PlusInterview

PA’dam zingt Canto Ostinato in de Waalse Kerk: ‘Dat minimalistische maakt dat je wegzweeft’

Bij de herdenking van de honderdste geboortedag van de Bergense componist Simeon ten Holt wakkert de aandacht voor zijn beroemdste stuk aan. Ook het vocaal ensemble PA’dam ging de uitdaging aan: Canto Ostinato voor zestien zangers.

Frederike Berntsen
Dirigent Maria van Nieukerken, dirigent en artistiek leider van kamerkoor PA’dam. ‘Het vocale uithoudingsvermogen moet groot zijn als je een project als dit aanpakt.’ Beeld Lou Wolfs/ Toonkunst Rotterdam
Dirigent Maria van Nieukerken, dirigent en artistiek leider van kamerkoor PA’dam. ‘Het vocale uithoudingsvermogen moet groot zijn als je een project als dit aanpakt.’Beeld Lou Wolfs/ Toonkunst Rotterdam

“Zingen is het allerpersoonlijkste, de stem komt uit jezelf, en dat maakt een stuk als Canto Ostinato zeer indringend in de uitvoering,” zegt Maria van Nieukerken, dirigent en artistiek leider van kamerkoor PA’dam. Canto Ostinato – The Vocal Experience, zoals PA’dam het project noemt, is vrijdagavond in de Waalse Kerk te beleven. Met beleven is niets te veel gezegd.

Canto leent zich goed voor het toevoegen van beweging,” aldus Van Nieukerken. “Zingen was uitdaging nummer een in dit project, de choreografie nummer twee. De langzame verschuivingen die in de muziek zitten, wilde ik ook fysiek uitbeelden. Op een groot projectiescherm zie je de zangers traag bewegen, de handen spelen een belangrijke rol.”

“Je ziet een tweede wereld met dezelfde mensen, de zangers die ook live in de zaal zijn. Op het scherm gaat alles langzaam, net als de gezongen patronen. De details die je in het gefilmde beeld ziet, hoor je terug in de muziek. Je verdwaalt als toeschouwer, live en beeld lopen naadloos in elkaar over.”

Tekst gaat verder onder de video

Een gevoel van tijdloosheid

De 106 episodes van Canto Ostinato duren in de uitvoering van PA’dam zo’n 75 minuten. Dat is lang voor een zanger, maar de tijd vliegt, concludeert Van Nieukerken. “Ondanks het feit dat we vocaal hard moeten werken en ons enorm moeten concentreren, komen we in een trance, en ervaren we net als de luisteraar een gevoel van tijdloosheid. Ziehier de kracht van deze muziek. Dat minimalistische, de verschuivingen van de patronen en de herhalingen maken dat je wegzweeft. Je geeft je over aan de situatie, aan de ruimte.”

“Het vocale uithoudingsvermogen moet groot zijn als je een project als dit aanpakt. De zangers zijn zich ook eerder dan normaal gaan voorbereiden, iedereen had het gevoel dat hier iets groots ging gebeuren waar je totaal in moet duiken. In het begin dachten sommigen natuurlijk ook: waar zijn we aan begonnen?”

Kwetsbaar

Tijdens deze Ten Holtreis blijkt vertrouwen het sleutelwoord. Van Nieukerken dirigeert zo clean mogelijk, om na zoveel maten de wisseling van episode aan te geven. “Mijn uitnodiging tot zingen is niet uitbundig, maar gericht op ontspanning en op de dynamische bogen. Juist dat geeft de zangers vrijheid, ik vertrouw PA’dam volledig in de vocaliteit.”

“De partituur bevat alleen maar klinkers. Van klinker wisselen moeten de zangers met elkaar doen, nu eens verander je langzaam, dan weer snel. Deze muziek is kwetsbaar als het gaat om de doorgaande beweging, daarvoor moet je elkaar goed in de gaten houden. Waar haal je adem? Niet allemaal tegelijk, of juist wel?”

“We hebben een appgroep, die is nog nooit zo intensief gebruikt als nu. Iedereen wil toch zijn emoties en ervaringen kwijt bij dit stuk. Terwijl het normaal gaat over iemand die wat later is vanwege een vertraagde trein.”

PA’dam: Canto Ostinato – The Vocal Experience, 3/2 om 20.15 u, 18/6 om 21.15 u, Waalse Kerk, Amsterdam
Ook elders: www.padam.nu

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden