Paroolcolumnist Lale Gül wint NS Publieksprijs met overmacht aan stemmen

Paroolcolumnist Lale Gül (24) heeft met een enorme overmacht aan stemmen de NS Publieksprijs gewonnen. Haar veelbesproken, islamkritische debuutroman Ik ga leven, die een bestseller werd maar haar op ernstige bedreigingen en een breuk met haar familie kwam te staan, is Boek van het Jaar 2021.

Marjolijn De Cocq
Lale Gül. Beeld ANP
Lale Gül.Beeld ANP

Dat is woensdagavond bekendgemaakt in de talkshow M. Tot half acht kon nog worden gestemd op de zes genomineerde boeken. Gül won uiteindelijk met maar liefst 32 procent van het recordaantal van 210.130 uitgebrachte stemmen. Vlak voor het sluiten van de stembussen kreeg Gül een steunbetuiging van burgemeester Femke Halsema, die kijkers opriep om op Gül te stemmen. Gül noemde Halsema een ‘surrogaatmoeder’ die zich over haar heeft ontfermd toen ze het moeilijk had.

‘Ik wil gelezen worden,’ is een van de citaten van Multatuli voorin Ik ga leven. Dat is Lale Gül gelukt. Sinds het verschijnen van haar debuut staat Ik ga leven in februari van dit jaar in de Bestseller 60 van de CPNB, nu al voor de 36ste week. Haar vele lezers maakten zich sterk voor de auteur, die zich ook herkende in dat andere citaat van Eduard Douwes Dekker, de schrijver op wie ze aan de VU afstudeert: ‘Dat doet geen meisje. Dat zegt geen meisje. Dat vraagt geen meisje. Zo spreekt geen meisje.’

Leven als een kamerplant?

Gül deed, zei, vroeg en sprak wel; dat alles indruisend tegen de regels van het strenge islamitische gezin in Oud-West waarin ze opgroeide. Tot haar zeventiende ging ze elk weekend naar de Koranschool van Milli Görüs. Na jaren van alles stiekem doen, stiekem make-up op, stiekem sieraden dragen, stiekem met jongens afspreken, creëerde ze voor haar boek het alter ego Büsra, die in opstand komt. ‘Moet ik leven als een kamerplant? (...) veranderen in een broedkip zoals alle vrouwen om me heen? Is dat waarvoor ik leef?’

Een meedogenloos autobiografische roman, verschenen bij Prometheus, die met een hoge prijs kwam. Een schande was ze voor haar familie, voor de buurt. Thuis blijven wonen bleek onmogelijk; er kwamen bedreigingen, zowel fysiek als online, en ze moest uitwijken naar een schuiladres.

De negentienjarige Oguz Ö., die haar onder meer schreef dat hij haar ‘op de meest barbaarse manier’ zou onthoofden, werd in september veroordeeld tot twaalf maanden jeugddetentie, waarvan vijf maanden voorwaardelijk. Dat betekende dat hij op korte termijn de cel kon verlaten. Gül zei bij het vonnis dat ze tot op de dag van vandaag bang is.

Onsterfelijk populaire namen

Maar het bracht haar ook goeds. De column in het Parool bijvoorbeeld, sinds juli in deze krant. Daarin schreef ze op 22 oktober over de nominatie voor de NS Publieksprijs. Dat ze toen ze nog geen jaar geleden bezig was met haar debuut, niet had kunnen dromen dat ze op tv zou aanschuiven tussen ‘inmiddels onsterfelijk populaire namen’.

‘Een half jaar geleden was ik slechts een student aan de VU, met een bijbaantje op de broodafdeling van de AH.’ Na haar werk schreef ze in de avonduren aan haar manuscript, zonder ook maar een vermoeden dat het schrijven van een boek haar zó veel zou brengen, zowel positief als negatief.

‘Het begon als een nachtmerrie: woedende familieleden. Een zoektocht naar een veilig heenkomen en een spambox vol haat en bedreigingen, maar dat ging gepaard met een enorme bekendheid die me ten deel viel.’ Van een fotoshoot in Venetië tot een nominatie voor de Pim Fortuynprijs en een interview in The New York Times; ze is niet meer weg te denken uit de media.

Ze moest het opnemen tegen ‘mediagiganten met een enorme aanhang’, maar de NS Publieksprijs, de grootste publieksprijs van Nederland (er komt een sculptuur van Jeroen Henneman, een geldbedrag van 7500 euro bij en een jaar vrij treinreizen eerste klas), is voor Gül een enorm eerbetoon en een erkenning voor haar werk.

Ruud ten Wolde postuum in de race

Ook het boek Ziek Gelukkig van RTL Boulevard-verslaggever Ruud ten Wolde, waarin hij schrijft over zes jaar ziekte, maakte kans op de prijs. Zijn boek was eigenlijk niet genomineerd, maar het publiek heeft de mogelijkheid een eigen keuze in te vullen. Ten Wolde overleed net voor het verschijnen van zijn boek aan kanker. Hij was 29. Ziek Gelukkig kwam binnen op de eerste plek van de officiële Bestseller 60 van stichting CPNB.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden