PlusAchtergrond

Ook in de Top 2000 laat de boerenlobby van zich horen

Bohemian Rhapsody van Queen blijft nog steeds op de eerste plaats in de Top 2000.Beeld Getty Images

Twintig jaar na de eerste editie is Queen nog steeds de grootvorst van de Top 2000 van Radio 2. Toch is er in de lijst meer veranderd dan het lijkt.

Revolutie in de Top 2000. Pink Floyd-liefhebbers en Deep Purple-adepten dreigen in hun overhemden met korte mouwen op te trekken naar het Malieveld. Een muzikale hooivork tegen een verstikkende maatregel van hogerhand. Niet dat er iets verboden werd, er kwam juist meer vrijheid: ge­organiseerd lobbywerk in de radiolijst met beste nummers ooit gemaakt is vanaf dit jaar toe­gestaan.

De boerenlobby sloeg meteen toe: Normaal – begonnen als Bennie Jolinks middelvinger tegen de Randstedelijke hoogmoed – werd opnieuw boegbeeld van plattelandsprotest. Normaals De boer dat is de keerl staat dit jaar op 9 in de Top 2000. Deurdonderen op 84 en Oerend hard op 88. Tja, daar sta je dan als John Lennon of Paul McCartney. Let it Be is op 53 het hoogst genoteerde Beatlesnummer. Blackbird staat onder het Normaaltrio. En voor het eerst in alle edities hebben de Beatles niet de meeste liedjes in de lijst. Waren het er in 2005 nog 55, 14 jaar ­later zijn er 36 over. Queen heeft er 37.

Geen stilstaand water

De band van Freddie Mercury is de constante op de golven van de Top 2000. De lijst begon in 1999 met Bohemian Rhapsody op 1. Vier keer in 21 edities stond de koningin haar troon af, maar naar verluidt is de voorsprong de laatste jaren groter dan ooit. Er is een nieuwe generatie stemmers opgestaan die het lied niet kende voordat het op de oudejaarsavond klonk, maar die de kleine pop-opera inmiddels als een traditie boven de oliebollen beschouwt.

De concurrentie is nog altijd dezelfde: de ­Eagles, Led Zeppelin en Boudewijn de Groot. In die zin blijft de Top 2000 een klassement van oudere witte mannen. Wie de ranglijst echter als stilstaand water ziet, kijkt niet goed. Al in 2015 waren er meer dan 2000 nummers die uit de lijst zijn verdwenen.

De verliezers waren duidelijk: de jukeboxliedjes uit de jaren vijftig, zestig en zeventig vallen bij bosjes. Geen Donovan meer, geen Bread en geen Billie Holiday. Ook De Troubadour en Kom van dat dak af staan er niet meer in. Na de eerste uitzending aan de vooravond van de millen­niumwisseling stonden nieuwe namen op die in de ogen van het publiek muziek met eeuwigheidswaarde maakten: Coldplay, Ed Sheeran en ­Adele bijvoorbeeld. 

De muziek van eigen bodem werd ook steeds populairder. Bløf, Kensington en Marco Borsato leveren dit jaar allen meer dan tien liedjes. Danny Vera is met Roller Coaster op plek 4 de hoogste nieuwe binnenkomer ooit.

De Top 2000 begon in 1999 volgens een strakke keuzelijst. Liedjes die daar niet op stonden, kwamen er niet in. Later werd de mogelijkheid tot een ‘vrije keuze’ toegevoegd. Maar zo vrij was die keuze niet. De gekozen muziek moest wel passen bij Radio 2, begin deze eeuw gericht op de conservatieve muziekconsument.

Coördinator Ron Stoeltie haalde zich in 2003 de woede van de grungegeneratie op de hals door te verklaren dat hij liedjes van pakweg Nirvana ook bij voldoende stemmen uit de lijst zou weren. Die beperking werd daarna ingetrokken. Alternatieve muziek verdrong vervolgens steeds meer het beschaafde luisterlied. Nirvana, Metallica, Oasis, Guns n’ Roses, Radiohead en Muse werden grote spelers.

Nauwelijks vrouwen

De laatste jaren heeft ook de metalfan de stemming ontdekt. Iron Maiden, Slayer en Volbeat donderen in het bovenste kwart van de rangschikking. Een andere muziekstroming slaagt er maar niet in om voet aan de grond in de lijst te krijgen: hiphop is de laatste jaren het populairste genre in de Top 40, maar ontbreekt ook dit jaar weer vrijwel geheel in de Top 2000. Geen Ronnie Flex of Lil’ Kleine en ook geen Kendrick Lamar. De streaminggeneratie stemt niet of juist bijzonder traditioneel.

Een andere hardnekkige gewoonte in twee decennia decembervermaak: vrouwen worden vrijwel genegeerd. Zelfs als Abba en Fleetwood Mac worden meegerekend blijft het verschil met de andere sekse onverklaarbaar groot. Ook in tijden van een wettelijk vrouwenquotum in de top van het bedrijfsleven, blijven de hoogste regionen van de lijst een mannenbolwerk. Slechts zeven vrouwen halen dit jaar de top 100.

Dat komt mede doordat Adele dit jaar een zware editie beleeft. Na een jaar zonder publiciteit heeft ze geen top 100-klasseringen meer over. In 2015 waren dat er nog zes. Ook Michael Jackson – in maart in een veelgeprezen documentaire opnieuw van ontucht beschuldigd – levert in. Al zijn noteringen dalen flink en bij de bovenste 100 is er geen plek meer voor de gevallen King of Pop.

Top 2000, vanaf 25/12 08.00 uur op NPO Radio2.

Hoe stemde Amsterdam?

1. Bohemian Rhapsody – Queen (1)
2. Piano Man – Billy Joel (3)
3. Hotel California – Eagles (2)
4. Wish You Were Here – Pink Floyd (10)
5. Heroes – David Bowie (27)
6. Stairway to Heaven – Led Zeppelin (5)
7. Africa – Toto (11)
8. Black – Pearl Jam (7)
9. Back to Black – Amy Winehouse (58)
10. Love of my Life – Queen (13)
(positie in de Top 2000)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden