PlusInterview

Pedagoog Belle Barbé: ‘Ik vind dat we de eerste keer seks niet zo belangrijk moeten maken’

Belle Barbé: 'Hoe je een soa krijgt, weten jongeren wel. Ze willen gewoon weten hoe je het doet.' Beeld Harmen de Jong
Belle Barbé: 'Hoe je een soa krijgt, weten jongeren wel. Ze willen gewoon weten hoe je het doet.'Beeld Harmen de Jong

Belle Barbé (1992) is pedagoog en gespecialiseerd in kinderen en seksualiteit. Ze zit achter de Wipsite en schreef het tienervoorlichtingsboek Ik & Seks. Onlangs verscheen haar tweede boek: 100 antwoorden bij seksuele opvoeding. Een gesprek over sexting, dure condooms van lamshuid en een geit die George heet.

Vera Spaans

Amsterdam

“Ik ben geboren op de Westerdoksdijk, waar nu al die flatgebouwen staan. Wij woonden in een gekraakte houten directeurskeet met een caravan eraan, anderen woonden in woonwagens of in huisjes die ze zelf hadden gebouwd. Onze buurman had een bad, gewoon buiten, en daar stookte hij dan een vuurtje onder. Het leukste was de vrijheid die ik er had om rond te scharrelen. Het was ook wel spannend: er lagen overal naalden en condooms, die mocht je niet oppakken. Maar er woonden allemaal creatieve, een beetje gekke mensen. Ik vond het heel erg dat we daar weg moesten, toen ik acht was. Ik heb toen nog een brief geschreven aan burgemeester Job Cohen. Hij heeft geantwoord, via een adviseur, dat er nu eenmaal heel veel mensen waren die in Amsterdam wilden wonen en dat ze daarom meer huizen moesten bouwen. Dat begreep ik ook wel weer.”

Oeganda

“Dat was een enorme deceptie. Ik dacht: hier kan ik met mijn middelbareschooldiploma wel wat betekenen. Ik wilde seksuele voorlichting geven, maar de helft van de tijd dat ik daar was, waren de scholen dicht. Ik ben naar een paar scholen geweest en heb een aanvraag geschreven voor een computerprogramma, maar dat was het ook wel. Voor mezelf heb ik er veel aan gehad, maar dat hele idee van ontwikkelingswerk is natuurlijk achterhaald. Dat heeft corona ook weer eens laten zien: toen niemand erheen kon vliegen, bleek dat de mensen het ook prima zelf konden.”

“Ik had een geit, die liep met me mee aan de lijn en ging met me mee naar kantoor. Ik wilde graag een huisdier, en dacht: niemand wil een hond of kat als ik wegga, maar een geit wil iedereen wel. Hij heette George. Toen ik hem kocht, zei de verkoper: ‘The name is George.’ Wat bijzonder, dacht ik, geven ze al die geiten namen? Later realiseerde ik me dat die man natuurlijk zelf zo heette.”

San Francisco

“Ik wilde iets doen met seksuele voorlichting, maar in Nederland was daar geen studie voor. Dus heb ik vakken gevolgd in San Francisco. Iedereen was daar heel open over seksualiteit, zeker vergeleken met de rest van Amerika. Maar er zat toch iets. Ik deed een onderzoek naar kinderen en seksualiteit en had op de voorkant van mijn verslag een foto gezet die een moeder had gemaakt van haar kind. Dat meisje hield haar eigen tepel vast. Voor het gebruik van die foto heb ik een punt aftrek gekregen.”

Poenie

“Dat zou volgens Ruud de Wild de nieuwe benaming moeten zijn voor het vrouwelijk geslachtsdeel. Ik heb in de Bijlmer op school gezeten, dus ik kende het woord al, want het is Surinaams, maar ik zou het zelf niet gebruiken. Echt ingeburgerd is het ook niet. Wat mij betreft dekt ‘vulva’ het best de lading, al klinkt het wel leuk: poenie en piemel.”

“In Zweden hebben ze er gewoon een nieuw woord voor bedacht: snippa. Dat paste goed naast de snop, de piemel, die er al was. Snippa en snop.”

Wipsite

“Daar begon het allemaal mee. Ik kwam in contact met Marilyn Sonneveld, een beeldend kunstenaar, en we concludeerden dat er op het gebied van seksuele voorlichting niet echt iets was wat ook móói was, en niet alleen maar stoffig. En Marilyn kan heel mooi illustreren.”

“De site is gericht op mensen tussen de 12 en de 30. De meeste voorlichting wordt gegeven op de middelbare school, maar jongeren beginnen gemiddeld pas op hun 18de met penetratieseks. En wij merkten dat onze vrienden ook nog steeds veel vragen hadden. Op de handelingen wordt het meest geklikt: mensen belanden op de site als ze googelen op ‘hoe kun je iemand aftrekken’, of ‘hoe vinger je’. Dat is wat jonge mensen willen weten. Hoe je een soa krijgt, dat weten ze wel, maar gewoon: hoe je het doet.”

Eerste keer

“Met Sil! Hij zat bij mij op school, twee jaar hoger. Ik was veertien, hij zestien. Hij was mijn eerste keer zoenen, eerste keer seks, eerste keer samen op vakantie. De eerste keer alles. Wij hebben die stapjes vrij snel gezet: tussen de eerste tongzoen en de eerste keer penetratieseks zaten vier maanden. Jongeren doen daar vaak langer over, gemiddeld zit daar anderhalf jaar tussen. Maar ja, ik ben ook jong moeder geworden, ik doe alles een beetje voor mijn tijd.”

“Toen ik thuiskwam, zei ik: mam, ik moet je iets vertellen. Ze wist het meteen, maar ze liet het me wel vertellen. Toen zijn we, zoals veel jonge meiden doen, direct naar de huisarts gegaan voor de pil. En samen condooms gaan kopen.”

“Ik vind, uit professioneel oogpunt, dat we die eerste keer niet zo belangrijk moeten maken. Ik vond de eerste keer samen bloot veel spannender. En waarom leggen we zo de nadruk op de eerste keer penetratieseks? Hoe zit dat dan met twee vrouwen? En wat nou als die eerste keer niet fijn is, is het dan voor altijd verpest? Ik gaf een keer voorlichting, en toen zei een leerling: seks is toch net als pannenkoeken bakken, de eerste mislukt altijd. Ik denk dat hij die van zijn ouders had, maar ik vond het supermooi.”

Sexting

“Tja… Mensen zien het vaak als problematisch, maar het versturen van sexy foto’s kan ook gewoon helemaal oké zijn en past in de seksuele ontwikkeling van jongeren nu. Je moet niet gedwongen worden om zo’n foto te maken, en de ander moet erop zitten te wachten, maar het gaat pas mis als de ánder er misbruik van maakt. Als iemand ongewenst jouw foto doorstuurt. En zelfs dan vinden jongeren het vaak niet eens erg, want meestal is het een foto waar ze trots op zijn. Maar de media, en wij grote mensen, hebben vaak het idee dat de enige oplossing dan is om van een flatgebouw te springen – wat ook gebeurt. En dat wil ik niet bagatelliseren, maar ik denk dat veel sexting gewoon kan en leuk is. Wat wij moeten doen, is ervoor zorgen dat iemand die iemands vertrouwen schendt, dus die de foto doorstuurt, de shit over zich heen krijgt, en niet degene die op de foto staat. Anders is het slutshaming – net zoiets als zeggen dat je met een kort rokje erom vraagt om aangerand te worden. Daar leggen we ook niet de verantwoordelijkheid bij degene die dat rokje draagt.”

Vieze wijven

“Toen onze Wipsite in de publiciteit kwam, leverde dat een stroom van reacties op. Vooral op de Facebookpagina van de NOS: pedofielen, vieze wijven, jullie zetten kinderen aan tot seks! Het omgekeerde is waar: juist het hebben over seks zorgt ervoor dat jonge mensen later hun eerste seksuele ervaring hebben.”

Condomerie

“Een heel leuke winkel in de Warmoesstraat. Ik was de jongste die er ooit is aangenomen. Ik stond achter de balie en verkocht condooms. Deels aan toeristen, van die grappige alien-condooms die niet veilig zijn, deels in bulkverpakking aan sekswerkers op de Wallen. Het interessantste vond ik de mensen die geen standaardcondoom pasten. Je ontwikkelt er een mooie taal voor. Ik heb het nooit over piemels gehad, ik zei altijd: is het condoom te groot? Te klein? Soms kreeg je mensen binnen die allergisch waren voor latex. Die konden alleen vrijen met een condoom van lamsdarm. Zes laagjes darm. Het beschermt wel tegen zwangerschap, niet tegen soa’s, want het is huid. Behoorlijk duur ook, drie euro per stuk.”

“Nederlanders zijn best goed met hun condoomgebruik. Wat wel grappig is: bij de eerste keer gebruikt negentig procent een condoom, de tweede keer is dat nog maar de helft. Daarna nog minder, omdat ze de ander dan wel vertrouwen. Terwijl ze geen soa-test hebben gedaan.”

Schaamlippen

“Vulvalippen! Kunnen we daarvoor gaan? Het woord ‘schaam’ alleen al. Kinderen zeggen ook vaak: jij hebt een piemel, en jij hebt niks. Jongens houden hun piemel sowieso een paar keer per dag vast, als ze gaan plassen, meiden hebben die connectie niet zo. Je ziet je vulva ook veel minder. En als mensen die al van dichtbij bekijken, met een spiegel of zo, schrikken ze vaak. Veel porno wordt gemaakt om penetratie te laten zien, om mannen op te winden, en dan zitten die flappen, filmisch gezien, nogal in de weg. Dus in pornografie zie je vulva’s met heel kleine lippen. Maar dat is een vertekend beeld.”

Villa Kakelbont

“Ons huis in Zaandam, een oud waterschapshuisje. Het had zes jaar leeggestaan. Ik had nooit gedacht dat ik in Zaandam zou gaan wonen, laat staan gelukkig zou zijn. Tot ik dit huis zag. We waren de enige bieders, al was de huizengekte toen al enorm. Het was ook een enorme bouwval: de voordeur was met een vuilniszak afgeplakt, het hout viel uit elkaar als je ernaar keek. Maar gelukkig is mijn man timmerman en aannemer. Inmiddels is ons huis heel fijn en goed geïsoleerd, maar nog steeds niet klaar. Sterker: mensen die nu bij ons langs komen, vinden het denk ik nog steeds een bouwval. Maar ik ga er heel goed op, dat niet alles zomaar vanzelfsprekend ‘af’ is.”

Tweeling

“Die is nu vijf maanden oud. Twee jongens, en we hadden al twee meisjes. Toen ik erachter kwam dat ik zwanger was van een tweeling, heb ik een week gehuild. Het zit niet in de familie, ik was pas dertig – ik had me er nooit op voorbereid. Maar nu ze er zijn, vind ik het geweldig. Ik wilde altijd al een groot gezin, maar vier…? Vanuit praktische overwegingen en voor het klimaat moet je eigenlijk al stoppen bij één of twee. Maar die diepe, intrinsieke wens die je kunt voelen, en dat grote, abstracte van het klimaat, die twee vind ik moeilijk met elkaar te rijmen.”

100

“Honderd antwoorden bij seksuele opvoeding, mijn tweede boek. Mijn vorige boek was voor pubers, maar nu vroegen ouders: kun je niet ook een boek voor mij schrijven, want mijn kind wil hier niet met mij over praten. Toen dacht ik: dan moet er een boek over jonge kinderen komen, want het idee dat je pas over seksualiteit praat als je kind puber is, daar moeten we van af. Ook jonge kinderen ervaren seksualiteit.”

“Ouders hebben vragen over seksueel gedrag. Als ik vertel dat peutermasturbatie heel normaal is, gaat er altijd een zucht van opluchting door de zaal. Of ze willen weten wat je moet doen als je kind aan zijn geslachtsdelen zit in het openbaar. Het beste is om te zeggen: het is prima, maar dit is niet de plek, niet met andere mensen erbij. Net als neuspeuteren, eigenlijk.”

Belle Barbé: 100 antwoorden bij seksuele opvoeding. € 18,99, uitgeverij Ploegsma.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden