Plus Interview

Pianist Lang Lang is terug: ‘Als pianist heb ik nog veel te leren’

Lang Lang is de beroemdste klassieke pianist van deze tijd. Hij was vijftien maanden uitgeschakeld vanwege een blessure aan zijn linkerarm, maar nu is hij terug.

Lang Lang tijdens een optreden in de Chinese stad Rizhao, begin september. Beeld VCG via Getty Images

Nadat ik me heb voorgesteld en daarbij de woorden elektrische en gitaar heb laten vallen, wil Lang Lang weten wie mijn favoriete rockbands zijn. Als ik Frank Zappa noem, verexcuseert hij zich. Hij kent de naam, maar de bijbehorende muziek heeft hij, ‘sorry’, nog nooit gehoord.

Ik spreek met Lang Lang, de populairste pianist van deze tijd, in de kleinste vergaderruimte in het Hilton Hotel. Hij is in Amsterdam voor twee concerten met het Concertgebouworkest (Beethovens Tweede pianoconcert), waarmee hij aansluitend op tournee door Japan gaat. Dat betekent dat hij terug is van weggeweest, want hij was vijftien maanden uitgeschakeld met tendinitis aan de linkerarm.

“Ik ben weer helemaal de oude nu. Die periode van inactiviteit heb ik opgevat als reflection time en een sabbatsjaar. Achteraf gezien was dat ook broodnodig, want ik werkte veel te hard. Ik gaf meer dan 130 concerten per jaar. Ik ben in de tussentijd getrouwd, ik kwam eindelijk eens aan lezen toe. Ik geloof dat ik nu meer in balans ben. Het aantal concerten heb ik tot zeventig teruggeschroefd.”

De blessure werd veroorzaakt door Ravels Concert voor de linkerhand. “Ik heb me op dat stuk verkeken en het te lang en te intensief geoefend met een verkeerde houding. Ik voelde een jaar geleden opeens pijn en toen gingen alle alarmbellen af, maar toen was het al te laat. Ik waag me voorlopig niet meer aan dat stuk. Als ik het allemaal van tevoren had geweten, had ik het gewoon met twee handen gespeeld, hahaha.”

Wat betekent muziek voor u?

“De expressie van mijn leven. De kunst van de schepping. Elk stuk representeert een ander leven. Muziek gaat over ziel en emotie. Zonder emotie is het geen muziek, maar alleen maar structuur.”

Aan welke componisten denkt u nu? Stockhausen, Boulez?

“Ja, aan wat ik eigentijdse muziek noem. Niet mijn ding, per se. Ik hou meer van klassieke en romantische muziek. En zelfs barok. Ik ga in juni 2020 Bachs Goldbergvariaties opnemen. In de voorbereidingsfase zit ik nu op 80 procent. Dat is het eenvoudige deel. Elke pianist die een beetje kan spelen komt tot 80 procent. Maar om van 80 tot 90, of 95 te komen is heel erg moeilijk, laat staan 100 procent. Dat is alleen voor de allergrootsten.” 

“En dan gaat het altijd over details. Details en kennis. Ik speelde de Goldbergvariaties al als kind. Toen zat ik op 60 procent, haha. Hoe meer je over dat stuk en de tijd waarin het geschreven is te weten komt, hoe improvisatorischer je het kunt spelen. Dat is vast ook de reden waarom zoveel jazzpianisten dol zijn op Bach. Denk alleen al aan de toepassing van versieringen.”

“Ik heb net in Keulen gewerkt met Andreas Staier. Van hem heb ik veel geleerd, net als van Nikolaus Harnoncourt, die me op historische instrumenten liet spelen, waarna ik erachter kwam dat ik beter overweg kan met moderne piano’s. Oude instrumenten vergen een totaal andere techniek. Ik vind de dramatische klankmogelijkheden ook kleiner. Uiteindelijk is het allemaal een kwestie van smaak, vind ik. Je moet doen waar je je het beste bij voelt.”

Zijn er nog levende componisten die uw belangstelling hebben?

Lang Lang zucht lang, heel lang. “Ligeti is fantastisch. Ik heb zijn Etudes gestudeerd. Maar ik ben niet zo geïnteresseerd in moderne componisten.”

Waarom eigenlijk niet? U leest toch ook boeken van nu en kijkt naar films van nu? Wat is het verschil?

“Ik weet het niet. Componisten van nu zijn niet van hetzelfde niveau als Mozart en Beethoven. Dit is mijn persoonlijke smaak. Als ik niet overtuigd ben, speel ik het niet. Ik moet me verbonden voelen. Het moet uit mijn hart komen. Maar nu ik erover nadenk: ik vind Thomas Adès en Jörg Widmann goed.”

Zou u hun pianostukken willen opnemen? Zou de platenmaatschappij, Deutsche Grammo­phon, dat toestaan?

“Natuurlijk! Ik bepaal zelf wat ik opneem. Eerst de Goldbergvariaties en daarna een volledige Beethovencyclus.”

“Voor componisten van nu liggen er grote uitdagingen, want ze moeten opboksen tegen een enorm krachtige popcultuur. Daar moeten ze zich toch op de een of andere manier toe verhouden. In Beethovens tijd was dat nog niet zo. Het is dus geen toeval dat mensen als Tan Dun, Philip Glass of John Corigliano hun grootste successen boekten als filmcomponist. Daar hebben ze zelfs Oscars mee gewonnen.”

Ik zal u een grappig verhaal vertellen. John Williams heeft ooit een pianoconcert voor me geschreven. Ik verwachtte een soort Star Wars-muziek. Maar waar kwam hij mee? Met een behoorlijk atonaal, serieus stuk. Hij wilde de wereld laten horen dat hij dat ook kon. Waarom? Wilde hij respect van de critici of zo?”

De critici zijn niet altijd even vriendelijk voor u. Ze verwijten u oppervlakkigheid en smakeloosheid. Zit u daarmee?

“Nee. Wat kan ik eraan doen? Ik ben het er niet mee eens. Als pianist heb ik nog veel te leren en daar ben ik dagelijks mee bezig. Het heeft geen zin met je criticasters in discussie te gaan, want je kunt ze toch niet op andere gedachten brengen. Ik ben alleen bezig met mijn kunstvorm en dat is een eeuwig groeiproces. Je zult mij nooit horen zeggen dat ik er al ben.”

Lang Lang: Piano Album (Deutsche Grammophon)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden