Achtergrond

Peter Vos was geboren om te tekenen

De tien jaar geleden overleden tekenaar Peter Vos verblijdde familie en vrienden met getekende boeken van eigen hand. Ze zijn nu zelf onderwerp van een lijvig boek.

Getekende boeken - Peter Vos. Beeld Peter Vos
Getekende boeken - Peter Vos.Beeld Peter Vos

In 2010 overleed Peter Vos, 75 jaar oud. Vergeten is de tekenaar, die als illustrator werkte voor onder meer Vrij Nederland, allerminst. In 2017 was er Vogelparadijs, een prachtige documentaire over zijn leven en werk, die zijn titel dankte aan Vos’ liefde voor vogels. In hetzelfde jaar verscheen het boek Getekende brieven, over de rijk geïllustreerde brieven die Vos tijdens zijn hele leven graag verstuurde. En nu is er Getekende boeken, dat nog verder inzicht biedt in zijn niet gepubliceerde werk.

Gedurende een halve eeuw maakte Vos voor familie en vrienden getekende boeken. Een enkele daarvan is ook gepubliceerd, voor de rest bleef het bij unica. Hij maakte meer dan 60 van zulke boeken waarvan er nu nog 55 zijn. Zij worden getoond en beschreven in Getekende boeken.

Mascotte van Vrij Nederland

Peter Vos werd geboren om te tekenen. Rond zijn vierde jaar begon hij er mee, aangemoedigd door zijn vader. Sindsdien ging hij het liefst met een potlood en later tekenpen of penseel in de hand door het leven.

Die vader was de eerste voor wie hij in 1952, zeventien jaar oud, een getekend boek maakte. In dat boek tien portretten van pa in de stijl van grote kunstenaars als Van Gogh en Picasso.

Interessant is dat je in de getekende boeken van Vos de ontwikkeling van een eigen stijl kunt volgen. We kennen hem vooral als de maker van de fijnzinnige pentekeningetjes uit Vrij Nederland (lang voorzag hij de rubriek Terzijde van tekeningen van een leeuwtje, dat de mascotte van het blad werd) maar hij kon veel meer en tekende net zo makkelijk karikaturaal als realistisch.

Tekeningen uit het door Vos verscheurde boek Het eiland Hop. Beeld Peter Vos
Tekeningen uit het door Vos verscheurde boek Het eiland Hop.Beeld Peter Vos

Toevluchtsoord

Getekende boeken maakte Vos behalve voor familie en vrienden ook graag voor geliefden. Voor dichteres Fritzi Harmsen van Beek, met wie Vos een verhouding had, maakte hij er wel vijf. Daarvan was Het eiland Hop er bijna niet meer geweest. Na relatieproblemen met Harmsen van Beek verscheurde Vos het boek en gooide het in een vijver. Zij viste het er weer uit en droogde de pagina’s tussen kranten.

Ook voor Harmsen van Beek maakte hij het getekende boek Geïllustreerde gids van Jagtlust en omstreken. Jagtlust was het vervallen landhuis dat de dichteres bewoonde in Blaricum en dat een toevluchtsoord was voor schrijvers en kunstenaars uit Amsterdam, onder wie Gerard (toen nog: van het) Reve en Remco Campert. Het huis leeft voort als de plek waar zeker voor die tijd, de vroege jaren zestig, wilde feesten werden gegeven, maar op Vos’ tekeningen is geen enkele sprake van losbandigheid: we zien bezoekers keurig lezen, de gastvrouw is bezig met een handwerkje.

Heel mooi is het boek met zelfportretten uit 1980, dat Vos schonk aan Saïda Lonkhorst, de laatste vrouw in zijn leven. Hij tekent zichzelf met potlood en een heel klein beetje met pen als vogelaar met verrekijker, als tobber (Vos leed aan depressies), als violist, maar vooral als tekenaar. Aan die zelfportretten als tekenaar moet een spiegel te pas zijn gekomen. Geweldig is daarbij de blik, een tikje arrogant bijna, nog eens versterkt door de achteloze peuk in zijn mond, waarmee Vos uit zijn tekenboek opkijkt.

Zelfportret. Beeld Peter Vos
Zelfportret.Beeld Peter Vos

Eddy de Jong en Jan Piet Filedt Kok in samen­werking met Saïda Vos: Getekende boeken. Rubinstein, €49,90.

De documentaire Vogelparadijs is te zien via www.npostart.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden