PlusInterview

Oprichters Dansersfonds: ‘Dansers werden al die tijd schandalig betaald’

Alejandro Zwartendijk in Ballet 101 van Eric Gauthier. Beeld Altin Kaftira
Alejandro Zwartendijk in Ballet 101 van Eric Gauthier.Beeld Altin Kaftira

Zelf oogstten ze drie decennia furore op de dansvloer. Inmiddels zetten Han Ebbelaar en Alexandra Radius zich met hun Dansers­fonds al veertig jaar in om andere dansers te ondersteunen. ‘Het is en blijft een zwaar vak, fysiek en mentaal.’

Het gala dat ze organiseerden kan niet doorgaan, maar met Han Ebbelaar en Alexandra Radius zelf gaat alles goed. Vanaf de jaren zestig vormden ze Nederlands beroemdste danspaar, dat jarenlang bij het Nederlands Dans Theater te zien was en bij Het ­Nationale Ballet, maar ook op podia in New York en andere wereldsteden.

“Wij blijven sterk,” zegt Ebbelaar opgewekt aan de telefoon. “We zijn in Amsterdam, we reizen niet en we wachten op een prik. We houden ons aan alle maatregelen. Als dansers zijn we wel gewend aan discipline.”

Ter gelegenheid van hun twintigjarig dans­jubileum in 1979 richtten Radius en Ebbelaar het Dansersfonds op. Elk seizoen zien ze zo veel mogelijk voorstellingen, stellen ze in samenwerking met de gezelschappen een gala­programma samen en reiken ze prijzen uit.

“We hopen dat de huidige prijswinnaars ­samen met de nieuwe winnaars aanwezig zijn bij de komende editie. Dat gala is op 15 november van dit jaar in het DeLaMar theater.”

Onverwoestbaar

“Toen wij het fonds oprichtten was er geen ­enkele ondersteuning voor dansers die hun ­carrière beëindigden. Ze waren al die tijd schandalig betaald en leefden vervolgens van een klein AOW’tje. Als er een koelkast stuk ging, konden ze niet eens een nieuwe betalen. Dan sprong ons fonds bij. Twee jaar later zijn we ­begonnen met dansprijzen, want die bestonden ook nog niet. Wij vinden het ontzettend belangrijk om jong talent aan te moedigen en dansers die lang in Nederland dansen te bedanken. Want dan heb je wel iets bijzonders verricht.”

In die laatste categorie valt Lydia Bustinduy, die dit jaar de Prijs van Verdienste krijgt. Eenentwintig jaar geleden verruilde ze Barcelona voor Den Haag om bij het Nederlands Dans Theater te dansen. ‘Een onverwoestbare pijler’ van het gezelschap wordt ze in het juryrapport genoemd, een danseres die uiteenlopende stijlen weet te treffen en tegelijkertijd een eigen signatuur laat zien.

“Het gaat ons om persoonlijkheid,” licht Ebbelaar de keuze toe, “niet alleen om hoge benen en twintig pirouetten. Dat is leuk, maar als danser moet je eruit springen. Bustinduy doet dat vaak. Haar herinner je je als je na afloop van een voorstelling naar huis gaat.”

Ebbelaar en Radius zien nog steeds veel voorstellingen, inclusief de optredens van leerlingen en studenten aan de academies. Voor die laatste groep is er goed nieuws. Het bedrag dat de VandenEnde Foundation doneerde voor de laatste gala-avond mag het Dansersfonds ‘79 besteden aan beurzen voor talentvolle studenten.

Ebbelaar: “In april geef ik een les op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag aan leerlingen van alle opleidingen. Een vijfkoppige jury kiest wie van hen dit jaar een beurs krijgt. Zo hebben jonge dansers toch iets om naar uit te kijken en de kans om een internationale zomerworkshop te volgen aan het eind van dit studiejaar.”

Ausdauer

Er is dit jaar ook een Speciale Prijs. Eerder ging die naar kostuumontwerpers, fysiotherapeuten, pianisten. Gary Feingold krijgt hem dit jaar. Hij is al 25 jaar de man achter de Henny Jurriëns Studio in Amsterdam en inmiddels ook achter tal van andere initiatieven voor freelance dansers en beginnende choreografen.

“Met zijn vakmanschap en bevlogenheid is hij heel belangrijk voor de danskunst. Dankzij de lessen van docenten uit de hele wereld die hij ­organiseert, kunnen dansers die niet in een ­gezelschap zitten in vorm blijven. Zo levert hij een uiterst waardevolle bijdrage aan de Nederlandse dans. Daarom is het goed om hem ook eens in de schijnwerpers te zetten.”

Prijzen, beurzen, lessen – de dans vaarwel zeggen is voor Radius en Ebbelaar nog steeds absoluut niet aan de orde. Van voorstellingen blijven ze genieten, ook al zien ze die nu vooral via livestreams. Ebbelaar: “Dat komt omdat dans een vak is waar je van houdt. Maar het is en blijft wel een zwaar vak, fysiek en mentaal. Dansers zijn van nature ongelooflijk sterke mensen. Dat moet ook wel. Ausdauer heb je nodig, anders hou je het niet vol.”

Belofte

“Een enorme motivatie-boost.” Zo omschrijft ­Alejandro Zwartendijk (19) de Aanmoedingsprijs ­Dansersfonds ‘79. De danser begon in de Junior Company van het Nationale Ballet en is dit seizoen toegevoegd aan het grote gezelschap. Drie jaar geleden ontving hij een beurs van het Dansersfonds. De eerste weken van de lockdown vielen hem zwaar, hij had niet altijd de motivatie om thuis aan de slag te gaan. Ook twijfelt hij vaak of hij goed genoeg is. De jury noemt hem een ­belofte voor de toekomst vanwege zijn technisch kunnen en zijn ontspannen en genuanceerde presentatie op het toneel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden