PlusFilmrecensie

Onward is een regressieve orgie van verwijzingen naar vroeger

In de nieuwe Pixarfilm Onward kijkt niemand meer op van magie. De vraag is of de wereld nog opkijkt van Pixars magie.

Onward is een film met epische ambities die maar half worden ingelost.Beeld Pixar

In 1984 transformeerde de Amerikaanse tienerkomedie Revenge of the Nerds de bleke brildragende studiebol van eeuwige loser tot triomfantelijke held. Dat gegeven werd natuurlijk ook een filmcliché, maar de filmtitel kreeg een profetische meerwaarde. De bespotte studiebollen met hun computers en rare bordspellen grepen de macht in Silicon Valley, gaven vorm aan het internet en maakten school in Hollywood. Het scheldwoord ‘nerd’ werd een geuzennaam. De dominante stroming in de ­populaire cultuur van de afgelopen twintig jaar is de ­ultieme triomf van de bleekneusjes uit de jaren tachtig.

Hun poppetjes van magische bordspellen, Japanse stripfiguren en Star Trek of Star Wars verhuisden mee van de tienerkamer naar de kantoortuin en de boardroom. Het is geen toeval dat de opmars van Pixar begon met Toy Story, een liefdesverklaring aan het speelgoed waarmee ieder miskend genie in de moeilijke jaren van gezelschap was voorzien.

Twintig bioscoophits en 25 jaar later grijpt Pixar nog steeds terug naar de obsessies uit de kinder­jaren: in Onward vloeien de poppetjes, de makers, hun spelwereld en de onze samen. Het is een regressieve orgie van verwijzingen naar alles wat in Amerikaanse tiener­kamers bloedserieus werd ­genomen toen Revenge of the Nerds in de bioscoop draaide.

Regisseur en coscenarioschrijver Dan Scanlon schetst een wereld waarin magie ooit een wondermiddel ­was. Maar de tijden zijn veranderd en magie is in onbruik ­geraakt: het is lastig onder de knie te krijgen en onhandig in het gebruik. In het door ­elven, faunen en andere fabeldieren bewoonde stadje New Mushroomton eten eenhoorns als ordinaire meeuwen uit de vuilnisbak en hebben de tienerbroers Ian en Barley ­bedenkingen bij de nieuwe vriend van hun moeder, maar niet omdat hij een centaur is.

De elvenjongens hebben moeite met school en missen hun jonggestorven vader. Wanneer Ian voor zijn zestiende verjaardag de oude toverstaf van ­senior krijgt, probeert hij de betreurde met het erfstuk voor één magische dag ­terug te toveren. De poging is slechts halfgeslaagd. In het gezelschap van de onderste helft van hun vader ondernemen de twee broers een queeste om de edelsteen te vinden waarmee papa zijn ­bovenlichaam terugkrijgt en hun vragen kan beantwoorden.

Een middenmoter

Scanlon bewerkt de zoektocht tot een mengelmoes van een standaard Amerikaanse roadtripmovie en een soort Lord of the Rings, waarin Tolkien met Dungeons & Dragons wordt gekruist. De botsingen tussen de echte magie en de McDonald’s happymealversie boeten gaandeweg aan ­humor en betekenis in en het verloop van de queeste laat zich raden. Onward is een middenmoter in de puike Pixarcatalogus, zoals Scanlons debuutfilm Monsters University. Dat is nog steeds een aanbeveling.

De studio barst van het talent en pakt met een krankzinnig duel tussen de broers en een pixiemotorbende ouderwets briljant uit. Zet een divisie vindingrijke animatoren op een actierijke slapstickscène en bingo: Pixar kan het nog steeds. Die scène speelt in het grote geheel echter geen rol van betekenis, het is strooigoed in een film met epische ambities die maar half worden ingelost.

Scanlon maakte een amusante film over zijn jeugd ­zonder vader, over de grote broer die hem bij de hand nam en over de dingen die ze destijds leuk vonden. Onward overtuigt vooral op de verstilde momenten waarin die dramatische kern van alle kakelbonte retrofranje wordt ontdaan. Het wordt tijd om de poppetjes op te bergen.

Haar echtgenote

Regisseur en coscenarist Dan Scanlon baseerde Onward deels op zijn jeugdherinneringen en nam de gelegenheid te baat om de film barstensvol met verwijzingen naar de nerdcultuur van de jaren tachtig te stoppen. De film koppelt het regressieve raamwerk en introspectieve karakter echter aan een progressieve agenda. De twee broers worden met hun busje aangehouden door een politieagente die terloops een opmerking maakt over haar echtgenote. Het eerste lesbische personage in een Pixarfilm is slechts een edelfigurante, maar haar historische aanwezigheid geeft de filmtitel toch een extra lading. Voorwaarts!

Onward
Regie
Dan Scanlon
Stemmen Tom Holland, Chris Pratt, Julia Louis-Dreyfus, Octavia Spencer
Te zien in Arena, Cinema Amstelveen, Euroscoop, FC Hyena, Filmhallen, Het Ketelhuis, Kriterion, De Munt, Studio K, Tuschinski

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden