PlusBoekrecensie

Piet Bolwerk, te vernieuwend en progressief om directeur te mogen worden van ‘zijn’ Surinaams Museum

Het lijkt of Marcel La Rose met Piet Bolwerk, Hoeder van cultuurhistorie op twee continenten een monumentje heeft willen oprichten voor zijn dit jaar overleden oom. Inhoudelijk blijft het boek echter schetsmatig.

John Jansen Van Galen
Archeoloog Piet Bolwerk op expeditie in Suriname. Beeld Privéarchief
Archeoloog Piet Bolwerk op expeditie in Suriname.Beeld Privéarchief

We zien prachtige, indringende foto’s van Akoerio’s, ‘binnenlandbewoners’ die in de jaren zeventig van de twintigste eeuw in het binnenland van Suriname nog in het stenen tijdperk leven. Naar hen gaat Piet Bolwerk op expeditie als gids van de Belgische afgetreden koning Leopold III, waarbij hij een meterslange wurgslang onschadelijk maakt en, zoals hij het in Leiden heeft geleerd, met zout en aluin prepareert. Later treft hij, op bezoek bij Leopold, de huid van het dier in diens kasteel op de vloer aan.

Zelden zal in eigen beheer een boek zo fraai zijn uitgegeven als Piet Bolwerk, Hoeder van cultuurhistorie op twee continenten. Het lijkt (ook door de plechtige ondertitel) of schrijver Marcel La Rose, ooit stadsdeelvoorzitter van Amsterdam-Zuidoost, hiermee een monumentje heeft willen oprichten voor zijn onlangs overleden oom, die hij als zijn oudere broer beschouwt. Inhoudelijk is het boek een schetsmatig, weinig gedetailleerd levensverhaal van Bolwerk, dat gelardeerd wordt met fragmenten uit diens memoires.

Marrons

Bolwerk (1934), een stoere Surinamer, is al jong gevoelig voor de romantiek van het oerwoud waar veel van zijn landgenoten vooral angst voor voelen. Hij speurt er onvermoeibaar, tot diep in de bodem, naar vondsten die hem (en andere Surinamers) meer kunnen vertellen over de geschiedenis van onder meer weggelopen en vrijgevochten slaven, de marrons. En al sluit hij zich nooit bij een partij aan, die door alle Surinamers gedeelde, in de grond verborgen voorgeschiedenis van zijn land is de grondslag van zijn nationalisme.

Het hoofdthema van het relaas van La Rose is miskenning. Bolwerk wordt in Leiden opgeleid en is bijna twintig jaar de drijvende kracht achter en de voornaamste archeoloog van het Surinaams Museum in Paramaribo, maar directeur wordt hij nooit, al wordt hem die functie wel in het vooruitzicht gesteld.

Geen fantast

Cultureel wordt het land in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw namelijk nog overheerst door Nederland en met name door Sticusa, de Stichting voor Culturele Samenwerking met Suriname en de Nederlandse Antillen, die er voornamelijk de verspreiding van Westerse cultuur bevordert. De inheemse, conservatieve elite spant volgens La Rose met afgezanten uit het ‘moederland’ samen om vernieuwende, progressieve elementen als Bolwerk geen ruimte te geven.

De schrijver bracht een brief boven water waarmee het museumbestuur het directeurschap aan Bolwerk ontzegt. Men wil, staat er onomwonden, ‘geen fantast’ in de leiding. De lezer zou nu graag weten of die aantijging inderdaad hem betreft en zo ja, waar die dan op slaat, maar nadere uitleg blijft helaas achterwege.

In ieder geval trekt Bolwerk zijn conclusies en verlaat zijn geboorteland, om zijn carrière in Nederland voort te zetten als directeur van het Nederlands Tegelmuseum te Otterlo. De waardering van hogerhand die hem in Suriname ontzegd bleef krijgt hij hier in ruime mate.

PIET BOLWERK

Hoeder van cultuurhistorie op twee continenten
Marcel La Rose
La Rose Urban Projects, € 19,50
168 blz

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden