PlusGalerierecensie

Op zoek naar hoe revolutionaire gedachten conventioneel worden

Thomas Raat maakte een denkbeeldige groepstentoonstelling waarin hij met frisse ogen naar kunstwerken uit de vorige eeuw kijkt. “Hoe verhoudt het idee van de avant-garde zich tot het heden?”

Kees Keijer
Thomas Raat bij Stigter Van Doesburg
 Beeld Thomas Raat
Thomas Raat bij Stigter Van DoesburgBeeld Thomas Raat

Er hangt een vreemde sfeer bij Stigter Van Doesburg. Je hebt het gevoel binnen te stappen bij een chique galerie voor kunst uit de twintigste eeuw. Er staat bijvoorbeeld een glimmend bronzen beeldje op een sokkel dat onmiddellijk doet denken aan het werk van Constantin Brancusi. Ooit was die beeldtaal revolutionair, nu is het een beetje ouderwets salonfähig.

Het beeld is echter vorig jaar gemaakt door Thomas Raat. De kunstenaar doet al jaren onderzoek naar de moderne tijd. “De twintigste eeuw heeft zich eigenlijk om weten te draaien van iets dat avant-gardistisch was naar een conventie. Waar ik altijd naar op zoek ben, is hoe revolutionaire gedachten conventioneel worden. Ik noem dat vaak de slipstream van het modernisme.”

Badeendje

Vandaar dat de tentoonstelling vol zit met knipogen naar andere kunstenaars, naar de jaren twintig tot zestig van de twintigste eeuw. Er komen rasters voorbij die overduidelijk zijn ontleend aan het werk van popartkunstenaar Roy Lichtenstein, een banaan à la Andy Warhol en zwarte schildergebaren van Robert Motherwell.

“Ik gebruik daar ook soms humor bij. Die abstracte vorm van Brancusi heeft niet meer zo veel te maken met abstractie. Het is eigenlijk een bronzen versie van een badeendje geworden.”

Raat is in Leiden geboren, twee huizen naast de plek waar Theo van Doesburg zijn atelier had gehad. Hij kreeg vaak te horen dat er een belangrijke kunstenaar had gewerkt. “Als kind begreep ik daar geen donder van. Ik snapte gewoon niet wat er bijzonder aan was. Sterker nog, het voedde een zekere vorm van argwaan in me die me nog steeds bezighoudt. Hoe heeft zo’n beweging zo’n impact gehad en hoe verhoudt het idee van de avant-garde zich tot het heden? Dat is waar ik mee speel.”

Het oude Egypte

De tentoonstelling bij Stigter van Doesburg is een denkbeeldige groepstentoonstelling, elk werk lijkt door een andere kunstenaar te zijn gemaakt. “Ik heb een scenario in mijn hoofd waarin alles wat we nu weten over de vorige eeuw niet meer bestaat omdat de twintigste-eeuwse cultuur door een ramp is uitgewist. In de verre, verre toekomst zullen we deze tijd gaan ontcijferen aan de hand van archeologie, zoals we nu naar het oude Egypte kijken.”

Raat verbindt die denkbeeldige vernietiging van de twintigste eeuw met een ander fictief element, de televisieserie Dynasty uit de jaren tachtig. “Daar ben ik mee opgegroeid en ik was er een groot fan van. Het is bovendien de titel van een monografie die binnenkort over mijn werk verschijnt.” Het boek gaat over de eerste tien jaar van Raats werk en is dus ook ironisch. Zijn oeuvre wordt een dynastie genoemd, alsof de maker een Egyptische farao is.

Het boek zal op 7 mei gepresenteerd worden, tijdens de finissage van de tentoonstelling.

Dynasty

Thomas Raat
Waar Stigter Van Doesburg, Elandsstraat 90
Te zien t/m 7-5

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden