PlusReportage

Ontmoet elkaar, is het devies bij Kunst aan de Schinkel

Bedoeld om aan te raken: Moses van Atelier Van Lieshout in het Vondelpark.  Beeld GERT JAN VAN ROOIJ
Bedoeld om aan te raken: Moses van Atelier Van Lieshout in het Vondelpark.Beeld GERT JAN VAN ROOIJ

Contact maken met elkaar, durven we dat nog? De manifestatie Kunst aan de Schinkel moedigt bezoekers aan tot actie met een giganeushoorn en koffie als lokmiddelen.

Kees Keijer

Het was zo goed bedacht. Kunst aan de Schinkel (KadS), de tweejaarlijkse manifestatie, zou gaan over ontmoetingen. Marisol Ferradás, drijvende kracht achter de Soledad Senlle Art Foundation en oprichter van KadS: “De magie van de ontmoeting, dat was het thema. We wilden zorgen dat mensen weer fysiek met elkaar gingen communiceren, niet alleen via beeldschermen.”

Dat was voor de pandemie. Na een jaar uitstel gaat de nieuwe editie van KadS alsnog open. Met een bijeenkomst in het Vondelpark, waar Arnon Grunberg zich zal presenteren als geestelijk leider van een nieuwe tijdelijke religie.

Het idee is om met een groep van twaalf deelnemers naar een onbewoond eiland te gaan, niet ver van Amsterdam. Grunberg zal daar een tijdelijke religie opzetten. Eva Gonggrijp, die met Merel Noorlander de tentoonstelling heeft samengesteld: “Iemand had tegen Grunberg gezegd dat hij een valse profeet was. Mensen kunnen hem een brief sturen voor deelname aan de commune. In 800 woorden mag je uitleggen wat jouw aantrekkingskracht tot het kwaad is.”

Gezicht van de macht

In de ruimte van Ferradás aan de Schinkel­kade is nu een hypnotiserend videodrieluik te zien van Tibor Dieters, twee jaar geleden afgestudeerd aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij laat memes en ander beeldmateriaal, voornamelijk van Trumpaanhangers, door een algoritme vervormen tot nieuwe video’s. Hoofden worden wanstaltige, monsterlijke wezens. Het gezicht van de macht wordt steeds gemuteerd, als een systeem dat zichzelf eindeloos in stand houdt. Bij de installatie klinken vervormde echo’s van Trumps speech op 4 juli bij Mount Rushmore.

Buiten verandert de sfeer met een vrolijke cartoonachtige installatie van Manon van Hoeckel op de Zeilbrug: vlaggen, de tekst Vaarwelkom en een grote hand. Die hand kun je laten bewegen om te zwaaien naar passerende vaartuigen. Gonggrijp: “In Museum Boijmans Van Beuningen heeft Manon van Hoeckel eens een wasserette geïnstalleerd. Mensen in de buurt kwamen met elkaar in contact en gingen kunst kijken terwijl ze een wasje deden. Briljant.”

Phosphenes van Zoro Feigl is verstild spektakel onder de Zeilbrug. Beeld Gert Jan van Rooij
Phosphenes van Zoro Feigl is verstild spektakel onder de Zeilbrug.Beeld Gert Jan van Rooij

Een van de spectaculairste werken van KadS is de verborgen installatie van Zoro Feigl in de ruimte onder de Zeilbrug. Na afdaling onder begeleiding hoor je in een betonnen hal de trams en auto’s over je heen denderen en dansen honderden kleine lichtvlekjes over de wanden en het plafond. Feigl staat bekend om zijn rumoerige kinetische kunst, maar dit werk is juist heel poëtisch en verstild, met dansende lichtpuntjes als nabeelden op je netvlies.

Op het Hoofddorplein heeft het vijfkoppige collectief Circus Andersom een installatie met zes loketten. Op de ene kant van het bouwsel staat Oplossingen, aan de andere kant moet je zijn voor Problemen. Gonggrijp: “Dit gaat over de zelfredzaamheid van de buurt.” Circus Andersom wil het initiatief van burgers activeren, zodat zij elkaar opzoeken om problemen en oplossingen bij elkaar te brengen. Niet wachten op instructies van bovenaf, maar zelf repareren wat mis is. Vooralsnog wordt er niet veel gebruik van gemaakt. Ferradás: “We gaan de mensen op het plein nog informeren. En waarschijnlijk gaan we ook koffie schenken.”

Altijd doordenderen

Een kunstwerk dat wel onmiddellijk uitnodigt tot gesprekken en discussies, is Moses, een levensgrote neushoorn van Atelier van Lieshout in het Vondelpark. Het enorme dier is boven de linkervoorpoot voorzien van een luik waar je doorheen kunt kruipen. Binnen ontvouwt zich een grotachtige ruimte met comfortabele schapenvachten. Metalen ringen aan de wand suggereren dat liefhebbers van SM hier de tijd van hun leven kunnen hebben. De neushoorn is een stoer dier, maar hij wordt ook bedreigd. Gonggrijp: “Joep van Lieshout identificeert zich met een neushoorn. Met de gedrevenheid van het dier. Altijd willen doordenderen.”

De titel verwijst natuurlijk naar de bijbelse profeet die de Joden naar het beloofde land leidde en op de berg Sinaï de tien geboden ontving. Het beeld moet een soort broeinest voor nieuwe ideeën zijn, een metafoor voor een vrijplaats. Het werk heeft een enorme aantrekkingskracht. Kinderen zijn zwaar onder de indruk, willen erop klimmen of erin kruipen. Volwassenen gaan met elkaar in gesprek.

Ferradás: “Door zo’n kunstproject komen mensen ineens met bijzondere verhalen. Er gaan nu al stemmen op of het werk van Atelier van Lieshout mag blijven.”

Entre nous – Omdat wij zijn / Kunst aan de Schinkel, kunstmanifestatie in het Schinkelgebied en het Vondelpark in Amsterdam: 25 juli t/m 5 september.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden