Plus

Ophef over de casting van kaskrakers: 'Etniciteit is geen masker'

Het casten van witte acteurs voor rollen met een andere etnische achtergrond kan echt niet meer. Toch gebeurt het nog regelmatig in Hollywood - en ook Nederland loopt flink achter.

Dominicaans-Puertoricaanse Zoë Saldana als Nina Simone in Nina (2016). Haar huid werd donkerder gemaakt voor de rol.Beeld -

Een rol teruggeven voor een blockbuster in Hollywood doe je niet zomaar. Je bedankt voor een vet salaris, leuk werk en een mooie film in je portfolio. Toch deed de Britse acteur Ed Skrein, bekend van hitserie Game of Thrones, het afgelopen week.

Hij gaf de rol van majoor Ben Daimio in de verfilming van comic Hellboy terug. Hij was zich niet bewust geweest van de Japanse achtergrond van het personage en vond dat hij de rol als witte acteur daarom niet kon spelen.

Een paar dagen ervoor was er al flinke ophef ontstaan over de casting van de potentiële kaskraker. Waarom worden personages met een Aziatisch uiterlijk zo vaak door witte acteurs gespeeld, fulmineerden critici op de sociale media.

Het voorbeeld van Hellboy was het zoveelste in de afgelopen jaren. De witte actrice Scarlett Johansson speelde eerder al een Mangastripfiguur (Japans) in Ghost In The Shell (2017) en Tilda Swinton dook op als stereotiepe Aziatische goeroe in Doctor Strange (2016).

Mohammed dit of dat
Dat de blauwogige Skrein afzag van de rol zal zijn carrière niet schaden: alom wordt hij erom geprezen. Hij legde in een uitgebreid bericht op Twitter en Facebook uit dat hij, als iemand met een gemengde achtergrond (Oostenrijks en Joods), het zijn verantwoordelijkheid vindt om etnische minderheden zichtbaar te maken en dat hij hoopt dat de rol anders wordt gecast.

Docent mediastudies Reza Kartosen-Wong (UvA) vond zijn stap verrassend en bewonderenswaardig. Maar ook 'niet per se zijn verantwoordelijkheid.' "Castingdirectors, filmregisseurs, producenten en scriptschrijvers hadden dit eigenlijk al moeten doen."

Er wordt nog steeds verondersteld dat films voornamelijk voor een wit publiek zijn, ziet filmwetenschapper Dan Hassler-Forest van de Universiteit Utrecht. "Wit-zijn wordt gezien als iets neutraals. En Aziatisch, Latijns-Amerikaans of zwart is dan een 'laagje'. Zwarte Piet insinueert dat etniciteit een masker is, een verkleedpartij. Dat is heel kwetsend voor mensen van andere etnische achtergronden."

Ook wordt vaak geroepen dat een beroemde naam nodig is om een film te verkopen, en die beroemde namen zijn weer vaak witte acteurs. Berucht daarin is de uitspraak van regisseur Ridley Scott, toen hij sprak over het casten voor het bijbelepos Exodus, bij uitstek een verhaal met hoofdpersonen uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Donkerder gemaakt
Hij zei in een interview: "Ik kan geen film financieren als ik het moet hebben van hoofdrolspeler Mohammed dit of dat." Hollywoodacteur Christian Bale kreeg de rol.

Het casten van witte acteurs voor andere etnische rollen gaat al ver terug. Met groteske uitwassen als de witte Mike Rooney als de karikaturale Japanner Mr. Yunioshi in Breakfast at Tiffany's (1961) of de blackface-versie van Al Jolson in The Jazz Singer (1927).

Maar ook het casten van de Dominicaans-Puertoricaanse Zoë Saldana als Nina Simone in Nina (2016) werd gezien als een vorm van 'whitewashing'. Haar huid werd donkerder gemaakt voor de rol.

En dat terwijl films met een diverse cast het prima doen. Recent onderzoek laat zien dat films met minstens 30 procent niet-witte acteurs meer opleveren dan films die dat niet halen.

Kartosen-Wong: "De nieuwe Star Wars scoort goed, films met onbekende Aziatische hoofdrolspelers hebben Oscars gewonnen. Denk aan Slumdog Millionaire en Life of Pi of het recente The Big Sick."

Scarlett Johansson als Japanse cultheldin in Ghost in the shell (2017).Beeld Getty Images

Hij deed al eerder onderzoek naar de zichtbaarheid van mensen van Aziatische komaf in westerse media. "Het is een feit dat zij ondervertegenwoordigd zijn."

En dan gaat het ook om representatie en stereotypering. Hij noemt de Aziatische nerd, die vaak in series opduikt, of de nog aanstootgevender 'Chinees die gebrekkig Nederlands spreekt'. "Zoals Meneer Cheung in Ik hou van Holland."

'De juiste stem'
Want ook Nederland heeft boter op zijn hoofd. Voor de hoofdrollen in de musical On Your Feet! zijn de Hollandse musicalsterren Jim Bakkum en Vajèn van den Bosch gecast als de Cubaans-Amerikaanse Gloria en Emilio Estefan.

Volgens een woordvoerder van Stage Entertainment is de casting in overleg met de Estefans gegaan en is er niet gekozen voor lookalikes, maar voor 'de juiste stem, sounds, persoonlijkheid en uitstraling'. Ze wijst erop dat veel acteurs in het ensemble wel van niet-westerse komaf zijn.

Toch is dit ook een voorbeeld van white­washing, zegt Hassler-Forest. Al ligt het hier een stuk minder gevoelig dan het in Amerika zou liggen - "Hier is nou eenmaal een veel kleinere Latijns-Amerikaanse gemeenschap."

Mickey Rooney als de Japanse karikatuur Mr. Yunioshi in Breakfast at Tiffany's (1961).Beeld Getty Images

Luiheid, vindt Kartosen-Wong, dat witte casten. "Ze zijn er wel, de Aziatische, Latijns-Amerikaanse of zwarte acteurs. Als je je werk als film- of televisiemaker serieus neemt, doe je je best om ze te vinden. Kleurenblind casten heet dat."

Theatermaker en actrice Samora Bergtop, een van de oprichters van Wellmade Productions, net onderscheiden voor hun productie waarin de zwarte identiteit centraal staat, ziet lang niet genoeg vertegenwoordiging van de diverse Nederlandse bevolking in film en tv. "In Nederland wordt ook voornamelijk geschreven vanuit een wit perspectief. De hoofdrollen zeker."

Het resultaat is dat kijkers zich afkeren van film en televisie waarin ze zich niet herkennen. Bergtop: "Je mist een groot deel van je afzetmarkt als je als geen verhaal vertelt van deze tijd. Mijn vader en moeder kijken ook televisie, mijn broertjes en zusjes ook. Anno 2017 moeten we geen genoegen nemen met slechts een beetje verandering."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden