Parvaneh Scharafali: ‘Bij Forsythe krijg je als danser een heel grote verantwoordelijkheid’.

Plus Achtergond

Parveneh Scharafali danst werk van William Forsythe

Parvaneh Scharafali: ‘Bij Forsythe krijg je als danser een heel grote verantwoordelijkheid’. Beeld Bill Cooper

Danseres Parvaneh Scharafali wilde altijd al het werk van balletvernieuwer William Forsythe dansen. Nu toert ze er de wereld mee rond.

‘Ik ben in topvorm,” vertelt Parvaneh Scharafali lachend aan de telefoon. De danseres die de harten van het Nederlandse publiek veroverde in werken van Jirí Kylián en Lightfoot & Lightfoot, is inmiddels de veertig gepasseerd en moeder. Sinds vier jaar is ze freelancer, haar carrière draait nog altijd in de hoogste ­versnelling. Op de dag van het interview zit ze in Rome, de dag erna vliegt ze naar Parijs, deze week danst ze vier keer A Quiet ­Evening of Dance van William Forsythe in ­Amsterdam.

Dans op spitzen

Scharafali doet de laatste tijd aan gyrotonic, licht ze toe, een trainingsmethode met veel draaibewegingen die verwantschap heeft met yoga en pilates. Valentina Scaglia, haar ex-collega bij het Nederlands Dans Theater die inmiddels instructeur is, geeft haar les. “Met mijn lijf gaat het veel beter dan tien jaar geleden.”

Dat lijf heeft inmiddels heel wat afgetraind. Scharafali – geboren in Teheran en vanaf haar tweede inwoner van Duitsland – ging als kleuter op balletles. Op haar veertiende ging ze naar de dansacademie in Hamburg en na vijf jaar in het gezelschap van John Neumeier – ‘echt heel klassiek: ik danste veel op spitzen’ – werd ze aangenomen bij het Nederlands Dans Theater in Den Haag. Dáár deed ze als 21-jarige auditie, terwijl ze toen al elke voorstelling van Forsythe’s ­Ballett Frankfurt had gezien. En bewonderd.

Brainwork

“Daar ben ik niet klaar voor, dacht ik destijds. Ik zag heel duidelijk de intellectuele kant van Forsyhte’s werk, de focus op improvisatie en al die ervaren dansers op het toneel. Ik besloot om eerst nog een tijd te dansen voordat ik al dat brainwork erbij ging doen.”

“Kijk, bij de meeste gezelschappen gaat het erom vastomlijnde choreografieën in te studeren en uit te voeren. Die kunnen ook heel uitdagend zijn, maar zodra je het stuk kent, werk je er niet meer aan verder. Dat is het grote verschil, je hebt jouw rol veel gerepeteerd en voelt je er comfortabel in. Waar je wel aan werkt, is steeds verdere verfijning.”

“Dat laatste doen we bij Forsythe ook, maar hij verwacht juist dat we er elke dag over nadenken. ‘Vandaag,’ zegt hij regelmatig vlak voor de voorstelling, ‘heb ik iets nieuws bedacht’.”

“Bij hem krijg je als danser een heel grote verantwoordelijkheid. Hij wil dat je creatief bent en ­eigen keuzes maakt. Behoorlijk zenuwslopend, maar het is ook waarom ik een voorstelling elke keer met plezier dans. Saai wordt het nooit.”

Vogels in Vermont

Elf seizoenen danst Scharafali nu in werk van Forsythe, die vier jaar geleden stopte met The Forsythe Company en terugkeerde naar de VS. Ruim dertig jaar had hij toen aan de weg getimmerd om van ballet een eigentijdse danstaal te maken. Dat deed hij door de eeuwenoude techniek te ontrafelen, de onderdelen te hercombineren en het tempo op te voeren. Het resulteerde in een wereldwijd bejubeld oeuvre.

Prologue, Scharafali’s duet met Ander Zabala, is in Forsythe’s huidige studio in Vermont ­gemaakt. Daar waren de dansers zes weken lang samen. Als ze naar buiten keken zagen ze heel veel bomen, altijd hoorden ze vogels zingen. Die vogels – althans hun elektronische, in loop ­gemonteerde collega’s – horen we tijdens het eerste deel van de voorstelling.

Rubber benen

In beide delen danst Scharafali een duet met breakdancer Rauf ‘RubberLegz’ Yasit, die net als zij veel bewegingsonderzoek heeft gedaan, bleek in Vermont. “We hebben intensief samengewerkt en tal van overeenkomsten ontdekt. Er is echt een click. We hopen dat we in de toekomst een nieuw stuk kunnen maken samen.”

Voorlopig wijdt Scharafali zich nog volledig aan de tournee van A Quiet Evening of Dance. Ze is de danser die de avond opent. Lacht: “Als Forsythe dat tenminste niet verandert.”

A Quiet Evening of Dance, William Forsythe, 13-16/11 ITA; op 12/11 gaat William Forsythe in ITA in gesprek met Alistair Spalding. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden