PlusFilmrecensie

Oud-Talking Heads-frontman David Byrne slaat andermaal toe met een concertfilm

null Beeld -
Beeld -

Spike Lee en David Byrne, het is geen heel voor de hand liggende combinatie. Spike Lee is de activistische regisseur van speelfilms vol zwart bewustzijn, David Byrne een popmuzikant als geen ander: nerdy, onhandig, intellec­tueel en afstandelijk, een tikje autistisch zelfs wel. Werelden van elkaar verwijderd, zou je zeggen, maar de film American Utopia, de door Lee geregisseerde registratie van een concert van Byrne in een Broadwaytheater, is bijzonder geslaagd.

Dat Byrne andermaal toeslaat met een concertfilm is opvallend. De film die regisseur Jonathan Demme in 1984 maakte van een optreden van Byrnes oude band Talking Heads gold namelijk al als een, misschien wel hét hoogtepunt in het genre. Demmes Stop Making Sense en Lee’s American Utopia kennen een soortgelijke opbouw in die zin dat ze beide beginnen met alleen Byrne op het podium, waarna zich steeds meer muzikanten bij hem voegen. En de muziek telkens weer nóg iets meeslepender wordt.

Popmuziek en kunst konden het bij Byrne altijd al goed met elkaar vinden, maar tijdens de tournee die hij in 2018 ondernam na het verschijnen van zijn soloalbum American Utopia vervaagden de grenzen volkomen. De shows waren popconcert (met op de setlist veel oude successen van Talking Heads), dansvoorstelling, muziektheater, performance en musical ineen.

Bijzonder was dat geen van de elf muzikanten die Byrne omringden was gebonden aan een plaats op het podium. Ook de drummers en toetsenisten legden met (onderdelen van) hun instrumenten om de nek hele afstanden af. Voor een achterdoek dat letterlijk een ijzeren gordijn was, voerden ze tezamen een choreografie uit die soms heerlijk hoekig en houterig was (precies zo als David Byrne zelf zich meestal beweegt), maar even vaak ook wervelend en aanstekelijk swingend.

Die bijzondere opzet zal het Spike Lee als regisseur zowel makkelijk als moeilijk hebben gemaakt. Er gebeurde tijdens het optreden dat hij registreerde zo ontzettend veel dat het onmogelijk iets saais kon opleveren. Maar tegelijkertijd moest Lee ervoor zorgen dat al die actie niet tot overdaad leidde.

Hij is erin geslaagd met een film die vol én strak tegelijk is. Wie zo gelukkig was in 2018 een van de Nederlandse shows van Byrnes American Utopia Tour mee te maken – hij trad onder meer op in Afas Live in Amsterdam – zal veel herkennen in de filmregistratie. Tegelijkertijd zijn er verrassingen.

Nog indrukwekkender dan we ons herinneren van het Amsterdamse optreden is in Spike Lee’s film het deel van het concert waarin Byrne voorgaat in het scanderen van de namen van door politiegeweld omgekomen zwarte Amerikanen. Dat zal wellicht ook te maken hebben met de plek waar Lee filmde: een theater midden in New York.

Bij de eindcredits zien we David Byrne dat theater verlaten. Die buitenbeelden zijn een beetje een stijlbreuk met de binnenbeelden van daarvoor, maar het is heel grappig om na de show David Byrne op zijn sportfiets te zien stappen, vanzelfsprekend een extra nerdy fietshelm op het hoofd.

American Utopia

Regie Spike Lee
Met David Byrne en band
Te zien via Amazon Prime, iTunes, Google Play, Cinemember en Pathé Thuis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden