PlusInterview

Paul Verhoeven over zijn nieuwe film Benedetta: ‘Ik ben niet uit op een schandaal’

Het ‘lesbische nonnendrama’ Benedetta veroorzaakte de nodige reuring in Cannes. Regisseur Paul Verhoeven zegt de ophef niet te begrijpen: ‘Alle­maal historisch; het staat allemaal in het boek.’

Regisseur Paul Verhoeven met actrices Virginie Elfira (links) en Daphne Patakia.  Beeld REUTERS
Regisseur Paul Verhoeven met actrices Virginie Elfira (links) en Daphne Patakia.Beeld REUTERS

Cette applause c’était très gentil. C’était tellement chaud. Tellement, ehh… beautiful!” Paul Verhoeven leek wat overmand door emoties, vrijdagavond in Grand Théâtre Lumière. De grootste zaal van het festival van Cannes was tot de laatste stoel gevuld: juryvoorzitter Spike Lee was er, actrice Maggie Gyllenhaal, regisseur Mati Diop, producenten Saïd Ben Saïd en Jérôme Seydoux en een grote Nederlandse afvaardiging. Verhoeven zat tussen zijn echtgenote Martine Tours en zijn Belgische hoofdrolspeler Virginie Efira – zij was de enige die niet de hele tijd een mondkapje op had.

Ruim twee jaar later dan de bedoeling was, kon Verhoeven, die volgende week 83 wordt, dan eindelijk genieten van een welverdiende staande ovatie voor Benedetta, zijn verfilming van een non-fictieboek van de Amerikaanse historica Judith C. Brown uit 1986 over de non Benedetta Carlini (onlangs opnieuw uitgegeven door De Bezige Bij, met het gezicht van Efira op het omslag). De vermenging van seks en religie past Verhoeven als een handschoen; zijn Benedetta combineert plastische vrouwenseks met grof geweld en boertige humor en groteske Jezusvisioenen met scherpe kritiek op de katholieke kerk, in een lekker ambigue script.

Mariabeeldje

Het was niet extra spannend omdat zijn film al bijna twee jaar klaar is, vertelde Verhoeven tijdens een gesprekje in zijn hotel aan de La Croisette voorafgaand aan de wereldpremière. “Eerder een beetje vervreemdend. Omdat ik ondertussen alweer met andere dingen bezig ben, nietwaar? Normaal hoef je je niet opnieuw te oriënteren, nu moest ik even nadenken: wat was het allemaal ook alweer? Dus ik heb een uurtje uit het midden van de film teruggekeken om het op te halen. Ik vond het heel goed! Niet iedereen vindt dat, maar ik vond het goed.”

Verhoeven zei er na Showgirls en vooral Spetters wel aan gewend te zijn dat zijn films voor verdeeldheid zorgen, en toch verbaasde hij zich erover dat de recensent van Le Figaro zich ‘geschandaliseerd’ voelde. “Maar die zijn heel rechts, geloof ik, dus dat was wel te verwachten. Le Monde is heel positief.”

Hij was niet uit op een schandaal, zegt Verhoeven. “Nee, daar ben ik helemaal niet mee bezig. Mensen geloven dat nooit, maar het is de waarheid. Toen wij dat shot met Sharon (Stone, red.) draaiden in Basic Instinct hadden we echt niet het idee dat daar iets heel bijzonders mee aan de hand was. Ook tijdens de montage dacht niemand dat het shot dertig jaar later nog in een biografie zou opduiken. En dat ik me telkens opnieuw zou moeten verantwoorden.”

In de scène uit Benedetta die voor de meeste reuring zorgt, snijdt de novice Bartolomea een dildo uit het Mariabeeldje dat Benedetta, toen ze een klein, godvruchtig meisje was van haar moeder kreeg. Uit liefde. Als het cadeautje is uitgepakt gaan de nonnen er direct mee aan de slag.

Brandstapel

“In werkelijkheid hebben Benedetta en Bartolomea de dildo niet gebruikt, maar ik wilde dat Benedetta à la Jeanne d’Arc op de brandstapel zou belanden, want het boek kabbelt een beetje naar het einde en dat werkt niet vanuit dramaturgisch oogpunt. Ik had het gevoel dat er iets moest gebeuren.”

Het zou volgens Verhoeven echter historisch onjuist zijn geweest als in 1625 een vrouw zou worden verbrand vanwege een lesbische relatie. “In 1520 was door Karel V verordonneerd dat vrouwen die met andere vrouwen naar bed gingen verbrand moesten worden, maar in 1625 was dat niet meer zo aan de orde. Dat staat ook in Judith Browns boek: in 1625 belandden vrouwen alleen op de brandstapel als ze een instrument hadden gebruikt. Daar ben ik op gaan voortborduren. Gaandeweg heeft het beeldje een steeds belangrijkere rol gekregen. Voor Bartolomea, die atheïst is en ook niet zo gesteld op mannen nadat ze was verkracht door haar vader en broers, betekent het niks om de voeten van het beeldje af te snijden zodat het een dildo wordt. Dat meisje heeft totaal geen eerbied voor dat ding; ze wil alleen maar lief zijn voor Benedetta. Zo heb ik dat bedacht. Ik heb geprobeerd om het lichtvoetig te behandelen.” Lachend: “Het was ontzettend leuk toen we het draaiden. Het is bedoeld om de zaak licht te houden. Als iets geks, in een verder zware, beladen scène.”

Vrees dat hoofdrolspeelster Virginie Efira over een jaar of tien net als Stone uit de school zal klappen, heeft Verhoeven niet. “Absoluut niet. Ik wil niets negatiefs over Sharon zeggen, maar ik wil wel naar voren brengen dat Virginie een volkomen eerlijk mens is.”

Corona in Cannes

Hoewel ze volledig gevaccineerd was, is de Franse superster Léa Seydoux positief getest op corona. Ze zit in Parijs in zelfisolatie, aldus haar publicist, en kan waarschijnlijk niet naar Cannes komen. Seydoux is in de tweede festivalweek te zien in vier films, waarvan de drie meedingen naar de Gouden Palm: Wes Andersons The French Dispatch, Arnaud Desplechins Deception, Bruno Dumonts France en The Story of My Wife van de Hongaarse regisseuse Ildikó Enyedi. In die laatste film speelt Seydoux de echtgenote van Gijs Naber, die woensdag dus alleen over de rode loper moet.

Er doen inmiddels de wildste coronageruchten de ronde in Cannes: hoewel alle festivalmedewerkers en geaccrediteerden elke 48 uur een coronatest moeten ondergaan, zou het aantal positieve testen hand over hand toenemen. Sterker: er zou een Covid-19-cluster zijn uitgebroken onder de beveiliging. Volgens een bron zouden daarom alle rode lopers worden afgelast. Er wordt ook gesuggereerd dat het festival eerder wordt beëindigd.

De festivalleiding liet aanvankelijk weten dat er geen coronabesmettingen zijn in Cannes en daarna dat er gemiddeld slechts twee tot vijf gevallen per dag zijn – minder dan het landelijk gemiddelde. Dat ligt overigens een stuk lager dan in Nederland. Toch maakt de Franse regering vandaag nieuwe maatregelen bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden