Plus

Peter van Gestel (1937-2019): Prachtige dialogen en specifiek soort humor

In zijn woonplaats Amsterdam is afgelopen vrijdag op 81-jarige leeftijd schrijver Peter van Gestel overleden.

Van Gestel in 2002. Beeld anp

In de jaren tachtig van de vorige eeuw schreef Peter van Gestel voor Goochem, de kinderpagina van Het Parool, ruim 250 stukjes over Ko Kruier. Verhaaltjes, geïllustreerd door Peter van Straten, over de 14-jarige middelbare scholier Ko Kruier die behept is met een bijzondere logica. "Jij bent een eigenaardig exemplaar van de menselijke soort," heeft een leraar eens tegen hem gezegd.

De stukjes waren populair bij de lezers van deze krant, en Van Gestel bundelde zijn KO Kruiers in twee boeken: Uit het leven van Ko Kruier (1984) en Ko Kruier en zijn stadsgenoten (1985). Voor dat eerste boek kreeg hij in 1985 de Zilveren Griffel, voor dat laatste boek won hij in 1987 de Nienke van Hichtumprijs.

Het waren niet de enige prijzen die de afgelopen vrijdag in zijn woonplaats Amsterdam op 81-jarige leeftijd overleden Peter van Gestel kreeg toebedeeld. Van Gestel was een van de meest gelauwerde kinderboekenschrijvers van Nederland. Maar het kind was in eerste instantie niet het publiek voor wie hij ging schrijven. Met zijn eerste boek, de verhalenbundel Drempelvrees, won in 1962 de prestigieuze Reine Prinsen Geerlingsprijs voor auteurs onder de 25 jaar, zich scharend in een rijtje winnaars met onder anderen Gerard Reve, Harry Mulisch, Remco Campert en J. Bernlef.

Prijzen
Een doorbraak in de 'volwassen' literatuur bleef uit, en na een carrière als scriptschrijver en dramaturg bij de NCRV (hij bewerkte Het wassende water van Herman de Man voor televisie) werd hij in 1979 gevraagd te schrijven voor De blauw geruite kiel, de rubriek voor kinderen en volwassenen-met-een-leeftijdsloze-instelling van het weekblad Vrij Nederland. Dat bracht de kinderboekenschrijver in Van Gestel naar boven, en hij zou in de decennia daarna grossieren in prijzen die hij met zijn gevarieerde oeuvre - hij schreef even luchtig als loodzwaar over historische onderwerpen, dieren en pubers - in de wacht sleepte.

Mariken (1997), geïnspireerd op Mariken van Nieumeghen, werd bekroond met de Gouden Uil en een Zilveren Griffel. Het boek werd in 2000 verfilmd en er werden een toneelstuk en een musical van gemaakt. Andere hoogtepunten uit zijn oeuvre zijn Die dag aan zee (2003), Slapen en schooieren (1999, later verschenen onder de titel Rommelkatje) en dus de boeken over Ko Kruier. Winterijs (2001) is misschien wel zijn meest geliefde, en succesvolste boek. Over de tienjarige halfwees Thomas dat door de stad zwerft en vriendschap sluit met Zwaan, wiens familie is getroffen door de oorlog. Met dit boek won Van Gestel de Gouden Griffel, Woutertje Pieterse Prijs, en de Nienke van Hichtumprijs.

Prachtige dialogen
In 2006 ontving hij voor zijn gehele oeuvre de driejaarlijkse Theo Thijssen-prijs. Hoger is in Nederland als kinderboekenschrijver niet te reiken. Dik Zweekhorst, Van Gestels redacteur bij Querido liet bij de dood van Peter van Gestel weten: "Er zijn maar weinig auteurs met zo'n heel eigen stem als Peter van Gestel. Die stem hoor je vooral in zijn prachtige dialogen, waarin net zoveel níét als wel gezegd wordt. Er zit een specifiek soort humor in, en dwarsheid, waarmee hij aan onderwerpen als de nawerking van de oorlog of de zelfmoord van een broer, een lichte toon geeft. Peters debuut werd in 1962 uitgegeven door Querido en sinds Die dag aan zee verschenen zijn boeken weer bij ons. De uitgeverij verliest een oude vriend, de Nederlandse literatuur een groot schrijver."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden