PlusRecensie

Podcast Rijks: geen verhaaltje om bij weg te dommelen

Kwab? Kwab! Wat nu een vreemd kannetje lijkt, was in de 17de eeuw een object van bewondering. Een reeks podcasts van het Rijksmuseum laat horen waarom de tentoonstelling over de kwabstijl bijzonder is.

Het pronkstuk van de tentoonstelling: de zilveren kan van Adam van Vianen uit 1614 Beeld Rijksmuseum
Het pronkstuk van de tentoonstelling: de zilveren kan van Adam van Vianen uit 1614Beeld Rijksmuseum

Journalist Janine Abbring, bekend als interviewer van Zomergasten en eindredacteur van Zondag met Lubach, is ingeschakeld als gastvrouw van de nieuwe podcast In het Rijks.

De serie gaat over kwab, een decoratieve stijl uit de 17de eeuw waar het Rijks een tentoonstelling over heeft (tot en met 16 september). Abbring praat in het drieluik met de conservator meubelen van het Rijksmuseum, Reinier Baarsen, die de tentoonstelling inrichtte. Het idee: hoe meer je weet, hoe meer je ziet.

De drie afleveringen zijn eigenlijk korte hoorcolleges van 23 minuten. Kunstgeschiedenis moet dus wel je onderwerp zijn; om de podcast te kunnen volgen is het vanwege de terminologie, namen en data opletten geblazen.

Dit is geen audioverhaaltje om bij weg te dommelen. Maar wie geïnteresseerd is in de verhalen achter kunst en liever luistert dan leest, is aan het juiste adres.

Abbring en Baarsen praten in de eerste aflevering over het pronkstuk van de tentoonstelling: een zilveren kan uit 1614. Adam van Vianen (1568/69-1627) maakte hem ter nagedachtenis aan zijn overleden broer Paulus, ook een begaafd zilversmid.

Uit één plaat gehamerd
Het ongetrainde oog ziet een curieus kannetje met een maffe vorm. Maar Baarsen maakt meteen duidelijk dat dit een héél bijzonder object is - misschien wel het belangrijkste kunstwerk in de 17de eeuw. Niet alleen is de kan gemaakt door de beroemdste zilversmid van Nederland, het vakmanschap van Vianen is pas echt sensationeel.

"Hij heeft de kan uit één plaat zilver opgetrokken, en daar de vorm uit gehamerd. Hij moet exact geweten hebben wat hij deed. Mensen zijn in koolzuurdampen gestorven om dit na te maken, maar het is niemand ooit gelukt."

Deze kan moet als een bom zijn ingeslagen, zegt Baarsen, omdat er nu nog zeker honderd schilderijen bestaan waarop het voorwerp afgebeeld is. "Schilders moeten vanaf de eerste minuut totaal verbluft zijn geweest. Er zijn een ­heleboel mooie dingen gemaakt in de17de eeuw, maar die instant beroemdheid heeft voor zover wij dat kunnen aflezen nooit een ander object bereikt."

Bewust effect
Zie hier meteen het grote voordeel van In het Rijks: de geestdriftige manier waarop conservator Baarsen rechtstreeks tegen de luisteraar over zijn vakgebied oreert. Abbring hoeft hem echt niet aan te sporen zijn verhalen levendig te vertellen of met leuke anekdotes op de proppen te komen.

Hij praat honderduit over de geschiedenis van de kwabstijl en hoe je kwab kan herkennen: "Als je een schaal ziet en denkt, oh, hij is op de grond gevallen en hij is verbogen: dat is een bewust effect." Baarsen bespreekt ook Amsterdamse geschiedenis en hoe gildes precies werkten.

Naast conservator is hij ook bijzonder hoogleraar aan Universiteit Leiden. Hoorcolleges daar moeten een feest zijn.

In het Rijks

Met Janine Abbring, Reinier Baarsen
Gratis te beluisteren met de podcastapp op iPhone, Spotify, iTunes en Stitcher

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden