PlusBoekrecensie

Op zoek naar het perfecte huis voor het laatste deel van het leven

Het perfecte huis blijkt in Griekenland te staan. Beeld Getty Images
Het perfecte huis blijkt in Griekenland te staan.Beeld Getty Images

Wat hebben de zoektocht naar een verdwenen vrouwelijk personage en het verlangen naar het bezitten van een eigen (droom)huis met elkaar te maken,vraagt Deborah Levy (1959) zich af in Onroerend goed, het laatste deel van haar ‘levende’ autobiografische trilogie waarin ze haar leven als zestiger onder de loep neemt. Eerder schreef ze Dingen die ik niet wil weten over haar veertiger jaren en De prijs van het bestaan over haar vijftiger jaren.

In haar veertiger jaren ging ze scheiden van haar man, in haar vijftiger jaren probeerde ze een nieuw ‘gezinshuis’ voor haar twee dochters te creëren en nu haar zestiger jaren aanbreken en de dochters het huis uitgaan, probeert ze het te ontmantelen. Ze woont in een bouwvallige flat met grijze gemeenschappelijke gangen. ‘Net als de liefde waren ze dringend toe aan herstel,’ schrijft Levy. Ze verlangt hevig naar een eigen huis, symbool voor geborgenheid en een fundering in het bestaan. Het valt haar op dat de meeste leeftijdsgenoten uit de middenklasse hun hypotheek hebben afgelost en minstens één huis op een andere plek bezitten. Probleem is echter: Levy kan geen huis betalen, zoals veel gescheiden mensen die geen grote erfenis of ander geld achter de hand hebben. Een prangend, herkenbaar en actueel thema. Na de nodige teleurstelling, waarvan haar stukgelopen huwelijk de grootste is, onderzoekt Levy wat er nog uit het leven te halen valt.

Struisvogelei

Hoe haar droomhuis er precies uit moet zien, blijft wazig. Maar tijdens haar het verblijf in plaatsen als Mumbai, Parijs, Berlijn en Griekenland ‘verzamelt’ ze verschillende woonwensen en krijgt het gewenste huis een paar contouren. Zo is er in haar hotel in Santa Fe een hoge open haard van adobe ingebouwd in de vorm van een struisvogelei. ‘Die open haard was iets wat ik móést hebben.’ Ze voegt hem toe aan het lijstje eisen voor de villa met de granaatappelboom, de mimosa en de rivier met de roeiboot die Sister Rosetta heet.

De hoofdstukken in Onroerend goed dragen de namen van de plaatsen waar Levy tijdelijk verblijft, maar waar ze nergens echt thuis is. Op zoek naar een vlucht terug naar Engeland vanuit Mumbai typt ze ‘Mombai’, wat haar aan ‘mom’ doet denken en haar jeugd in Zuid-Afrika en haar verschrikkelijk aan het huilen maakt. Terug in Londen mist ze Mumbai en maakt ze dahl als ontbijt.

Beste mannelijke vriend

Ze mijmert er lustig op los en maakt de lezer deelgenoot van haar agenda en binnenwereld. Ook worden er de nodige gesprekken met vrienden, bekenden en passanten gevoerd waar Levy op vertrouwelijke wijze verslag van doet aan de lezer. Er wordt wat afgekletst. Overal ter wereld duikt ‘mijn beste mannelijke vriend’ op. Hij is erg begaan met de vraag of Levy al een partner heeft gevonden. Normale mensen hebben een relatie, vindt hij. Naarmate hij zijn huwelijk om zeep begint te helpen door vreemd te gaan met een veel jongere kennis van Levy in Parijs – een cliché waar Levy liever geen aandacht aan besteedt – dringt hij zich steeds meer op. Hij vertegenwoordigt in zekere zin de teleurstelling in de liefde, die Levy in haar eigen huwelijk heeft ervaren, maar als buitenstaander kan ze er met het nodige mededogen naar kijken.

Deze trilogie doet in veel opzichten aan de Outline-trilogie van Rachel Cusk denken: de gescheiden vrouw in haar brakke woning, de uitgesponnen gesprekken die een diepere waarheid lijken te bevatten en de reisjes naar literaire festivals of artists-in-residency’s over de hele wereld, met een glansrol voor Griekenland. Cusk komt in deze vergelijking alleen net wat scherper en origineler uit de hoek.

Ezelpoep

Wat jammer is van de trilogie van Levy is dat de beste citaten afkomstig zijn van derden, zoals haar heldin Marguerite Duras of feministe Gloria Steinem of W.E.B. Dubois. Ze getuigen van een grote liefde voor literatuur en een goede smaak, maar door steeds op cruciale moment een (wijs) citaat van een ander in te zetten – een ander zei het al beter –, plaatst ze zichzelf in de schaduw.

Toch zit Onroerend goed goed in elkaar. In het slotakkoord komt alles samen in een daverend inzicht. In haar laatste onderkomen, een droomhuis in Griekenland ‘bij elkaar gehouden door steen, hout, ezelpoep, pis en spuug’, ontdekt Levy dat onroerend goed vele vormen aan kan nemen.

null Beeld

Onroerend goed

Deborah Levy
Vertaald door Astrid Huisman en Roos van de Wardt
De Geus, € 23,50
288 blz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden