze krant zijn gedachten over gaan: “Het eerlijke antwoord is dat ik een beetje verslaafd ben geraakt aan nieuwsprogramma’s, aan het dagelijkse ritme, aan de impact die het heeft. Je doet ertoe, zal ik maar zeggen.”

“En hoe leuk het ook zou kunnen zijn een programma over muziek te maken, ik vrees dat er niet veel belangstelling voor zal bestaan. Een goed programma over muziek kost veel inspanning en geld. Dat moet vervolgens ook voldoende worden gewaardeerd.”

Over die waardering had hij concrete ideeën. “In mijn televisiehoofd bestaat een ondergrens aan wat je aan kijkers zou moeten hebben: 150.000 mensen. In termen van Nederlandse kijkdichtheid is dat 1. Voor alles daaronder vind ik de inspanning eigenlijk overdreven. Ik geef toe dat je dat als een karakterzwakte zou kunnen zien. Maar ik ben te veel verwend met goed bekeken programma’s om me gemakkelijk te kunnen voelen in een uithoek van het schema, zoals ze dat dan noemen. Je moet je ervan bewust zijn dat televisie een massamedium is en dat betekent dat je de massa ook moet bereiken.”

Sfeervol programma

Er speelde nog iets anders. Hij vond (en vindt dat vast nog steeds) dat muziek en tv zich slecht met elkaar laten rijmen. “Ik kan hier op de digitale kanalen de hele dag naar uitvoeringen van symfonieën kijken, maar ik betrap me erop dat ik die tv dan hoogstens als radio gebruik. Ik ga niet drie kwartier naar een symfonie van Tsjaikovski kijken. Of ik moet doodziek zijn. Terwijl ik toch echt heel veel van muziek hou.”

“Er zijn wel uitzonderingen te bedenken hoor, maar een camera zetten bij een orkest is zelfs met een goede regisseur eigenlijk niet om aan te zien. Het hoogst haalbare is wellicht wat Han Reiziger bij de VPRO deed, namelijk allerlei soorten muziek mengen in een poging tot een sfeervol programma te komen. Maar daar kijken niet zo vreselijk veel mensen naar.”

Fast forward naar 2022. Het programma Podium Witteman is inmiddels al acht seizoenen op de late zondagmiddag op NPO2 te zien, live uitgezonden vanuit De Hallen in Amsterdam, en heeft een vaste kijkersschare van 250.000 mensen gevonden, die elke week genieten van een vrij bonte mengeling van muzieksoorten, zij het met een stevige nadruk op het klassieke repertoire.

De formule van het programma was al snel gevonden. Witteman interviewde aan tafel musici, jong en oud, beroemd of amper begonnen, nodigde ze uit een stuk te spelen, complimenteerde ze na afloop met de verrichte prestatie, en las daarna vanaf de autocue een vaak persoonlijk getinte column voor of schakelde naar een ander programmaonderdeel (‘Mike!’) of een vaste rubriek (‘Floris, wat gaan we vandaag doen?’)

De gekke oom op het feestje

De Mike in kwestie is de componist, pianist en cabaretier Mike Boddé, die acht seizoenen lang de fenomenale, gekke oom op het feestje mocht zijn en vanuit een breed palet aan kennis en muzikale mogelijkheden gelegenheidsstukjes en -liedjes ten gehore mocht brengen of op aansprekende wijze een technische muziekterm verklaarde. De chemie tussen Boddé en Witteman was zeker een van de sleutels tot het succes van het programma.

Floris is Floris Kortie, die wel eeuwig de enthousiaste uitstraling van een kwispelende cocker spaniel zal houden. Ook de wisselwerking van hem met de veertig jaar oudere Witteman zorgde altijd voor een aangename sprankeling, temeer daar Kortie altijd voor de speelse momenten in de uitzending zorgde.

[Tekst loopt door onder video]

In de aflevering van afgelopen week stelde hij de vraag welk instrument de allerlaagste toon kon produceren. De wedstrijd werd gewonnen door de contrabas, die zelfs nog lager kwam dan de contrabastuba. Extra bonus: de deelnemers waren allemaal lid van het Concertgebouworkest, waarmee gezegd wil zijn dat Podium Witteman steeds weer musici van de hoogste kwaliteit aan zich wist te binden.

“Volgende week ben ik er weer, maar dan voor de laatste keer,” zei Witteman aan het slot van de uitzending van afgelopen zondag. Vurig valt te hopen dat de NTR geen streep trekt door het programma, maar met een andere presentator een doorstart maakt. Daarover is momenteel een gesprek gaande met de NPO, wat niet per definitie vertrouwen geeft in een goede afloop.

Niettemin, als ze verstandig zijn, gaan ze door. De formule deugt, het programma staat, de geïnteresseerde kijker weet het te vinden. Het enige wat hoeft te gebeuren is het centrale poppetje en de naam te vervangen. Is Margriet Vroomans al benaderd?

Podium Vroomans. Niks meer aan doen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden