PlusReportage

Overal in de stad plakt ze kunst op de ramen, als steun in de rug

Kunstenaar-dichter Claartje Chajes wil de stad opfleuren met gedichten, schilderingen of collages achter de ramen van woningen of gesloten bedrijven en instellingen. ‘Veel Amsterdammers zitten er helemaal doorheen.’

Kunstenaar-dichter Claartje Chajes wil de lockdown met haar raampoëzie iets draaglijker maken. Beeld Jakob van Vliet
Kunstenaar-dichter Claartje Chajes wil de lockdown met haar raampoëzie iets draaglijker maken.Beeld Jakob van Vliet

Nadat Mark Rutte half december een nieuwe lockdown had afgekondigd, plaatste kunstenaar-dichter Claartje Chajes (40) uit Amsterdam-Noord een bericht op Facebook: wat zou het toch fijn zijn als er vanuit de overheid naast alle beperkende maatregelen en de strengheid óók iets warms en liefdevols zou gebeuren.

“Ik stelde me iets voor als een nationaal coronatroostconcert, een begeesterd verhaal van een ijzersterke schrijver, of een heel mooi beeld,” zegt Chajes, “iets wat ons zou kunnen betoveren. Er zijn zoveel mensen die hun uitzicht op plezier in rook zien opgaan, hun werk en financiën zien verdampen. Het lijkt me zo fijn, goed en nodig als de overheid ook met een warm en liefdevol gebaar komt om iets op medemenselijk niveau aan te moedigen. Een groot deel van de Amsterdammers zit er helemaal doorheen en is doodop van alle tegenslagen.”

Veel bijval

Haar bericht kreeg veel bijval. Iemand schreef: ik zou het aan de premier voorleggen. Zo gezegd, zo gedaan; Chajes stuurde een mail naar het ministerie van Algemene Zaken. Ook riep ze de hulp in van Noorderling Floor Ziegler, een van de oprichters van de Sociaal Creatieve Raad, een creatieve tegenhanger van de Sociaal Economische Raad, bedoeld om met kunstenaars en ontwerpers bij te dragen aan het vormgeven van de samenleving na coronatijd. Of zij misschien contacten had in Den Haag of op het stadhuis?

Dat had Ziegler wel. Chajes stuurde haar brief vervolgens in iets aangepaste vorm naar burgemeester Femke Halsema. En kreeg – via via – al snel bericht dat ze maar een plan moest maken. In een brainstormsessie met een aantal leden van de Sociaal Creatieve Raad, onder wie Anna Tilroe, Merlijn Twaalfhoven, Marleen Stikker, Jacqueline Grandjean en Tinkebell, vlogen de ideeën in het rond. “De slotconclusie was dat ik, omdat ik tijdens de eerste coronagolf al pandemiepoëzie had gemaakt, het dicht bij mezelf moest houden.”

Tijdens de eerste lockdown schreef Chajes – ze studeerde journalistiek en theaterwetenschap, werkte als tekstschrijver, maar stopte anderhalf jaar geleden met haar ‘reserveleven’ om zich voltijds op de kunsten te storten – wekelijks gedichten die gerelateerd waren aan de pandemie. Het idee was dat mensen in Noord die achter hun raam hingen, zodat er een route ontstond waarmee mensen even hun zinnen konden verzetten en een gevoel van gemeenschappelijkheid konden ervaren.

Huidhonger

“Ik dacht: die posters heb ik al; 25 stuks, die in Noord op tal van plekken te zien zijn. Sommige hangen nog steeds. Er wordt veel op gereageerd, zowel door wandelend publiek als door de ‘raamhouders’. Mensen konden ook verzoekjes indienen; er was iemand die me vroeg iets te schrijven over huidhonger, iemand anders over het gevoel dat het eigenlijk ook heel prettig is dat we nu zo met elkaar zijn – dat vind ik zelf trouwens ook heel fijn.”

Omdat Chajes nog dagelijks merkt dat haar initiatief wat doet met mensen, wil ze het graag met de rest van de stad delen. “Het zou mooi zijn als ook andere schrijvers, beeldend kunstenaars en enthousiaste hobbyisten de mogelijkheid krijgen om werken te maken. Op die manier kunnen komend jaar zo veel mogelijk ramen van huizen, bedrijven en organisaties worden versierd met een dierbaar gedicht, met schilderingen of collages – kortom, met hartenkreten.”

Chajes had stiekem gehoopt dat Femke Halsema haar plan in haar nieuwjaarstoespraak zou opnemen, maar dat bleek te kort dag. Maar maandag 4 januari heeft ze wel een afspraak geregeld met het campagneteam van de gemeente. “We hebben gevraagd om een werkbudget voor een aantal kunstenaars, zodat we al wat ramen en etalages kunnen versieren. Het lijkt ons ook mooi als we kunnen samenwerken met culturele instellingen en belangrijke plekken in de verschillende buurten, zodat er zo veel mogelijk mensen geïnspireerd kunnen worden. Een heleboel zaken zijn dicht, maar de ramen zijn er gewoon.”

Heel veel budget is niet nodig. Tegelijkertijd beseft Chajes dat het geld momenteel bij de gemeente niet tegen de plinten klotst. “Dus als er mensen zijn die hieraan willen bijdragen, heel graag! Ik denk dat we elkaar als Amsterdammers zo veel mogelijk harten onder de riem moeten steken, elkaar laten zien dat we een goede toekomst voor ogen hebben. Nog steeds.”

Het is mogelijk het initiatief van Klaartje Chajes te steunen door het bestellen van een raamgedicht à 10 euro. Zie claartjechajes.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden