Plus PS

Pianist Joep Beving: 'Ik ben een slechte pianist'

De dromerige muziek van pianist Joep Beving (41) is een hit op Spotify, al krijgt hij ook stevige kritiek ('stamelende muzikale kleuter'). Nu heeft hij een tweede album.

Joep Beving: 'Omdat mijn ­muziek zo simpel is, gaat het erg om de juiste intensiteit' Beeld Rahi Rezvani

"Welkom in mijn droom," stamelde hij anderhalf jaar geleden, toen hij de kleine zaal van het Concertgebouw binnenkwam. Uitverkocht was het, met kletterend applaus nog voordat hij begon.

Joep Beving werd er verlegen van. De ster van de pianist is snel gerezen. Zijn eerste album Solipsism kwam uit in 2015 en werd een onverwacht en eclatant succes op Spotify. De simpele sferische pianomuziek wordt massaal gestreamd.

Maar met het succes kwam ook de kritiek. Onlangs nog in deze krant, met gestrekt been. Daarover later meer.

Deze week komt zijn tweede album uit, Prehension, en
6 april speelt hij in een uitverkocht Paradiso. Spannende tijden, maar op een vroege voorjaarsmorgen in de tuin van restaurant Merkelbach in Oost komt Joep Beving over als zijn muziek: kalm, vredig. En imposant: twee ­meter lang en een baard zo lang als een liniaal.

Die droom waar u het toen over had in het Concert­gebouw, hoe begon die?
"Al heel vroeg. Eigenlijk is er al mijn hele leven tweespalt tussen mijn ratio en mijn gevoel. In mijn tienerjaren hing ik heel erg naar dat gevoelsdeel, met kunst en muziek, maar ik durfde er nooit helemaal voor uit te komen. Dat is altijd een thema gebleven, tot drie jaar geleden. Hoewel ik ook nog op een blauwe maandag op het conservatorium in Enschede heb gezeten."

Dat was geen succes?
"Nee, het verbaasde me al enorm dat ik werd toegelaten. Ik kon een aardig moppie improviseren, maar mijn techniek was heel slecht. Nog steeds trouwens."

"Een week voor mijn toelatingsexamen haalde ik ook nog eens mijn hele hand open aan een hek toen ik met een groep vrienden 's nachts had ingebroken bij een zwembad - baldadig gedrag. Ik deed dat examen dus met één hand, maar werd wonder boven wonder toegelaten. Omdat mijn techniek zo slecht was, moest ik daar enorm op studeren en dat zorgde weer voor RSI-klachten. Ik was er snel weg."

Droom geknapt?
"Dat viel nog mee. Ik realiseerde me heel goed dat ik geen virtuoos zou worden. Ik wilde mooie muziek maken, dat wel, maar ik voelde me vooral verlost van het juk van zo'n academie."

Een sprong in de tijd: u bent toen gaan werken bij het muziekproductiebureau MassiveMusic. Groot bedrijf, grote opdrachtgevers, grote functie. Bij een belangrijke reclamebeurs in Cannes gebeurde er iets bijzonders.
"Ja, na een lange dag daar zag ik een piano staan in de hotellobby. Ik wilde een beetje stoom afblazen en ging spelen. Als ik speel, ga ik daarin op en let ik niet zo op mijn omgeving. De volgende dag zei mijn vriend: 'Heb je niet gezien wat er gebeurde? Mensen huilden!'"

"Ondertussen zat ik in die periode tegen een burn-out aan. Ik gaf te veel energie aan iets waar ik te weinig connectie mee had. Toen ik terugkwam in Amsterdam was mijn dochter bijna jarig en mijn vriendin vroeg of ik het kinderfeestje even kon regelen. Ik had opeens geen idee waar ik moest beginnen en ben het huis uit gerend."

"Toen wist ik: dit is niet goed. Ik ben toen een maand thuisgebleven en heb een coach genomen, die vroeg: 'Doe je wel waar je energie van krijgt? Nee dus. En waar krijg je dan wél energie van?'"

En toen keek die piano u aan?
"Precies. Daar kwam nog bij dat een goede vriend en collega overleed die vlak daarvoor zijn muziekdroom had opgegeven. Hij stimuleerde mij en anderen altijd enorm om ons eigen ding te doen. Ik dacht: waar zit je nou nog op te wachten?"

"Toen ben ik gaan zitten en gaan spelen - zonder gedachten, zonder angst. De simpelheid van de muziek die er uitkwam, daar had ik me voorheen voor geschaamd, ik was bang geweest voor de kritiek. Maar nu moest het eruit als in een lange, diepe zucht. Die zucht werd Solipsism."

Nu bent u 70 miljoen Spotifystreams verder.
"Dat blijft een onwerkelijk getal. Nu kon het qua timing ook niet beter: midden in de bloei van het streamingtijdperk. Ik was helemaal niet op de hoogte van de populariteit van het pianogebeuren, maar toen de plaat uitkwam, bleek er enorm veel plek voor te zijn. Terwijl ik eerst piano ging spelen om me beter te voelen en die plaat was eigenlijk alleen bedoeld voor familie en vrienden. Maar opeens ging het via Spotify de hele wereld in. Dat werd de droom."

Hielp het daarbij niet heel erg dat u al werkzaam was in de muziekwereld?
"Ach, na een beetje googelen weet iedereen hoe je je ­muziek aanmeldt bij Spotify. En verder was het voor mij vooral een leuk experiment om eens in de rol van de muzikant te kruipen. Naar de Kamer van Koophandel en zo, met mijn dochter, want ik had papadag."

U ging spelen om de stress te lijf te gaan. Nu komt er een nieuw soort stress: die van optreden voor volle zalen.
"Ik vind het weleens lastig. Het is heerlijk als de energie goed is, maar het kan ook een gevecht zijn wanneer het me niet lukt om in de muziek te komen. Omdat mijn ­muziek zo simpel is, gaat het erg om de juiste intensiteit."

Onlangs werd u in deze krant stevig aangepakt. Uw muziek werd naïef genoemd, en nog steviger: 'een 'babababadada' stamelende muzikale kleuter.'
"In grote lijnen was ik het best met dat stuk eens, maar de toon was zo cynisch. Het voelde alsof ik iets misdaan had. Ik ben me er natuurlijk van bewust dat ik me aan de serieuze kant van klassieke muziek op glad ijs begeef. Toen het Concertgebouw mij boekte, voelde dat bijna als godslastering voor me. Maar ik word bekeken vanuit traditie. Noem het dan maar popmuziek. Instapklassiek? Ook goed. Maar ik geef veel mensen er iets mee. Soelaas. Dat is toch iets moois?"

Kunt u goed omgaan met de kritiek?
"Ik krijg vooral leuke reacties hoor, maar de kritiek komt uit de serieuze hoek. En die kan ik wel naast me neerleggen, maar ergens ettert het toch door. Een stamelende kleuter die alleen maar de witte toetsen kan spelen - ik vind het wel heftig soms."

"Kijk, ik ken mijn tekortkomingen. Ik bén geen goede ­pianist, mijn linkerhand is zwaar onder de maat. Mijn rechter ook trouwens. Maar bij mijn muziek gaat het erom waar die vandaan komt. Dat het simpele muziek is, daar durf ik voor te staan. Het is zoals het is om artistieke redenen, niet om commerciële redenen. En dat ik er nu van kan leven is fijn, maar dat is nooit het doel geweest toen ik het maakte."

U maakte dat allemaal op dezelfde piano.
"Mijn oma kocht hem toen mijn opa overleed. Ze speelde er altijd van die Duitse moezelliederen op. Heel romantisch, heel verschrikkelijk, vond ik. Ik kreeg hem toen zij overleed en door die piano heb ik durven minimaliseren. De klank staat dat toe. Die is zo warm, met zo veel diepgang. Deze piano kan zingen. Solipsism heb ik thuis opgenomen, alleen, vaak midden in de nacht. Voor mijn tweede album heb ik de piano in mijn studio gezet."

En sleept u hem mee naar elk optreden?
"Nee, dat durf ik niet aan. Ik moet er niet aan denken dat er wat mee gebeurt. Ik heb er eentje gevonden die redelijk in de buurt komt qua geluid. Alleen is het ding lastig mee te nemen naar buitenlandse concerten."

Lonkt het buitenland? Onlangs tekende u bij Deutsche Grammophon, een illustere platenmaatschappij.
"Een eer. Zestig procent van mijn luisteraars zit in Amerika, onlangs had ik mijn eerste Japanse interview en ik doe deze week drie concerten in Duitsland. En straks Paradiso: het is een spannende tijd."

Andere mensen zetten uw muziek op als ze even tot rust willen komen.
"Dat doe ik ook nog steeds. Of ik speel het. Ik blijf het nog weleens onwerkelijk vinden: alle aandacht, het succes. Ik ga het aan, want ik moet dingen durven van mezelf, geen kansen missen. Maar ik zeg lang niet overal ja op. Ik heb standaard een beetje de rem erop. En ik kan me voorstellen dat ik er ooit klaar mee ben."

Hoe gaat de droom dan verder?
"Misschien af en toe nog een concert, maar verder in een besloten omgeving filmmuziek maken. Teruggetrokken, rustig. Maar eerst ben ik deze droom nog aan het waar­maken."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden