PlusAchtergrond

Paradisodebat: Den Haag negeert EU-steun cultuur

Zondag vindt het Paradisodebat plaats, de traditionele opening van het ‘cultuur-politieke seizoen’. Hét onderwerp dit jaar is herstel na corona en de onwil van het kabinet om Europees geld expliciet te reserveren voor cultuur.

Poptempel Paradiso is morgen het decor voor het Paradisodebat: de traditionele opening van het cultuurseizoen. Beeld ANP
Poptempel Paradiso is morgen het decor voor het Paradisodebat: de traditionele opening van het cultuurseizoen.Beeld ANP

“De Nederlandse overheid onderschat de rol en betekenis van kunst en cultuur structureel, al vele jaren lang. Daar moet nou eindelijk eens een eind aan komen. De middelen uit het Europees Herstelfonds kunnen daarvoor een goed begin zijn!”

Dit schreef Ad ’s-Gravesande, documentairemaker en oud-directeur Holland Festival, in zijn steunbetuiging aan de European Cultural Foundation. Die organisatie pleit er samen met het Europaplatform van belangenorganisatie Kunsten ’92 voor dat 2 procent van het geld dat Nederland uit het Europees Herstelfonds krijgt, wordt gereserveerd voor kunst en cultuur, zoals het Europees Parlement dat per motie bepaalde.

Nederland maakt aanspraak op €5,9 miljard uit de pot met de naam NextGeneration­EU. De cultuursector zou dus kunnen rekenen op een ­financiële injectie van €120 miljoen.

Gevoelig

“Nederland is het enige land in de EU dat nog geen plan heeft ingediend,” zegt Marjolein Cremer van de European Cultural Foundation (ECF). “Er ligt een eerste aanzet, maar daar lijken de woorden ‘kunst’ en ‘cultuur’ niet in voor te komen.”

Het gebrek aan actie ligt volgens Cremer voor een groot deel aan de demissionaire status van het oude kabinet en de stroperige formatie van het nieuwe. “Om te voldoen aan de eisen van het Herstelfonds moet gesleuteld worden aan zaken als de hypotheekrenteaftrek en dat ligt gevoelig. Ook de eis om 37 procent van het geld te besteden aan verduurzaming is een heikel punt. Dus wordt alles vooruitgeschoven. Terwijl de sector het geld juist nu, met het afbouwen van noodsteun, hard nodig heeft.”

Diverse landen hebben hun bijdrage al gekregen en zelfs toege­wezen. Oostenrijk en Frankrijk zetten 2 procent opzij voor digitaliserings­programma’s, culturele bouwprojecten en stimuleringsmaatregelen voor klimaatvriendelijk cultureel ondernemen. Italië oormerkt maar liefst 3,5 procent. Veel daarvan gaat naar cultureel erfgoed en toerisme, maar ook bioscopen krijgen geld.

Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, lanceerde vorig jaar al de term ‘New European Bauhaus’. Refererend aan het creatieve powerhouse dat van 1919 tot 1932 meedacht over de maatschappelijke problemen van toen, riep ze creatieven op mee te werken aan oplossingen voor de vraagstukken van nu.

Dat staat ook de ECF voor ogen, die naar analogie van Frans Timmermans’ Green Deal spreekt van een Cultural Deal. Kunst en cultuur worden in die visie ingezet bij projecten over klimaatverandering, sociale ongerechtigheid, vergroening van de economie en het leefbaar maken van de leefomgeving. Cremer: “Wij willen dat kunst en cultuur meer centraal staan in het Europese beleid.”

Nieuwe indienperiode

De eerste deadline voor het indienen van een Herstelplan heeft Nederland al gemist. 15 oktober begint de volgende indienperiode. Maar er is haast geboden: alle gelden moeten voor 2024 zijn toegewezen aan projecten.

ECF en het Europaplatform van Kunsten ’92 zijn al in gesprek met woordvoerders van politieke ­partijen, waarvan een aantal morgen bij het Paradisodebat aanwezig is.

Ook aanwezig als spreker is componist Merlijn Twaalfhoven, die in zijn steunbetuiging stelde: “Twee procent voor de geest, voor verbeelding en schoonheid. Twee procent voor verhalen, beelden en klanken die ons verbinden met de wereld. Twee procent voor onzekerheidsvaardigheid. Dat is toch het minimum?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden