PlusPS

Pijn bij penetratie, alsof een cactusplant naar binnen wordt geschoven

Voor sommige vrouwen is seks extreem pijnlijk. Anne van Campenhout (27), die aan vaginisme lijdt, maakte er de documentaire My Fucking Problem over. 'Elke keer dat we seks hebben, is het leuk én verdrietig.'

Anne van Campenhout: 'Ik kreeg een penetratie-verbod, om alles tot rust te laten komen'Beeld Stills BNN / VARA

Na haar optreden in het tv-programma RTL Late Night ploft Anne van Campenhout neer op haar bed. Ze opent haar mail. Haar inbox schiet vol met reacties van voornamelijk vrouwen die haar zojuist op tv hebben gezien.

De Amsterdamse documentairemaakster was te gast om te vertellen over haar film My Fucking Problem, die gaat over het probleem met haar vagina. Van Campenhout heeft een vorm van vaginisme, een aandoening waarbij de binnenkant van de vagina zo veel pijn doet dat een vrijpartij ­onmogelijk is.

Zelfs een strakke broek, die soms een beetje naar binnen piept, kan zorgen voor nare steken. Zelf omschrijft ze de pijn als een cactusplant die naar ­binnen wordt geschoven. "Of het gevoel dat je krijgt wanneer je een schaafwond hebt en daar jodium op doet. Het doet zo veel pijn dat je alleen maar aan die wond kunt ­denken."

Uit onderzoek van Rutgers, kenniscentrum voor seksualiteit, blijkt dat Van Campenhout niet de enige is. Maar liefst één op de twintig vrouwen heeft regelmatig pijn bij het vrijen. Het zwaartepunt ligt bij jonge vrouwen (15-24 jaar), waarbij één op de tien aangeeft er last van te hebben.

Pijn bij penetratie, ofwel dyspareunie, kan leiden tot klassiek vaginisme. Bij deze vorm spannen de bekken­bodemspieren zich onbewust aan zodra er iets - een tampon, vinger of penis - in de buurt van de vagina komt, waardoor de vagina zich afsluit en er niets meer naar binnen kan.

Vagina
Behandelingen zijn er, zowel fysieke als psychische, en veel vrouwen 'genezen', maar dat geldt niet voor ­iedereen. De huisarts verwijst vaak door naar een seksuoloog - bij Van Campenhout was dit ook het geval - die op zoek gaat naar de oorzaak achter de onmogelijkheid om 'gewoon' seks te hebben. Want dat is seks in de ogen van de documentairemaakster: iets wat alle mensen om haar heen ­'gewoon' kunnen en gráág doen. Een groep waar ze onnoemelijk graag bij wil horen.

De documentaire-maakster en haar vriend Robin, met wie ze zes jaar samen isBeeld Stills BNN / VARA

"Hallo vagina, ik ga een film over je maken." Met die woorden begint My Fucking Problem. "In die film ga ik zeggen dat wij elkaar niet zo liggen (...) Wat is er mis met jou?"

Van Campenhout zoekt al tien jaar naar een manier om van dit feminiene 'kutprobleem' af te komen. Want ja, dat wil ze echt. En nee, het is geen radicale variant van het ­bekende excuus 'Ik heb hoofdpijn' om maar geen seks te hoeven hebben. De vooroordelen die sommige mannen hebben, is ze behoorlijk zat.

'Dat frigide meisje'
"Ze vragen zich soms af of ik überhaupt wel seks wil. Een tijd geleden vroeg een man me wat voor werk ik deed, ik vertelde dat ik een film maakte over vaginisme. Zijn ­reactie: 'Hè gadver, dat soort vrouwen vind ik zo irritant."

Tijdens de uitzending van RTL Late Night waarbij Van Campenhout te gast was, zat een vriendin van haar in het publiek. "Ze hoorde een man in het publiek fluisteren: ­'Zo meteen komt dat item over dat meisje dat frigide is.'

Van Campenhout kreeg haar eerste vriendje toen ze ­zeventien was. "We gingen het voor het eerst doen en ik had er echt zin in. De eerste keer deed een klein beetje zeer, maar dat hoort erbij, dacht ik. Het zou vast wel minder worden. Ik herinner me dat ik het écht lekker vond."

Maar telkens wanneer ze weer seks hadden, deed het meer pijn dan de keer ervoor. Toen ze na vier maanden naar de huisarts ging, was seks inmiddels onmogelijk geworden. De huisarts dacht aan vaginisme en verwees haar door naar een gynaecoloog. "Daar kreeg ik allerlei zalfjes en werd ­er gekeken hoe het er vanbinnen uitzag. Ik kreeg een penetratieverbod, om alles tot rust te laten komen."

Daarna volgden sessies bij verschillende seksuologen en onderging ze acupunctuur, bekkenbodemfysiotherapie en angsttherapie. Het eindresultaat na tien jaar: het doet nog steeds veel pijn en haar drive om te genezen is alleen maar groter geworden.

In My fucking problem is te zien hoe een seksuoloog Van Campenhout helpt ontspannen.Beeld Stills BNN / VARA

Uit de reacties die de inbox van Van Campenhout ­binnenstromen, blijkt hoe groot het taboe rond vaginisme is. Drie dagen na haar optreden bij Humberto Tan staat de teller op zeventig e-mails, en dan had ze er al tweehonderd ontvangen tijdens het productieproces.

Veel vrouwen ­herkennen zich in haar verhaal en spreken hun dankbaarheid uit voor het maken van de documentaire. Sommigen hebben het zelfs nog nooit met iemand gedeeld en vragen of ze via Van Campenhout in contact kunnen komen met ­andere vrouwen, die er ook last van hebben.

Zelfvertrouwen
Met het maken van deze film heeft de maakster meer zelfvertrouwen gekregen. "Ik heb wel wat overwonnen. ­Veel mensen praten niet makkelijk over seks zoals het echt gaat, laat staan over pijn bij seks."

"Daardoor wordt het taboe in stand gehouden. Je ziet wel veel seks op tv, in films en in videoclips - er moet, plat gezegd, geneukt worden. Als er ondertussen weinig wordt gedeeld over hoe het echt is, kun je het idee krijgen dat seks op een bepaalde manier móet zijn."

Seks is voor Van Campenhout best ingewikkeld geworden. Ze wil een goede partner zijn voor haar vriend ­Robin, die ook in de documentaire voorkomt, en hem net als zijn vorige vriendinnetjes 'echte seks' kunnen geven, mét penetratie.

Haar vriend wist voordat ze verliefd op ­elkaar werden al dat vrijen voor Van Campenhout heel pijnlijk is. "Maar jij dacht dat je dat wel even kon fiksen, toch?" zegt ze in de documentaire lachend tegen Robin. Hij grijnst. "Ja, dat klopt."

Ze kennen elkaar van de kunstacademie. ­Tijdens een studiereis - ze zaten met een groep in een vrij intiem appartement - had Van Campenhout verteld dat ze vaginisme heeft. "Iedereen reageerde heel relaxed en geïnteresseerd. Toen we uiteindelijk een relatie kregen, heeft een kennis tegen Robin gezegd: 'Weet je het wel ­zeker? Dat betekent niet neuken, hè!'"

Creatief in bed
De aandoening heeft hun relatie niet belemmerd, al brengt het soms veel frustratie en verdriet met zich mee. "Elke keer dat we seks hebben, is het leuk én verdrietig. Het is nooit helemaal vrij. Doordat ik het zo graag wil, ben ik steeds teleurgesteld als het niet lukt. Maar het heeft ons ook veel gebracht; je wordt heel creatief in bed."

"Zou je voor mij gekozen hebben als je wist dat dit zo lang zou duren?" vraagt Van Campenhout in de documentaire aan haar vriend. Hij: "Stel dat ik dat van tevoren zou weten, krijg ik daar dan ook bij dat ik weet hoe leuk het is om bij jou te zijn? En alle leuke dingen die we doen, krijg ik dat dan ook mee?" Zij: "Oké, dan krijg je dat ook mee." "Ja. Dan ga ik ervoor."

De documentaire My Fucking Problem wordt 8 maart om 20.30 uur uitgezonden op NPO 3 bij BNN/VARA.

Zelfs een strakke broek die soms naar binnen piept, kan bij iemand met vaginisme nare steken veroorzakenBeeld Stills BNN / VARA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden