Plus

Ontdek jezelf en word gelukkig met een invulboek

Invulboeken die je inzicht moeten geven in je persoonlijkheid, relatie of carrière zijn er legio. De bestseller All About Me van kunstenaar en uitgever Philipp Keel is nu vertaald.

Philipp Keel: 'Het is een behoorlijke klus om echt spontaan een antwoord te geven, je hebt er een zekere discipline voor nodig'Beeld Ted Struwer

Het is allemaal de schuld van Marcel Proust. Eind negentiende eeuw vulde hij, 16 jaar oud, de vragenlijst in van het Engelse boekje An album to record thought van zijn vriendin Antoinette Faure.

Zijn antwoorden werden in 1924 ­teruggevonden en de 61 vragen zouden hun eigen leven gaan leiden als La Questionnaire de Proust: vragen die je zelf kunt beantwoorden maar ook als gezelschapsspel in de strijd kunt werpen, bedoeld om inzicht te geven in je persoonlijkheid. Confessies en confidenties. 'Favoriete bezigheid: beminnen,' antwoordde Proust in 1890.

In 1894 beantwoordde hij de vragen nogmaals als twintiger. En onlangs werd een derde lijst met antwoorden gevonden, die van ruim drie jaar voor de oudste lijst dateert. Deze lijst uit 1884, Proust was toen een jaar of dertien, dook begin dit jaar op bij een Parijse veiling van zeldzame boeken.

De Questionnaire verschijnt 2 februari in de eerste Nederlandse vertaling door Martin de Haan. Maar invulboeken zijn inmiddels een ­populaire variant van het zelfhulpboek geworden en moeten de invuller de weg wijzen op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, relatie of carrière.

Opmerkelijke uitgave
Prometheus heeft nu All About Me van Philipp Keel uitgebracht, met vragen over leven, liefde, ambitie en verlangen, over familie en vrienden, normen en waarden - Alles over mij, onderverdeeld in 25 hoofdstukken.

Een opmerkelijke uitgave, want Keels vragenlijst stamt uit 1998 en de Zwitserse kunstenaar, cineast en uitgever was daarmee de rage ver vooruit. Van All About Me werden wereldwijd al meer dan 3 miljoen exemplaren verkocht.

'Pagina voor pagina zul je in dit boek ontdekkingen doen: over anderen, maar vooral over jezelf,' schrijft Keel in zijn voorwoord. 'En als je aan het einde het gevoel hebt dat je nooit meer een vraag wil stellen of beantwoorden, dan heb je in ieder geval dit inzicht verworven.'

Vanity Fair
Ook de totstandkoming van All About Me was opmerkelijk. Voor Keel in 2012 de leiding van ­Diogenes Verlag - de prestigieuze uitgeverij die ook Nederlandse schrijvers als Connie Palmen en Arnon Grünberg in het Duitstalige gebied vertegenwoordigt - overnam na de dood van zijn vader en oprichter Daniel Keel, leidde hij een kunstenaarsbestaan.

"Maar als kunstenaar kon ik er lang de vinger niet op leggen welke richting ik op moest. Eerst werkte ik als regisseur, maar dat pakte niet goed uit omdat ik niet genoeg geduld had om acht jaar te wachten voor een film op het witte doek te zien zou zijn."

"Ik ben gaan schilderen en tekenen en begon te experimenteren met druktechnieken voor beeldende kunst, dat resulteerde in de Imbue Print. Ik schreef scenario's. Ik had 17 jaar lang een studio in Los Angeles en vier jaar een in New York waar ik met verschillende kunsttechnieken experimenteerde."

Maar, zoals hij zegt, iedere kunstenaar heeft geld nodig om kwasten, verf, lijstwerk, een ­camera enzovoorts te kopen. En op een gegeven moment was het geld dat hij had overgehouden aan het maken van commercials voor onder ­andere Magnumijs, op; hij zat aan de grond.

Red Eye
"Ik reed Sunset Boulevard af in Los Angeles. Als je als volwassen zoon van een succesvol uitgever het meest beschamende moet doen wat je kunt doen, om geld vragen, kun je maar beter naar palmbomen kijken. Ik vroeg het hem toch. Maar Daniel - ik noemde hem Daniel - zei nee. 'Als je je LA niet kunt permitteren, moet je maar naar huis komen'."

Dus belde hij zijn broer in New York. "Ik vroeg hem niet om geld, maar om inspiratie, om een goed idee waarmee ik geld zou kunnen verdienen. Ik nam de Red Eye, de roemruchte vlucht waarmee je om elf uur 's avonds vertrekt uit LA en 's ochtends vroeg met rode oogjes aankomt in New York."

"Mijn broer en ik gingen roerei eten in een ­diner, we kwamen er niet uit. Maar op de terugweg had ik een stapel tijdschriften bij me, waaronder de Vanity Fair die de Proust Questionnaire al 25 jaar door beroemdheden laat ­beantwoorden. Toen dacht ik: waarom al die ­beroemde mensen, waarom niet gewone mensen? Hoe geweldig en louterend zou dat kunnen zijn."

Veiling
Hij besloot zelf een boek met vragen op te stellen aan de hand van alle thema's en zorgen van het leven. "Niet pushy, niet te bijdehand, maar beleefd en beschaafd. Ik begon de vragen in hoofdstukken onder te brengen, het geheel ­gebruiksvriendelijk te maken. En ik testte de lijst uit op honderden mensen. Die vonden het fantastisch, onthullend, ze zeiden dat ze zich daarna beter voelden over zichzelf. Het bleek dat je de vragen ook heel goed samen met anderen kon doen, om elkaar beter te leren kennen."

Philipp Keel - Alles over mij. All About Me, vertaald door Janet Blanken, €12,50, 96 blz.Beeld Prometheus

Hij maakte een paar dummies en benaderde een agent. "Een week later vertelde die mij dat er een veiling zou komen. Er werd ruim 250.000 euro geboden, het kwam in het nieuws, het haalde de voorpagina van The New York Times."

"Mijn ­financiële situatie verbeterde aanzienlijk. Maar het boek betekende voor mij meer dan het ­gebruikelijke Amerikaanse succesverhaal. Het hielp me daarna de dingen te maken die ik wilde maken. Ik had door het traject van dit project meer inzicht in mezelf gekregen en wist plotseling waar ik heen wilde met mijn kunst."

Speels en spontaan
Dat er sindsdien zo veel 'copycats' op de markt zijn gekomen, verklaart Keel uit onze innerlijke behoefte te worden bevraagd. "En dan maakt het niet zoveel uit wie ons de vragen stelt. Je voelt je gerespecteerd als iemand je vraagt wat je wil, wat je hoopt, wat je gelooft, wat je je herinnert."

"Het is een uiting van interesse die steeds meer verdwijnt in het oppervlakkige tijdperk van de emoji's. We leven in een ontzettend ­oppervlakkige wereld. 'Alles goed?' vragen we vandaag de dag, maar het echte antwoord willen we niet horen."

De vragen in All About Me kunnen confronterend zijn, maar je mag - zeker in gezelschap - van Keel ook meteen doorgaan naar de volgende vraag. "Het is een behoorlijke klus om echt spontaan een antwoord te geven, je hebt er een zekere discipline voor nodig. Maar doe het vooral ook speels en spontaan, schrijf op of zeg wat er in je opkomt."

"Als je alle dingen in het leven speels benadert is je kans op overleven zoveel groter. En je kunt op ideeën komen, je kunt door jezelf worden verrast. Het klinkt misschien een beetje zweverig, maar als je jezelf er echt voor openstelt, onthult het veel over je persoonlijkheid en hoe je je hebt gevormd in het leven. Het kan absoluut heel verfrissend zijn."

In het genre

Vragen van Proust - Meer zelfinzicht met de beroemde vragenlijst (Atlas Contact, verschijnt 2 januari); met inleidingen van Leon Heuts, Martin de Haan en Coen Simon. In het boek, een uitgave in samenwerking met Filosofie Magazine, wordt de vragenlijst beantwoord door Yvette van Boven, Jan Brokken, Arnon Grunberg, Marli Huijer, Murat Isik, Neelie Kroes, Jan van Mersbergen, Nelleke Noordervliet, Tinkebell en Alain Verheij.

Volgens Proust - Leer jezelf kennen in 61 vragen, Henk Steenhuis en Bert Bukman (Meulenhoff); een uitbreiding van de Questionnaire van Proust 'met tientallen vragen die alle uithoeken van het leven bestrijken'.

Vandaag haat ik... Het invulboek voor al je bad moods, Lotta Sonninen (A.W.Bruna/ Lev.), neemt de trends van mindfulness en positiviteit op de hak en wordt 'stiekem toch weer een zelfhulpboek'.

Dankboek, dagboek voor een gelukkiger leven, Ernst-Jan Pfauth (De Correspondent); noteer elke dag drie dingen waar je dankbaar voor bent.

Gelukkig zijn, of in ieder geval een beetje minder sip, Lee Crutchley (Kosmos Uit­gevers); ontdek je persoonlijke geluks­momentjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden