Plus

Ook van je tweede glas wijn mag je genieten

Al jaren schrijft Harold Hamersma voor Het Parool over wijn. Deze week verschijnt zijn nieuwste boek: Dagboek van een gezonde wijndrinker. Een voorpublicatie.

Harold Hamersma. Beeld Mats van Soolingen

Een keer per jaar wordt er in het Amsterdamse Grand Hotel Krasnapolsky de Union des Grands Crus georganiseerd, een overzichtsproeverij van de grote wijnen van Bordeaux, dit keer uit het oogstjaar 2014.

Voordat ik mij zou onderdompelen in het aanbod van de bijna honderd chateaus die hun wijnen zouden gaan proeven, ging ik eerst nog wat drinken. Samen met wijnimporteur en eigenaar van de website Bordoverview David Bolomey zat ik nog even aan tafel bij Willem Korstanje, een groot verzamelaar van en belegger in Bordeaux wijnen.

Laatstgenoemde verlaat nooit zijn huis zonder een paar wijnen uit eigen kelder mee te nemen. Korstanje luncht en/of dineert vaak buiten de deur en bezoekt dan die restaurants waar hij zijn eigen flessen mag meenemen.

Omdat hij altijd een goede kurkvergoeding afspreekt (een financiële compensatie voor de exploitant omdat deze geen wijn van zijn eigen kaart kan verkopen) is hij bijna overal welkom. Niet in het laatste geval ook omdat de sommelier van dienst dan de kans krijgt om een wijn te proeven die hij of zij ook niet dagelijks in het glas krijgt.

Ongekend plezier
Aldus zaten we nu in de brasserie van het hotel met twee flessen Trotanoy 2004 uit Pomerol op tafel. Tijd om uitgebreid te dineren was er niet dus voor de vorm prikten we wat in een kaasplankje.

Het gesprek ging over de oogst, niet echt een groots oogstjaar maar wel eentje die waar biedt voor zijn geld. We spraken over de verschillende stijlen van wijn maken, met de nadruk op fruit dan wel op hout.

En Korstanje trok de tweede fles Trotanoy open vanwege 'op een been kun je niet lopen' om vervolgens te informeren hoe het nu toch vorderde met dat dagboek voor die gezonde wijndrinker wat ik aan het schrijven was.

Om redenen die mij duidelijk lijken, was hij daar buitengewoon in geïnteresseerd. Ik meldde hem dat ik keurig op streek was en repte over de onderzoeken die dood en verderf in het vooruitzicht stelden voor wie bij wijze van spreken alleen al aan alcohol dacht.

Bolomey schonk zichzelf nog een glas Trotanoy in, liet gelukzalig de Pomerol in zijn glas walsen, rook en bewierookte het boeket en nam gelukzalig een slok. 'In plaats van al die kommer en kwel zouden ze juist eens onderzoek moeten doen naar het ongekende plezier dat het genieten van een paar glazen mooie wijn met zich meebrengt. En hoeveel prettiger het leven daardoor wordt.'

Humor en muziek
Voor de zekerheid schonk ik ook nog maar eens in en zei hem dat daar al eens onderzoek naar was uitgevoerd. In Wijnreis door mijn lichaam had ik eerder verslag gedaan dat volgens Jan Snel wijn drinken sowieso goed is voor de geestelijke gezondheid.

Deze psycholoog aan de UvA bestudeert de genoeglijke kanten van het leven en de positieve effecten daarvan op lichaam en geest. 'Humor, naar muziek luisteren en alcoholgebruik zijn belangrijk voor je fysieke welbevinden. Feit is dat het immuunsysteem erdoor wordt versterkt.'

Hij refereerde aan een onderzoek waarin twee groepen van zevenhonderd mannen werden gevolgd. De ene gebruikte alcohol voornamelijk om de zorgen weg te drinken. De ander voor het plezier. Dertien jaar later werd er naar de gezondheidseffecten gekeken.

Daaruit kwam te voorschijn dat de pleziergroep minder kans had op hart- en vaatziekten, kanker en andere ernstige aandoeningen dan de andere. Een prachtconclusie natuurlijk, maar toch besluit Snel met een verzuchting: 'Ik vind het spijtig dat er bij onderzoek naar alcoholgebruik nooit naar de motieven wordt gekeken in relatie tot gezondheidseffecten.'

Ik vroeg Bolomey of hij indachtig dit onderwerp in de meest recente editie van Perswijn toevallig al de column had gelezen van Hilary Akers. Behalve in dit wijnblad schrijft zij onder andere ook in Het Financieele Dagblad over wijn.

Daarbij is zij culinair schrijver, culinair historicus, culinair onderzoeksjournalist, kok en vinoloog. En alcoholist. Dat laatste staat overigens niet in haar cv maar is de mening van een van de medehuurders van het bedrijvencomplex waar zij kantoor houdt.

Ik las het in haar bijdrage in Perswijn. Daarin schreef zij dat ze over de balie van het bedrijvencomplex hing en zoals wel vaker met de receptionist over wijn praatte. Net toen zij waren aanbeland bij het onderwerp hoeveel we nu eigenlijk drinken, kwam er een andere huurder aangelopen.

'Ongeveer een halve fles per dag,' vertelde zij. 'Maar dan ben je een alcoholist!' riep de huurder. Akers biechtte op dat ze de vrouw keihard in het gezicht uitlachte. En dat ze daar niet trots op was. 'Maar het was de eerste keer en ik zag het werkelijk niet aankomen,' vervolgde zij. 'Ik zag het werkelijk niet aankomen.

Ik was niet boos en al helemaal niet verdrietig: het was de absurditeit van haar woorden die mij vol trof. 'In een 'halve fles zitten maar 3,5 glazen!', probeerde zij nog als verzachtende omstandigheid aan te voeren. 'O,' piepte haar medehuurder witjes, 'ik dacht dat je alcoholist was als je meer dan één glas per dag drinkt.'

Nul gezond verstand
Ik begrijp de verwarring van die dame in kwestie wel. Voor mij is het ook onduidelijk wat nu wel of niet 'goed' en hoeveel er nu precies gedronken mag worden. En het schrijven van dit boek draagt daar nog eens extra toe bij.

Beeld -

Vanwege de grote hoeveelheid onduidelijke richtlijnen die ik de afgelopen jaren heb aangetroffen tijdens mijn research, de elkaar tegensprekende instituten plus hun onderzoeken en de klakkeloos overgepende persberichten.

Akers verbaast zich er in haar column over dat het zover is gekomen. 'Een hoogopgeleide vrouw met een eigen bedrijf en nul gezond verstand' verzuchtte Akers. 'Als ik meer dan één glas per dag drink voel ik mij schuldig', klaagde ze nog.

'Dit is dus iemand die 's avonds aan tafel de glazen niet zonder gewetensbezwaren kan bijvullen. Die klakkeloos accepteert wat het Voedingscentrum zegt: vrouwen maximaal één maar liever nog: géén glas wijn.'

Akers meende dat de angst voor eten en drinken wanstaltige proporties had aangenomen. 'In persberichten en 'kookboeken' wordt vaak op schaamteloos hoge toon, alsof de auteurs de wijsheid in pacht hebben, geschreven over zogenaamd gezond eten en drinken. Niet als diëten - want dat zijn het - maar als uitmuntend en nastrevenswaardig gedrag.'

'Journalisten die schrijven over eten en drinken liften er massaal en kritiekloos op mee. Wat werkelijk goed voor je is, verandert niet: eet en drink gevarieerd en niet te veel. Maar media willen nieuwe trends horen, dus die vinden we en verspreiden we, en lezers geloven die onzin.'

'Daarom geniet mijn medehuurder niet van haar tweede glas wijn. Wat een armoe. Ik daarentegen geniet elke dag van mijn 3,5 glazen wijn.' En met een krachtdadig 'Plezier, dat is pas echt gezond', sloot zij haar column af. En ik dit hoofdstuk.

Harold Hamersma, Dagboek van een gezonde wijndrinker.
Fontaine Uitgevers, €14,95, 192 blz.

Tegenstrijdige adviezen

In 2010 publiceerde wijnschrijver Harold Hamersma Wijnreis Door Mijn Lichaam. Aan de hand van tien jaar wetenschappelijke en medische publicaties uit binnen- en buitenland werd de conclusie getrokken dat met mate wijn drinken een positief effect kon hebben op ons welbevinden.

Dat zorgde voor veel discussie in de media. Stap, de Stichting Alcohol Beleid, noemde het boek destijds in een uitzending van Pauw & Witteman zelfs 'misdadig'. Die uitspraak resulteerde toen overigens in een voor de stichting averechts effect. De volgende dag was de eerste druk verkocht.

De laatste twee jaar bespeurde Hamersma een verharding van het Nederlandse alcoholbeleid. De Gezondheidsraad adviseert: 'drink geen alcohol of in ieder geval niet meer dan hooguit een glas per dag.' Een advies dat dan weer niet strookt met dat van de andere Europese Gezondheidsraden.

Voor- en tegenstanders bestoken elkaar met argumenten. Hamersma heeft de afgelopen jaren geprobeerd helderheid te verschaffen in de bijna dagelijkse stroom aan nieuwe onderzoeken en publicaties. En daar doet hij in Dagboek Van Een Gezonde Wijndrinker verslag van.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden