PlusGalerie

Oude stenen, hedendaags activisme

Het fragment van Arti is door Pittas ingebed in woorden over vluchtelingen en achterstanden.  Beeld -
Het fragment van Arti is door Pittas ingebed in woorden over vluchtelingen en achterstanden.Beeld -

In december opende Refresh Amsterdam in het Amsterdam Museum. Op deze eerste editie van de tweejaarlijkse tentoonstelling laten 25 hedendaagse makers perspectieven zien op de stad. Althans, dat was de bedoeling want door de nieuwe lockdown kon de wel ingerichte tentoonstelling niet daadwerkelijk open.

Een van de deelnemende kunstenaars is Antonis Pittas. Zijn galerie Annet Gelink heeft nu een aantal werken online gezet, met achtergrondinformatie. Voor dit project had Pittas toegang tot het stadsarchief, dat in een opslag historische bouwfragmenten bewaart van monumenten uit de zeventiende tot en met de negentiende eeuw. De gemeente heeft Pittas uitgenodigd om iets met de architectonische overblijfselen te doen, waardoor ze een nieuwe betekenis krijgen. De fragmenten zijn min of meer vergeten, maar kunnen zo weer onderdeel worden van het collectieve geheugen, was het idee.

Activistische citaten

Pittas ging ervan uit dat de objecten nieuwe verhalen kunnen vertellen, waarbij de oude betekenis een soort verband aangaat met de 21ste eeuw. Hij voorzag de fragmenten van activistische citaten in grafiet en marmergruis, waardoor als het ware een nieuwe werkelijkheid over het verleden werd gelegd. Je zou het een soort bekladding of graffiti kunnen noemen, maar de ingrepen zijn tegelijk heel fragiel en gemakkelijk te verwijderen.

Zo kreeg hij de beschikking over een marmeren fragment uit de zeventiende of achttiende eeuw waarin een tekst gebeiteld is – iets met ‘regeerende burgermeesteren’ – maar waarover verder weinig bekend is. De steen was zo fragiel was dat spontaan brokstukjes af vielen. Van die brokstukjes knutselde hij driedimensionale letters ‘enough’. De letters zijn op het oude stuk marmer geplakt. Als je op de afbeelding van het werk klikt, kom je op een pagina met een lange sliert foto’s van het Black Lives Matterprotest op de Dam. Zo krijgt het woord enough een activistische klank, genoeg is genoeg.

Toch roept de link allerlei vragen op. Komt het marmeren fragment bijvoorbeeld van een gebouw op de Dam? Het verband tussen de oorspronkelijke tekst en de nieuwe blijft een beetje vaag.

Een rechthoekig fragment van zandsteen is wel precies te traceren, afkomstig van het oude pand van Arti et Amicitiae aan het Rokin. De gevel daarvan werd in de 19de eeuw vernieuwd. De oude letters ‘icitiae’ – afkomstig van ‘vriendschap’ – zijn bewaard gebleven en Pittas verbindt deze met woorden die te maken hebben met vluchtelingen.

Andere stenen heeft hij gekoppeld aan een manifest dat in 1977 verscheen in de BBK krant, een vakblad voor beeldende kunstenaars. Het manifest, getiteld Kunst is shit, pleit voor de opheffing van kunst. Hier kunnen we doorklikken naar een video waarin de tekst voorgelezen wordt door iemand die struikelt over de woorden, die half vertaald worden door software. Zo produceert deze online tentoonstelling niet zozeer nieuwe betekenissen, maar voornamelijk wartaal.

Enough

Antonis Pittas
Waar Annet Gelink Viewing Room
Te zien t/m 28/3

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden