Plus

Parlementaire pers onder vuur: is het echt zo erg?

De Rode Hoed houdt dinsdag een 'afscheidsdienst' voor de parlementaire pers, die in deplorabele staat zou verkeren. Te hijgerig, te weinig inhoud, te klef met politici. Is het echt zo erg?

In de eerste ring: het persvak waar de media ministers opwachten na het wekelijkse kabinetsberaad Beeld Jerry Lampen

Dinsdag is het Prinsjesdag, de jaarlijkse hoogmis van de Haagse politiek. Voor politieke journalisten een routineklus: wat luchtige items over het koffertje en over de hoedjes van vrouwelijke Kamerleden. Verder veel voorspelbare quotes van politici. Al het nieuws uit de miljoenennota is steevast de weken ervoor uitgelekt.

In de Rode Hoed wordt Prinsjesdag aangegrepen om voor eens en voor altijd 'afscheid te nemen' van de parlementaire pers.

Dat statement volgt op een betoog van Joris Luyendijk, eerder dit jaar: nieuwsorganisaties kunnen hun parlementaire redacties beter opheffen.

Het politieke spel
Die doen namelijk nog nauwelijks verslag van de inhoud maar richten zich op het spel: peilingen, de winnaars en verliezers van de dag, sappige verhalen over politici. Politiek is verworden tot 'showbusiness for ugly people', zei Luyendijk dit voorjaar op een journalistiek congres in Perugia.

Dat is een iets te boude stelling, vindt Kim van Keken, journalist van onder meer Follow the Money en De Groene Amsterdammer.

"Het klopt dat parlementaire verslaggevers erg met de waan van de dag bezig zijn. Ze zijn dol op het politieke spel, maar veel minder geïnteresseerd in de gevolgen van beleid. Verslaggevers die ingewikkelde dossiers uitpluizen vind je steeds minder in Den Haag."

Van Keken zag tussen 2007 en 2011 voor de Volkskrant op het Binnenhof de invloed van spindoctors steeds groter worden. "Zij geven nieuwtjes weg, helpen journalisten met het maken van reconstructies. Allemaal gericht op het Haagse spel en niet op de inhoud. Journalisten gaan hierin mee."

Maatschappelijke stage
Van Keken pleit ervoor dat parlementair verslaggevers een paar maanden per jaar het Binnenhof verruilen voor een 'maatschappelijke stage', zodat ze zien wat de gevolgen zijn van wat in de Kamer besloten wordt.

Volgens Kaj Leers, communicatiestrateeg en net als Van Keken dinsdag een van de sprekers in De Rode Hoed, werken op het Binnenhof veel journalisten die bij het meubilair zijn gaan horen.

Dat beïnvloedt hun werk: "Als je daar al meer dan twintig jaar rondloopt en bier drinkt met politici, ontstaat automatisch een vertekening. Uiteraard zijn er ook journalisten die close zijn met politici en wel onafhankelijk blijven, maar helaas vinden veel verslaggevers het net iets te interessant om tegen de macht aan te schuren."

Relevante incidenten
Als voorbeeld noemt Leers de reactie van sommige politiek verslaggevers op het boek van voormalig VVD-Kamerlid Ybeltje Berckmoes. "Ze werd weggezet als een onbeduidende backbencher. Daarmee namen journalisten, zonder het boek gelezen te hebben, de spin van de VVD-woordvoerders over."

Joost Vullings, politiek verslaggever van EenVandaag en voorzitter van de Parlementaire Persvereniging, kent de kritiek en trekt zich die aan. "Het kan nooit kwaad om kritisch naar je eigen vak te kijken," zegt hij. Wel ergert hij zich aan de vele aannames over de parlementaire pers die als feiten worden gepresenteerd.

Zoals dat politiek verslaggevers alleen maar hijgerig van relletje naar relletje zouden hollen. "Veel incidenten zijn wel degelijk relevant, ze staan voor een bredere ontwikkeling. Of ze werpen een interessant licht op hoe een partij omgaat met thema's als integriteit."

Vullings ziet ook dat de afstand tussen de pers en de politiek soms ongezond klein wordt. "Dat is een dilemma voor journalisten: als je wilt weten wat er speelt moet je er heel dicht op zitten, maar als je te dichtbij komt wordt het klef. Daar moet je scherp op zijn."

Dat beeld van een 'incestueuze Haagse kliek', zoals Leers het noemt, wordt versterkt door de vele journalisten die overstappen naar de 'andere kant': ze worden woordvoerder van een minister of voor een politieke partij. Een heel slechte zaak, vindt Van Keken. "Je vraagt je dan toch af hoe kritisch zo'n journalist al die tijd dan was."

Amusant
Vullings vindt het ten grave dragen van de parlementaire pers, zoals dinsdag in de Rode Hoed op ludieke wijze gebeurt, amusant maar onnodig. Bovendien, zegt hij, zijn ze het lijk vergeten uit te nodigen, zoals zijn collega Marc Belinfante ook al opmerkte.

'Helaas zijn parlementaire journo's op Prinsjesdag allemaal druk in Den Haag. Hoe kun je een kritisch debat organiseren als de groep om wie het gaat in z'n geheel niet kan?' twitterde hij.

De groep journalisten die de politiek verslaat vormt geen uniform gezelschap, voegt Vullings daaraan toe. "Je kunt het zien als ringen: ik zit in de binnenste ring van journalisten die elke dag op het Binnenhof rondlopen en het eerstelijns nieuws verzorgen. Dan heb je mensen in de tweede en de derde ring die de politiek meer van afstand becommentariëren en analyseren."

"Ik vind het flauw en wat makkelijk als vanuit die buitenste ringen kritiek op ons komt. En dan altijd weer die Luyendijk, die zegt dat hij hier ooit een maand heeft rondgelopen. Ik heb hem nooit gezien."

De parlementaire pers onder de loep, 18/9, 20.00 uur, De Rode Hoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden