Plus Klassieke muziek

Opening Holland Festival: indringende parade

Holland Festival 2019 opende woensdagavond met The Head & The Load. De grote kracht van deze openingsvoorstelling is de vanzelfsprekendheid waarmee Kentridge schakelt tussen stijlen, talen en genres. 

Tientallen meters breed is het podium waarop de Zuid-Afrikaanse regisseur William Kentridge het verhaal van Afrikaanse soldaten ontvouwt. Het publiek zit dicht op dat panoramische toneel, zodat de ogen en het hoofd voortdurend van links naar rechts moeten bewegen – alsof we vanaf een veilige plek naar een straat kijken waar voortdurend iets te doen is.

The Head & The Load, waarmee het Holland Festival 2019 woensdagavond opende, biedt een brede blik op een oneindig lijkende stoet toneelspelers, zangers, vertellers, dansers en muzikanten.

Meer nog dan dat dwingt Kentridge zijn publiek een wijde blik te werpen op de geschiedenis van Afrika en daarmee op de geschiedenis van Europa met Afrika.

De basis van de voorstelling is het onbekende verhaal van de hulptroepen die Afrikaanse landen tijdens de Eerste Wereldoorlog moesten leveren aan hun Europese overheersers.

De cijfers zijn koud en hard: drie dragers voor een soldaat, negen voor een officier en voor elk kanon waren driehonderd Afrikanen nodig. Deze geschiedenis wordt door Kentridge gebruikt om de tragiek van een continent te tonen, waarvan de pijn en het verdriet sporadisch doordringen tot het Westen.

De geschiedenis van de soldaten trekt voorbij als een collage van kunstvormen. Alles wordt uit de kast gehaald; van muziek, dans, zang, schaduwbeelden en gesproken woord tot aan de projecties van ­houtskool- en inkttekeningen die Kentridge als beeldend kunstenaar wereldberoemd maakten.

Wat cabaretesk begint met de introductie van enkele stereotiepe Europese leiders – de Fransman is pedant, Frau Germania een strenge vrouw met een adelaar op haar helm – ontwikkelt zich snel tot een indringende parade van stil lijdende mannen, wier schaduwen op de achterwand benadrukken dat de onderdrukking van landen als Congo, Nigeria en Oeganda niet tot die Grote Oorlog beperkt is gebleven.

De grote kracht van deze openingsvoorstelling, bijgewoond door de ­koning en koningin, is de vanzelfsprekendheid waarmee Kentridge schakelt tussen stijlen, talen en genres. Het ene moment beroert de klassieke zang van Ann Masina het hart, een volgend moment klinkt een klaagzang in Sotho of Swahili, en kort daarop eisen historische beelden van Afrikaanse soldaten de aandacht op, die op blote voeten de dood tegemoet gaan.

Ook hartverscheurend: een duet van twee halfdode mannen die met de moed der wanhoop proberen te salueren voor hun Europese meerdere.

Ergens op driekwart van The Head & The Load laat Kentridge de Eerste Wereldoorlog achter zich en verschijnen op de achterwand beelden van latere dictators, koningen en machthebbers, en van rellen tussen Afrikaanse burgers en politie.

Kentridge’ statement over een historische schandvlek – er stierven uiteindelijk honderdduizenden Afrikaanse mannen in de Eerste Wereldoorlog – is dan allang uitgegroeid tot een overweldigende processie, de zoektocht verbeeldend van een continent dat door het koloniale verleden tastend en getraumatiseerd verder moet.

Tot aan de dag van vandaag.

Holland Festival

The Head & The Load
Door
Regie: William Kentridge. Muziek: Philip Miller. Muziekregisseur: Thuthuka Sibisi. Choreografie: Gregory Vuyani Maqoma.
Nog te zien vanavond (uitverkocht)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden