Plus

Patti Smith wil niets weten van pensioen

Met twee concerten in Paradiso is Patti Smith komende week terug in Amsterdam. De priesteres van de punk speelt de laatste jaren fanatieker dan ooit.

'Als je je man als een koning wilt behandelen, ga je gang. Dát is feminisme.' Beeld Daniel Pockett/WireImage

Ze haperde, leek zich te herpakken, maar gaf toen een seintje aan haar gitarist: "Stoppen en opnieuw beginnen." En tegen haar publiek tijdens de ceremonie rond de toekenning van de Nobelprijs voor de Literatuur: "Het spijt me. Ik ben zo nerveus."

Dat Patti Smith (71) uitgerekend de tekst van Bob Dylans A Hard Rain's a-Gonna Fall vergat, lag volgens haar aan een vorm van overconcentratie."Ik ken dat lied van voor naar achter en terug," vertelde ze afgelopen maand in een interview met tijdschrift
Mojo.

"Ik was als een bokser die zich te veel had voorbereid. Ik wilde Bobs moment extra glans geven door onzichtbaar te worden. Ik wilde dat mensen alleen het liedje en niet mij zouden zien. In plaats daarvan gebeurde het omgekeerde. Tja, that's life."

Haar laconieke recensie typeert Smith. De voormalige priesteres van de punk heeft zich in haar loopbaan nooit veel aangetrokken van de opinies van anderen. De dichteres, die in 1975 overdonderend debuteerde met het monumentale album Horses, zocht en vond steevast haar eigen weg.

Na een concertstilte van 16 jaar (1980-1996) voert dat pad weer langs de mondiale livepodia. Maandag en dinsdag zingt Smith in Paradiso (uitverkocht). Ze speelde er in 1978, om er pas in 2005 weer terug te keren.

Sindsdien is Smith vaker in ons land te zien. Op haar 71ste speelt ze weer in het tempo van het begin van haar loopbaan. Droogjes: "Ik ben nog steeds blij dat ik werk heb." Na een tournee rond het 40-jarige jubileum van Horses speelt Smith nu weer simpelweg waar ze zin in heeft.

En zin heeft ze zeker. Een groot contrast met het jaar waarin ze trouwde met muzikant Fred Smith. Het huwelijk op haar 34ste viel voor de zangeres samen met de aankondiging van haar pensioen.

"Toen ik stopte, dacht ik dat dat voor altijd was. Het voelde alsof ik alles gezegd had wat ik wilde zeggen. Vier albums in vijf jaar. Mijn werk zat erop. Nee, het voelde niet als een opoffering."

"Optreden en zingen waren niet mijn grootste droom - dat was schrijven, en daarmee hoefde ik niet te stoppen. Daarbij had ik twee jonge kinderen. Ik kon mezelf simpelweg niet meer voorstellen als zangeres in een toerbus."

Bruce Springsteen
Ze werd, vertelde Smith in een interview met The Times, verketterd door de vrouwenrechtenbeweging. "Omdat Fred wel met zijn band bleef spelen zou ik me antifeministisch gedragen. Ontzettend kortzichtig, vond ik. Voor mij staat feminisme juist voor keuzevrijheid. Als je je man als een koning wilt behandelen, ga je gang. Je mag je eigen rollenpatroon bedenken."

Bovendien maakte Smith haar beste werk juist in die stille periode, zegt ze. "Ik publiceerde niets, maar leerde hoe ik echt moest schrijven. Zonder die periode was ik nooit goed genoeg geworden voor het schrijven van Just Kids."

Dat boek over haar vriend en voormalige minnaar Robert Mapplethorpe verscheen in 2010 en werd een bestseller.

Mapplethorpe, die in 1989 aan aids overleed, maakte behalve de hoesfoto van Horses ook de cover van Dream of Life, Smiths enige muzikale wapenfeit tijdens die retraite. Het album verscheen in 1988 en bleek niet bestand tegen de veranderde tijdsgeest, waarin de rauwe punk had plaatsgemaakt voor de glossy tonen van de synthesizerpop, new romantic en new wave.

De eerste single van het album, People Have the Power, kwam pas in het nieuwe millennium tot volle wasdom. Bruce Springsteen speelde het in 2004 tijdens zijn Vote for Changeconcerten in de aanloop naar de verkiezingsnederlaag van de democratische presidentskandidaat John Kerry.

U2 gebruikte People have the Power in 2015 als opkomstsong tijdens de Innocence + Experience Tour. Zo werd het alsnog haar op één na bekendste song.

Uiteraard na die andere Springsteenconnectie: Because the Night. The Boss en Smith staan uiteindelijk beiden als componist op de credits. De eerste aanzet kwam van Springsteen, die het lied schreef voor zijn album Darkness on the
Edge of Town (1978). Hij maakte het lied niet helemaal af toen hij doorkreeg dat hij het niet voor het album wilde gebruiken.

Succesnummer
Jimmy Iovine, producer van Smith en technicus van Springsteen, sluisde het lied door naar Smith. Die schreef een nieuwe tekst en boekte haar enige hitparadesucces. Ze speelt het nog vrijwel elk concert. "Als mensen het willen horen, waarom niet?"

En ze blijft optreden, meldt ze resoluut. Volgend jaar verschijnt zelfs weer een album met nieuwe muziek. Een met nostalgie omgeven afscheidstournee zoals haar leeftijdsgenoten die soms ondernemen, acht ze uitgesloten. "Ik kijk vooruit, dat hoort bij mijn werk. En dat blijf ik zo lang mogelijk doen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool.nl.