Plus

Podcasts: Geluidsverhalen veroveren musea

De podcast is in musea aan een opmars bezig. Als aanvulling op, of ter vervanging van de audiotour. 'Het is veel persoonlijker en biedt meer context.'

Beeld Freek van den Bergh

Het geluid van voetstappen op een houten vloer brengt de luisteraar meteen binnen. Podcastmaker Caspar Stalenhoef wordt door conservator Liesbeth Abraham rondgeleid in het Frans Hals Museum. Abraham werkte met collega's jaren aan de restauratie van grote regentenstukken van Frans Hals.

Ze vertelt over koperpigment, verkleuring en het bijwerken van beschadigingen. Iedereen met een podcast-app kan meeluisteren: een samenvatting van de rondleiding is terug te horen in een podcast die hoort bij de huidige tentoonstelling in het Frans Hals.

Steeds meer musea gebruiken podcasts als aanvulling op, of ter vervanging van de audiotour. In Amerika zijn kunstinstellingen al langer bezig met het medium. Het MoMA in New York maakte een tiendelige serie over moderne kunst, het Metropolitan Museum in dezelfde stad een reeks van acht over de vaste collectie. Langzaam maar zeker volgt Nederland.

Naast het Frans Hals bestelde ook Boijmans Van Beuningen een podcast. Museum Kranenburgh liet er een paar maken door Stalenhoef, hij werkt al aan een volgende serie. Navraag leert dat het Rijks, het Van Gogh en het Stedelijk de mogelijkheden van podcasts onderzoeken. Wat maakt het medium zo aantrekkelijk?

De verzonnen Frans Hals
"Wij werken nu voornamelijk met audiotours, maar die hebben twee nadelen," zegt Ann Demeester, directeur van het Frans Hals Museum. "Ze zijn duur om te maken en de productie duurt lang. Daarnaast kun je ze moeilijker online zetten dan een podcast, omdat audiotours specifieke kunstwerken bespreken. Het heeft geen zin daar buiten het museum naar te luisteren als je die werken niet kunt zien."

Voor de tentoonstelling Rendez-vous met Frans Hals besloot het museum een gokje te wagen en een reeks van vijf podcasts te maken. De afleveringen dragen titels als De verdwenen Frans Hals en De verzonnen Frans Hals. Demeester: "De tentoonstelling gaat deels over de onzichtbare werken van Hals. We wilden daar graag verhalen bij vertellen, dat kan natuurlijk heel goed in podcastvorm."

Maker Caspar Stalenhoef werkt in het Joods Historisch Museum, is fervent podcastluisteraar en zag daar een rol voor zichzelf. Gezien zijn interesse in musea had hij het onderwerp snel te pakken: "Het museale wereldje is klein, via via ben ik bij het Frans Hals binnengekomen."

Zijn producties voor het museum in Haarlem duren vijf tot zeven minuten. Stalenhoef praat met Demeester en conservatoren van het Frans Hals Museum. Zo ontstaat er meer achtergrond dan bij een audiotour, zegt hij.

"Bij een audiotour toets je een nummertje in en hoor je iets over een bepaald kunstwerk. In podcasts kun je meer vertellen over de grote lijnen, over hoe een tentoonstelling tot stand is gekomen."

Demeester wil er in de toekomst vaker mee experimenteren in het Frans Hals. "Ze bieden veel meer context en zijn ook veel persoonlijker. Je hoort de stemmen van de mensen die in het museum werken in plaats van een stemacteur die een bandje inspreekt."

Klantenbinding
Sophie Heijkoop interviewt voor haar hobbyproject De Museumpodcast al drie jaar mensen uit de museumwereld. Ze maakte ook de eerste podcast voor Boijmans Van Beuningen, waar ze medewerker educatie is. Het maken van een podcast stond al langer op de wensenlijst van het museum.

Heijkoop: "We maken nu een serie over design naar aanleiding van de tentoonstelling Change the System. Omdat de podcasts een verdiepend karakter hebben, blijven ze langer relevant."

Een periodieke podcast kan bezoekers aan een museum binden, denkt Stalenhoef. "Als luisteraars zich abonneren en elke maand een nieuwe podcast krijgen voorgeschoteld, zullen ze eerder geneigd zijn te denken: 'hé, we moeten weer eens naar dat museum'. Het lijkt me interessant met dat soort vormen te experimenteren."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden